W kolejnych przykładach omówimy, jak wyznaczyć wzór funkcji kwadratowejfunkcja kwadratowafunkcji kwadratowej na podstawie jej wykresu oraz specjalnie zadanych warunków.

Przykład 1

Wyznaczymy wzór funkcji kwadratowejfunkcja kwadratowafunkcji kwadratowej z wykorzystaniem postaci ogólnej, jeżeli jej wykresem jest parabola przedstawiona na poniższym rysunku.

R1G6lGTKARxGA

Dana jest postać ogólna tej funkcji fx=ax2+bx+c.

Z powyższego wykresu odczytujemy, że punkt przecięcia wykresu funkcji z osią rzędnych   to  punkt o współrzędnych W=0,1.

Zatem po podstawieniu do postaci ogólnej otrzymujemy, że c=1.

Wzór  funkcji zapisujemy w postaci: fx=ax2+bx+1.

Znajdujemy współrzędne dwóch punktów, które należą do wykresu funkcji. Są to np. 1,2-1,4.

Podstawiamy współrzędne tych punktów do wzoru fx=ax2+bx+1.

Otrzymujemy: f1=a12+b1+1=2

f1=a12+b1+1=4.

Tworzymy układ równań: a+b+1=2a-b+1=4.

Przekształcamy układ do postaci a+b=1a-b=3.

Po rozwiązaniu układu równań otrzymujemy: a=2b=-1.

Zatem szukany wzór funkcji jest postaci fx=2x2x+1.

W celu znalezienia wzoru funkcji kwadratowejfunkcja kwadratowafunkcji kwadratowej w postaci ogólnej, wystarczy znać współrzędne wierzchołka paraboli, będącej wykresem funkcji oraz współrzędne dwóch punktów, które należą do jej wykresu.

Przykład 2

Wyznaczymy wzór funkcji kwadratowejfunkcja kwadratowafunkcji kwadratowej z wykorzystaniem postaci iloczynowej, jeżeli jej wykresem jest parabola przedstawiona na poniższym rysunku.

R64LerPENMjXA

Z wykresu możemy odczytać miejsca zerowe tej funkcji. Są nimi liczby -3 oraz 2.

Ponieważ funkcja kwadratowa ma dwa miejsca zerowe, więc możemy wykorzystać jej postać iloczynową fx=ax-x1x-x2.

Po podstawieniu do postaci iloczynowej miejsc zerowych otrzymujemy, że fx=ax+3x-2

Z wykresu odczytujemy współrzędne punktu, który należy do paraboli, która jest wykresem tej funkcji: 1,4.

Podstawiamy współrzędne odczytanego punktu do postaci iloczynowej i otrzymujemy równanie 4=a1+31-2, co po rozwiązaniu daje a=-1.

Wzór szukanej funkcji jest postaci fx=-x+3x-2.

Postać ogólna tej funkcji wyraża się wzorem fx=x2x+6.

W omówionym przykładzie nie było możliwe odczytanie dokładnych współrzędnych wierzchołka, dlatego oprócz miejsc zerowych wyznaczyliśmy  współrzędne innego punktu, który należy do paraboli.

Przykład 3

Wyznaczymy wzór funkcji kwadratowejfunkcja kwadratowafunkcji kwadratowej w postaci kanonicznej, jeżeli jej wykresem jest parabola przedstawiona na poniższym rysunku.

RUdDZpHHUDOqY

Postać kanoniczna funkcji kwadratowej wyraża się wzorem fx=ax-p2+q.

Odczytujemy współrzędne wierzchołka paraboli, która jest wykresem tej funkcji: W=3,4.

Otrzymujemy, że p=3 oraz q=4.

Po podstawieniu do postaci kanonicznej otrzymujemy, że fx=ax-32+4.

Do wykresu podanej funkcji należy punkt 1,-4.

Podstawiamy współrzędne tego punktu do wzoru funkcji i mamy, że -4=a·1-32+4.

Zatem a=-2.

Wzór szukanej funkcji w postaci kanonicznej jest postaci fx=-2x-32+4.

Jeżeli znamy współrzędne wierzchołka paraboli oraz dowolnego punktu, który do niej należy, wówczas wzór funkcji kwadratowej otrzymamy z postaci kanonicznej.

Przykład 4

Wiadomo, że do wykresu funkcji kwadratowej należą punkty 2,4 oraz 6,4. Wykres tej funkcji przecina oś Y w punkcie 0,22. Wyznaczymy wzór tej funkcji w postaci ogólnej.

Ponieważ dla x=2 oraz dla  x=6 funkcja kwadratowa przyjmuje te same wartości, zatem wartość pierwszej współrzędnej wierzchołka paraboli, która jest wykresem tej funkcji wynosi p=2+62=4.

Do rozwiązania wykorzystamy postać ogólną fx=ax2+bx+c.

Jeśli p=4, to -b2a=4, czyli b=-8a.

Ponieważ punkt przecięcia z osią Y wynosi 0,22, zatem wartość współczynnika c=22.

Funkcja przyjmuje postać fx=ax2-8ax+22.

Po podstawieniu współrzędnych punktu 2,4 otrzymujemy równanie 4=a·22-8a·2+22.

Z równania mamy, że a=32, więc b=-12.

Otrzymujemy, że funkcja wyraża się wzorem fx=32x2-12x+22.

Ważne!

Jeżeli dane są dwa punkty należące do tej samej paraboli o pierwszych współrzędnych x1 oraz x2, które leżą w tym samych odległościach od współrzędnej p wierzchołka, wówczas p=x1+x22.

Przykład 5

Wyznaczymy wzór funkcji kwadratowej, wiedząc że do jej wykresu należą punkty A-2,0, B1,3, C2,-4.

Rozwiązanie

Wykorzystujemy wzór funkcji kwadratowej i podstawiamy do niego współrzędne poszczególnych punktów.

fx=ax2+bx+c

A-2,0 stąd 0=a·-22+b·-2+c

B1,3 stąd 3=a·12+b·1+c

C2,-4 stąd -4=a·22+b·2+c

Otrzymujemy układ trzech równań z trzema niewiadomymi:

4a-2b+c=0a+b+c=34a+2b+c=-4

c=2b-4aa+b+2b-4a=34a+2b+2b-4a=-4

c=2b-4a-3a+3b=34b=-4

c=2b-4a-3a+3b=3b=-1

c=2b-4a-3a+3·-1=3b=-1

c=2b-4a-3a=6b=-1

c=2b-4aa=-2b=-1

c=2·-1-4·-2a=-2b=-1

c=6a=-2b=-1

Wzór funkcji kwadratowej ma postać fx=-2x2-x+6.

c=2·-1-4·-2a=-2b=-1

Słownik

funkcja kwadratowa
funkcja kwadratowa

funkcja, której wzór  można zapisać w postaci fx=ax2+bx+c, gdzie a, b, c oraz a0