Zwróćmy uwagę, że słowo “wektor” pochodzi od łacińskiego “vector”, co oznacza “niosący; nośnik; ten, który niesie” (“vehere” oznacza “nieść”, zaś używane dziś często “via” to droga).

R1ZtEY3R5cxZG

Spójrz na poniższy rysunek. Jeśli punkt A pokona “drogę” wyznaczoną przez wektor swobodny w→, to znajdzie się w punkcie B; jeśli punkt C pokona “drogę” wyznaczoną przez wektor swobodny w→, to znajdzie się w punkcie D. W tym sensie wektor “przenosi” punkty. Z punktu widzenia fizyki wektory opisują przemieszczenieprzemieszczenieprzemieszczenie, czyli początek i koniec drogi, którą pokonuje obiekt.

RCzHpwzkMblit

Formalnie wektor swobodny możemy zdefiniować jak poniżej:

Wektor swobodnywektor swobodnyWektor swobodny to zbiór wszystkich wektorów o danej długości, ustalonym kierunku i zwrocie (a więc wektorów równych).

RWEZTwpffOioJ

W świetle powyższej definicji pojęcia początku i końca wektora schodzą na drugi plan dlatego też wektory swobodne zwykle oznaczamy małymi literami alfabetu łacińskiego ze strzałką nad nimi, np. a→,b→,u→,v→,w→, ...

Możemy powiedzieć, że jeśli wektory AB→ i CD→ mają te same kierunki, długości i zwroty, to mają ten sam wektor swobodny albo że są reprezentowane przez ten sam wektor swobodny. Jeśli wektor swobodnyw→ umieścimy tak, aby jego początek (punkt przyłożenia) znajdował się w punkcie A, otrzymamy wektor AB→, jeśli zaś wektor swobodny w→ umieścimy tak, aby jego początek znajdował się w punkcie C, to otrzymamy wektor CD→.

RGrxJBwpQq1fP

Zauważmy, że jeśli dwa wektory AB→ i CD→ (nieleżące na jednej prostej) mają ten sam wektor swobodny, to czworokąt ABCD jest równoległobokiem.

R1cCROR9Yuwxu

Wektory swobodne możemy dodawać, odejmować i mnożyć przez liczbę, ale o tym dowiesz się więcej w następnych rozdziałach.

Wektor zaczepionywektor związanyWektor zaczepiony (inaczej związany), najprościej mówiąc, to uporządkowana para punktów. Najważniejsze są początek (punkt przyłożenia) i koniec wektora. Możemy też powiedzieć, że wektor zaczepiony to wektor swobodny, którego początek znajduje się w konkretnym punkcie - punkcie zaczepienia.

R1vA4QLVVe0fh

Mówimy, że wektory AB→ i CD→ zaczepione odpowiednio w punktach A i C są reprezentowane przez ten sam wektor swobodnywektor swobodnywektor swobodny, jeśli wektory AB→ i CD→ są równe, czyli mają ten sam kierunek, zwrot i długość.

R1FlTT8H16R40

Słownik

wektor związany
wektor związany

uporządkowana para punktów; wektor swobodny, którego początek został przyłożony do konkretnego punktu

wektor swobodny
wektor swobodny

zbiór wszystkich wektorów związanych o ustalonych: kierunku, zwrocie i długości

przemieszczenie
przemieszczenie

wektor związany o punkcie przyłożenia w początku drogi, którą pokonuje dane ciało i punkcie końcowym w końcu drogi, którą pokonuje to ciało