Prezentacja multimedialna
Zapoznaj się z prezentacją multimedialną i odpowiedz na pytanie: jakie zadania stały przed literaturą pozytywistyczną?
Zastanów się i zanotuj w kilku zdaniach odpowiedź na pytanie: Dlaczego podnoszenie poziomu edukacji najniższych warstw społecznych miało być, według pozytywistów, drogą do zbudowania nowoczesnego społeczeństwa?
![](/static/img/obiektmultimedialny.png)
![Obraz przedstawia grupę uzbrojonych żołnierzy na koniach. Przed nimi stoi żołnierz w mundurze oraz inny człowiek w długiej ciemnej szacie i kapturze. Wokół znajdują się konie, wozy i innych żołnierzy. W tle chata i wielkie snopy siana.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RsqZw4813rUW7/1616158366/1e5IIb6c6r7NN6Ti2QChalWmGxlcMady.jpg)
Pozytywiści warszawscy uważali, że walka narodowowyzwoleńcza w realiach politycznych drugiej połowy XIX w. nie miałaby szans powodzenia.
![Obraz przedstawia nocny widok na rynek miasta, na którym zgromadziły się tłumy ludzi. W tle znajdują się kamienice.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R11VKw9l2KGfq/1616158368/7qIvyKlZ4nYO0QmstjVEOzqbHaFVkCdu.jpg)
Przejęta od ewolucjonistów analogia między społeczeństwem a żywym organizmem prowadziła do uznania, że celem działań poszczególnych członków społeczeństwa powinien być harmonijny rozwój gospodarki, nauki i oświaty. Wszystkie grupy społeczne powinny być zdrowe i gotowe do realizowania przypisanych im zadań.
![Obraz przedstawia sytuację przed wiejską chatą z rozpadającym się drewnianym dachem. Na podwórzu zgromadzeni są mężczyźni, kobiety i dzieci w różnym wieku. Jedni siedzą, inni stoją i rozmawiają.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R168zqe8HTMES/1616158371/2a6862qMUh2P6yAg0tumWtFN80CmPnwf.jpg)
Należało wzmacniać pozycję Polaków, tak by stopniowo uniezależniali się – zarówno ekonomicznie, jak i kulturalnie – od zaborców. W dalszej przyszłości mogłoby to im pomóc w odzyskaniu niepodległego państwa.
![Zdjęcie przedstawia wnętrze pomieszczenia sakralnego. Z przodu stoi zamyślony ksiądz, wokół niego stoją dzieci zwrócone w jego kierunku. Z tyłu na ścianie wisi obraz przestawiający Jezusa zdjętego z krzyża w ramionach matki.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R4uFfyY2mJtaT/1616158373/dawIPKtFZBsqyKSsybdGDAa8AlZsFtYF.jpg)
Rozwój oświaty, w tym podnoszenie poziomu edukacji najniższych warstw społecznych, miał na celu zmianę mentalności społeczeństwa. Dbałość o edukację na wsi i praca zmierzająca do polepszenia warunków życia najuboższych mieszkańców miast były, w założeniach reformatorów, drogą do zbudowania nowoczesnego społeczeństwa. Istotną rolę w realizacji tych idei miała odgrywać inteligencja.
![Na zdjęciu znajduje się chata z drewnianym dachem, z której wychodzą ludzie. Na przedzie idzie trzech mężczyzn z brodami ubranych w długie płaszcze i czapki na głowach. Niosą w rękach różne przedmioty i rozmawiają. Przed nimi idzie mały chłopiec i niesie małą poduszkę. Z tyłu kobieta w chuście na głowie i długich szatach niesie metalową wazę. Na końcu z chaty wychodzą mężczyźni ubrani w mundury. Daleko w tle znajdują się zabudowania.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RXo9zcq1hkErg/1616158375/1fzfT4O4qZl9Pwe5rKrA0RFWRyNCBr9F.jpg)
Celem asymilacji Żydów (łac. assimilatio – upodobnienie) było włączenie Żydów w działania na rzecz rozwoju kraju i zapobieganie aktom antysemityzmu. Idea asymilacji wypływała z dwu źródeł: jednym było przekonanie pozytywistów o konieczności zgodnego współdziałania różnych grup narodowościowych tworzących społeczeństwo; drugim – akceptacja dla dążeń inteligencji pochodzenia żydowskiego zmierzającej do silniejszej integracji z Polakami.
![Obraz przedstawia tylną część furmanki, na której siedzi dwóch rozmawiających ze sobą mężczyzn. Pozdrawia ich zdejmując czapkę stojący obok inny mężczyzna. Za wozem kroczy biały koń.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RaJQWWMMj1AQA/1616158378/1ULj50aotdkKYJy6uG6UFuENdrnlWekF.jpg)
Polscy pozytywiści popierali tę tendencję, przy czym kładli nacisk na konieczność przyciągania Żydów do kultury polskiej, co w kraju pod zaborami nie było oczywiste, gdyż atrakcyjna była asymilacja do kultury niemieckiej czy rosyjskiej.
![Obraz przedstawia postać stojącej kobiety opartej o skałę. Ubrana jest w długie, obszerne ciemne szaty. Pod szyją biały kołnierzyk. Na głowie ma duży ciemny kapelusz z welonem. Spogląda w prawą stronę.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1JEXmt3tBQtN/1616158380/1JCRvkw9vua59yUMbk9ZTqxCNZ0kGv9m.jpg)
Równie ważną kwestię stanowiło równouprawnienie kobiet. Upadek powstania styczniowego spowodował, że znalazły się one w bardzo trudnej sytuacji.
![Obraz przedstawia wnętrze ciemnego pomieszczenia. Na środku siedzi kobieta okryta grubym futrem. Na rękach trzyma owinięte małe dziecko. Z tyłu oparty o futrynę drzwi stoi mężczyzna w długim płaszczu. Przez zakratowane okno bez szyb wpada do pomieszczenia trochę światła.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1IsLta30TPEf/1616158382/WlI9Pkv3QX1bWAOFxXUFXTRHToktiI8J.jpg)
Wielu mężczyzn albo zginęło, albo zostało zesłanych na katorgę, kobiety musiały pracować, by zapewnić egzystencję sobie, a często także – dzieciom.
![Obraz przedstawia młodą kobietę w okazałej biało‑złotej długiej sukni z welonem. Kobieta w lewej ręce trzyma otwartą książkę. Obok stoi duży czarny pies w obroży.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/RNMJS5z1huvyG/1616158384/239IjoTRVdzHLObPPz5InNZx5HLpoURY.jpg)
Dlatego upominano się o dostęp kobiet do wyższej edukacji i do zawodów, które pozwoliłyby im zyskać samodzielność finansową. Postulowano również ich większy udział w życiu społecznym oraz zmianę postrzegania roli kobiet w społeczeństwie, w którym do tej pory reguły ustanawiali mężczyźni.
![Obraz przedstawia kobietę z zaczesanymi do tyłu w kok siwiejącymi włosami. Kobieta siedzi w fotelu. Ubrana jest w aksamitną suknię ze złotymi wszywkami. W lewej dłoni trzyma otwartą książkę, którą czyta.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1UsQsXugThGS/1616158386/1vJGJy2Doq9XP2PSxm4aa0e0suyTmKLM.png)
Do głosu doszły pisarki, które podnosiły te kwestie w swojej twórczości.
Muzyka wykorzystana w prezentacji: Jimmy Svensson, Lift the Sky, licencja: Artlist.io.