Roboty przemysłowe

Roboty przemysłowerobot przemysłowyRoboty przemysłowe to wielofunkcyjne urządzenia zaprojektowane w celu wydajnej, ekonomicznej pracy w fabrykach lub w innych zakładach pracy. Dzięki odpowiedniemu zaprogramowaniu, maszyny te potrafią – w sposób zautomatyzowany – wykonywać najcięższe oraz najbardziej wymagające zadania przez kilkadziesiąt, a nawet przez kilkaset godzin.

Głównym założeniem przy wprowadzeniu elementów robotyki do przemysłu było zastąpienie ludzkiego czynnika podczas wykonywania zadań schematycznych, prostych, a także tych realizowanych w warunkach niebezpiecznych. W odróżnieniu od człowieka, maszyna nigdy się nie męczy. Ważnym aspektem jest regularne serwisowanie urządzenia, tak by zniwelować ryzyko usterek.

Ciekawostka

Pierwszym robotem przemysłowym był UNIMATE, skonstruowany w latach 50. przez George'a Devola. Maszynę tę wykorzystywano przy przenoszeniu ciężkich elementów.

Typy i rodzaje robotów przemysłowych

Z uwagi na dużą różnorodność wykonywanych zadań (przy niektórych elementach potrzebna jest np. większa precyzja, w innych zaś liczy się szybkość oraz sekwencyjność pracy) wprowadzono klasyfikację robotów przemysłowych – dzieląc je m.in. ze względu na budowę, na sposób, w jaki maszyna wykonuje dany ruch, a także mając na uwadze mobilność urządzenia.

W ten oto sposób otrzymaliśmy 4 typy robotów przemysłowych:

  • roboty sekwencyjne – charakteryzują się sekwencyjnym układem sterowania, za sprawą którego ruch w każdej osi następuje według określonej kolejności (obrót osi A, po którym następuje obrót osi B itd.);

  • roboty poruszające się według trajektorii – maszyny te wykonują zaprogramowaną procedurę sterowania, regulowaną w obrębie 3 lub więcej osi jednocześnie, aż do uzyskania finalnej pozycji;

  • roboty adaptacyjne – posiadają sterowanie sensoryczne lub adaptacyjne, za sprawą których urządzenie potrafi stale podnosić jakość oraz precyzję wykonywanej pracy, na wskutek zebranych doświadczeń;

  • roboty mobilne – maszyny posiadające zdolności lokomocyjne.

Ciekawostka

Niekiedy do tej klasyfikacji przypisuje się również tzw. teleoperatory, czyli maszyny sterowane zdalnie przez człowieka lub komputer.

Warto poznać też najpopularniejsze rodzaje robotów przemysłowych, wykorzystywanych w fabrykach na całym świecie.

RzJBzpQjQDGT5
Po raz pierwszy robotów przemysłowych w Polsce użyła Olkuska Fabryka Naczyń Emaliowanych. Roboty zajmowały się emaliowaniem natryskowym wanien i zlewozmywaków.
Źródło: Olgerd Dziechciarz, 16.09.2017, dostępny w internecie: przeglad.olkuski.pl [dostęp 19.04.2021], tylko do użytku edukacyjnego.

Roboty przegubowe

Są jednym z najpopularniejszych wyborów spośród robotów przemysłowych. Ich charakterystyczna budowa przypomina ludzkie ramię, stąd też zamiennie można nazywać te urządzenia robotami ramieniowymi.

W swojej konstrukcji wykorzystują przegubyprzegubprzeguby, które umożliwiają swobodny obrót maszyny w obrębie 6 osi. Najczęstszym zastosowaniem tego typu urządzeń są wszelkie prace wymagające precyzji, np.:

  • spawanie;

  • zgrzewanie;

  • lakierowanie.

R1MzG4x6Jf2gj
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Roboty kartezjańskie

Dużo prostszym rozwiązaniem konstrukcyjnym charakteryzują się roboty kartezjańskie. Ich budowa umożliwia poruszanie się jedynie w obrębie 3 osi: X, Y, Z (góra–dół, przód–tył, lewo–prawo).

Tego typu urządzenia wykorzystuje się najczęściej podczas prac montażowych lub przy transporcie elementów pomiędzy dwiema taśmami produkcyjnymi.

R13xY0qfSY4AN
R1VHUt5jfC8yW
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Roboty cylindryczne

Swoją nazwę zawdzięczają przestrzeni, w której pracują – ma ona kształt cylindra. Konstrukcja robota składa się z pionowego podłoża oraz z zamocowanego prostopadle ramienia, wraz z chwytakiem na jego końcu. Najczęstszym zastosowaniem tego typu maszyn jest montaż elementów lub przenoszenie przedmiotów z odległych od siebie punktów.

RhW635j4ZI6hF
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Roboty SCARA

Roboty tego typu posiadają dwa przeguby, które umożliwiają na obrót nawet o 360 stopni. Dodatkowo na końcu maszyny zamontowany jest chwytak, który pozwala na ruch góra–dół. Roboty SCARA swoje zastosowanie znajdują we wszelkich operacjach typu „podnieś–upuść”, dzięki czemu są wybierane głównie do prac montażowych.

ROnTQJm4YYDtJ
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Roboty typu delta

Charakterystyczną cechą tego typu maszyn jest występowanie (najczęściej) trzech ramion wychodzących z podstawy robota, które umożliwiają swobodne poruszanie się urządzenia po osiach X, Y, Z. Roboty typu delta wykorzystywane są do prac montażowych oraz do zbierania elementów wychodzących z linii produkcyjnej.

R1JGU6cztqpYG
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zalety i skutki zastosowania robotyki w przemyśle

Wydajność oraz ekonomia pracy

Największą zaletą wykorzystania robotów w przemyśle jest zwiększenie wydajności, a także ekonomii pracy. Urządzenia te działają nieustannie, przy jednoczesnym zachowaniu najwyższej precyzji wykonania. Odpowiednie zautomatyzowanie produkcji pozwala również na zwiększenie samej szybkości pracy, co bezpośrednio przekłada się na większy zysk przedsiębiorstwa.

Dodatkowo, z uwagi na niską awaryjność, są one dużo lepszym wyborem w ujęciu długofalowym. Pomimo wysokich kosztów początkowych (zakup urządzenia oraz zaprogramowanie go) – inwestycja potrafi zostać spłacona z nawiązką, nawet w perspektywie kilku lat.

Kolejnym argumentem przemawiającym za urządzeniami przemysłowymi jest wyeliminowanie potencjalnych braków kadrowych oraz ludzkich błędów. W pierwszym przypadku pracodawca musi się bowiem liczyć z możliwym obniżeniem wydajności w wyniku nieprzewidzianych zdarzeń (wypadki przy pracy lub choroba pracowników), w drugim natomiast – z możliwą utratą partii materiału, spowodowaną chociażby nieostrożnością, błędem po stronie pracownika.

Ważne!

Obniżenie kosztów produkcji związane z wykorzystaniem robotów przemysłowych może mieć również bezpośrednie przełożenie na zmniejszenie finalnej ceny produktu.

Praca w niebezpiecznych warunkach

Roboty przemysłowe umożliwiają też bezproblemowe wykonywanie zadań w warunkach o podwyższonym ryzyku, a także podczas pracy z czynnikami zagrażającymi zdrowiu lub życiu człowieka (wysoka lub niska temperatura, substancje chemiczne).

Co więcej, w przypadku pracy z wymienionymi wcześniej czynnikami, które mogą uszkodzić urządzenie – wystarczy zastosować pokrowiec ochronny, który skutecznie zmniejsza ryzyko awarii maszyny. Zabezpiecza on też robota na wypadek kontaktu z pyłkami lub z innymi drobnymi elementami, powstającymi podczas produkcji.

Programowanie robotów przemysłowych

W większości przypadków roboty przemysłowe programowane są przy użyciu 3 zmodyfikowanych na potrzeby konkretnego modelu języków wyjściowych: C, PASCAL oraz BASIC.

Przy ich zastosowaniu możliwe jest zaprogramowanie podstawowych funkcji robota, tak aby poruszał się on w przestrzeni w sposób bezkolizyjny, a także by komunikował się z czujnikami oraz z urządzeniami zewnętrznymi.

Najważniejszymi aspektami podczas programowania robotów przemysłowych są przede wszystkim:

  • deklaracja i obsługa zmiennych;

  • instrukcje dotyczące układu współrzędnych oraz ruchu robota;

  • obsługa sygnałów wejściowych/wyjściowych;

  • instrukcje matematyczne (głównie funkcje trygonometryczne).

Słownik

robot przemysłowy
robot przemysłowy

automatycznie sterowana, wielofunkcyjna maszyna posiadająca zdolności manipulacyjne

przegub
przegub

ruchome połączenie dwóch członów mechanizmu, pozwalające na ruch wokół osi