Przeczytaj
Potrzeba komunikacji międzyludzkiej od lat jest tak samo ważna jak powietrze, woda i pożywienie. Wszyscy musimy się wzajemnie komunikować, czy to na płaszczyźnie zawodowej, prywatnej, czy rodzinnej. To się nie zmienia. Inne są natomiast metody i sposoby komunikacji. Dawniej jeśli chcieliśmy napisać do kogoś wiadomość, wysyłaliśmy do tej osoby list lub telegram. Kiedy chcieliśmy kogoś zobaczyć, zwyczajnie spotykaliśmy się, a kiedy chcieliśmy zagrać ze znajomymi w grę komputerową, zbieraliśmy się wszyscy przy jednym monitorze. A jak jest w obecnych czasach?
Teraz wysyłamy wiadomość na komunikatorze lub e‑maila, jeśli chcemy przekazać komuś jakąś informację. Spotykamy się i rozmawiamy za pomocą chatów lub wideokonferencji bez względu na geograficzną lokalizację, w jakiej się aktualnie znajdujemy. Z innymi graczami prowadzimy natomiast rozgrywkę w zaciszu własnego pokoju.
Co zatem spowodowało takie zmiany w otaczającym nas świecie? Otóż jest to efekt szybkiego rozwoju technologii informatycznych oraz metod wymiany danych i informacji pomiędzy urządzeniami.
Wraz z rozwojem technologii rozwijały się również sieci komputerowe, których podstawowym celem i zadaniem jest możliwość komunikacji pomiędzy urządzeniami, które do sieci się podłączone.
Sieci komputerowe są obecnie w naszym życiu tak powszechne jak samochody, samoloty, rowery, pralki, lodówki czy telewizory. Towarzyszą nam praktycznie wszędzie, ponieważ są do naszej dyspozycji na wyciągnięcie ręki. Do sieci podłączony jest nasz smartfon, czy tablet. W sieci komputerowej pracuje nasz domowy laptop, a bardzo często również telewizor, konsola do gier, a nawet…. lodówka!
Najbardziej znany rodzaj sieci komputerowej to Internet. Praktycznie wszyscy na co dzień z niego korzystamy, a mnogość usług, jakie obecnie oferuje, jest praktycznie nieograniczona.
Możliwości, jakie daje nam dzisiaj ta globalna sieć, dawno wykroczyły poza sferę przeglądania stron WWW, komunikacji poprzez e‑mail lub komunikatory, grania w gry on‑line czy zamawiania pizzy. Internet w kształcie, który formułowany jest obecnie, to możliwość zdalnego prowadzenia firmy, pracy grupowej on‑line czy nawet nauki. Możliwości są ogromne, a co ważne, Internet stale się rozwija i ciekawie zapowiada się jego przyszłość za 10‑20 lat.
Globalna, rozbudowana i otwarta sieć komputerowa, do której podłączone są miliardy urządzeń. Mogą się one wzajemnie komunikować i wymieniać dane.
Sieci komputerowe to nie tylko internet
Internet to efekt wieloletniej pracy tysięcy inżynierów i specjalistów z zakresu informatyki. Zanim jednak powstał internet, jaki znamy obecnie, tworzono sieci komputerowe na potrzeby wojska, uniwersytetów oraz wielkich korporacji.
Pierwszą siecią, a zarazem bezpośrednim przodkiem internetu, była sieć ARPANET. Łączyła cztery uniwersytety, a pierwszą wiadomość wysłano w roku 1969. Sieć ARPANET przez wiele lat miała charakter uniwersytecko‑militarny i dopiero w 1980 roku te dwa obszary zostały rozdzielone. Agencja ARPA w 1980 zdecydowała o oddzieleniu części wojskowej od części akademickiej.
![Ilustracja przedstawia schemat sieci arpanet. Tytuł to arpa network, logical map, may 1973.Mapa przedstawia proste linie łączące wiele prostokątów bądź okręgów z nazwami urządzeń siecowych. Nad obiektami znajdują się nazwy miast, uczelni czy wysp na których się znajdują.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R1yUSaH3IQlTV/1646033807/1ooFttU1NbRQqscn8nGmeURiO6Gy0hJg.jpg)
Pierwszą sieć komputerową bazującą na połączeniu radiowym i kablu koncentrycznymkablu koncentrycznym stworzył na początku lat 70. Norman Abramson, naukowiec z Uniwersytetu Hawajskiego. Sieć ta, zwana ALOHANET, posłużyła do połączenia ze sobą siedmiu komputerów, znajdujących się na czterech wyspach.
Nie zmienił się cel, w jakim powstały sieci komputerowe. Nadal łączą one komputery oraz inne urządzenia na potrzeby komunikacji i wymiany danych. Zmieniło się i nadal zmienia jedynie oprogramowania urządzeń, które do sieci są podłączone oraz usługi, jakie sieci oferują.
Połączenie przynajmniej dwóch (lub więcej) komputerów lub innych urządzeń, takich jak smartfony, tablety, telewizory w celu wymiany danych i komunikacji.
![Ilustracja przedstawia schemat połączeń w sieci wifi.Do rutera poprowadzono dwukierunkowe strzałki z ciągiem znaków 0 i 1.Strzałki poprowadzone są pomiędzy ruterem oraz różnymi urządzeniami.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R2BKL9wtuzQHt/1646033807/EGVTBg4NeB8c6TWysoVQ1i90FWzUD46L.png)
A dlaczego mówimy „sieć komputerowa”, skoro możemy podłączyć do niej również telefony, konsole do gier, czy telewizory? Komputer to urządzenie, które posiada procesor, pamięć RAM oraz pamięć masową. Czy telefon charakteryzuje się takimi własnościami? Oczywiście, że tak! Podobnie jak telewizor, konsola, czy tablet. Dlatego też nadal stosuje się pojęcie sieci komputerowej w odniesieniu do zbioru urządzeń połączonych ze sobą w celu wymiany danych i komunikacji.
Architektura klient‑serwer
Sieci komputerowe, a w szczególności internet udostępniają usługi sieciowe, z których korzystają ich użytkownicy. Strony WWW, poczta e‑mail, czy możliwość wymiany plików to usługi, które udostępniane są w sieci przez specjalistyczne oprogramowanie instalowane na wydajnych komputerach.
Komputer wraz z takim oprogramowaniem nazywamy serwerem. Oprogramowanie, które korzysta z usług udostępnianych przez serwery to klient. Najpopularniejszy obecnie klient sieci Internet to przeglądarka internetowa.
Serwer (ang. server) to komputer z zainstalowanym specjalnym oprogramowaniem, oferujący usługi innym komputerom. Usługi, jakie może oferować serwer, to strony WWW, poczta elektroniczna, czy zasoby plikowe.
Komputer, a dokładniej oprogramowanie komputera korzystające z usług udostępnianych przez serwery.
Internet rzeczy
Obecnie bardzo modne w kontekście sieci komputerowych jest pojęcie internetu rzeczy (ang. internet of things). Pojęcie to związane jest z bardzo szybkim w ostatnich latach rozwojem sieci komputerowych i rosnącą liczbą urządzeń, jakie podłączamy do sieci. Konsola czy telefon w sieci nikogo już nie dziwią, ale czy wiecie, że obecnie „sieciować” możemy niemal każde urządzenie? Pralki, lodówki, włączniki świateł, żarówki, elementy sterujące centralnym ogrzewaniem w domu, rolety, piekarniki, bramy garażowe. Wymieniać można w nieskończoność. Włączenie tych urządzeń do sieci daje praktycznie nieograniczone możliwości zdalnego ich uruchamiania, zarządzania, sterownia, czy nawet programowania. Szacuje się, że obecnie do sieci internet podłączonych jest ponad 50 miliardów różnych urządzeń, a liczba ta z każdym rokiem znacząco się zwiększa. W niedalekiej przyszłości dojdziemy do momentu, w którym większość lub nawet wszystkie urządzania, z jakich na co dzień korzystamy, będą połączone w sieć.
Słownik
globalna sieć komputerowa; urządzenia podłączone do sieci Internet mogą się wzajemnie komunikować i wymieniać dane
komputer, a dokładniej oprogramowanie komputera korzystające z usług udostępnianych przez serwery
inaczej nośnik danych; element sieci komputerowej za pomocą, którego przesyłane są dane
zbiór zasad i reguł sterujących komunikacją i wymianą danych
komputer z zainstalowanym specjalnym oprogramowaniem, oferujący usługi innym komputerom; usługi, jakie może oferować serwer to strony WWW, poczta elektroniczna, czy zasoby plikowe
łączyć w sieć
połączenie przynajmniej dwóch (lub więcej) komputerów lub innych urządzeń, takich jak smartfony, tablety, telewizory w celu wymiany danych
miedziany przewód służący do łączenia urządzeń w sieć komputerową
![Zdjęcie przedstawia kabel sieciowy rozcięty z podziałem na warstwy.Kabel położony obok linijki pokazując skalę.Gładka powierzchnia znajduje się na wierzchu kabla, splot kabli jest kolejną warstwą, następnie ciągła folia metalowa oraz plastikowa warstwa tuż przed rdzeniem z miedzi.](https://static.zpe.gov.pl/portal/f/res-minimized/R19j3WYFrzz5o/1646033807/2GqIyVbwmzcK9VjloFULiXH4GqUOrtoa.png)
przewód telekomunikacyjny, który wykorzystuje się do transmisji sygnałów; jego wewnętrzna żyła otoczona jest izolatorem termicznym o okrągłym przekroju