Sprzęt i odczynniki:

• dwie szklane probówki;

• kwas solny;

• pył magnezowy;

• wstążki magnezowe;

• szklany cylinder miarowy.

Instrukcja wykonania doświadczenia:

1. Do dwóch probówek dodaj roztwory kwasu solnego o tym samym stężeniu i tej samej objętości.

2. Do pierwszej probówki dodaj pył magnezowy, a do drugiej wstążkę magnezową.

Obserwacje:
Z pierwszej probówki szybciej wydzielają się pęcherzyki gazu.

Wnioski:
Rozdrobnienie substratów wpływa na szybkość reakcji chemicznej. Szybkość reakcji rośnie wraz ze stopniem rozdrobnienia substancji.

Wyjaśnienie:
Szybkość reakcji chemicznych zależy od rozdrobnienia ciała stałego. Drobno sproszkowane ciało stałe ma większą powierzchnię niż nierozdrobniony kawałek ciała stałego. Większa powierzchnia styku substancji umożliwia więcej zderzeń indywiduów chemicznych. Jeśli wszystkie inne czynniki są niezmienne, to rozdrobnione substraty reagują szybciej niż gruboziarniste lub całe kawałki substratów.

Sprzęt i odczynniki laboratoryjne:

• dwie szklane probówki;

• kwas solny;

• rozdrobniony metaliczny cynk;

• siarczan($\text{VI}$) miedzi($\text{II}$).

Instrukcja wykonania doświadczenia:

1. Do dwóch probówek dodaj taką samą ilość kwasu solnego o tym samym stężeniu oraz cynku także o takim samym stopniu rozdrobnienia.

2. Do jednej z probówek dodaj roztwór siarczanu($\text{VI}$) miedzi($\text{II}$).

3. Zbieraj powstający gaz oraz obserwuj zmiany zachodzące w probówkach.

Obserwacje:
Z probówki, do której dodano roztwór siarczanu($\text{VI}$) miedzi($\text{II}$), widać szybsze wydzielanie się gazu. W takim samym czasie, również z tej probówki zebrano większą objętość gazu w porównaniu do probówki, do której nie dodano siarczanu($\text{VI}$) miedzi($\text{II}$). Podczas reakcji cały czas była zachowana niebieska barwa siarczanu($\text{VI}$) miedzi($\text{II}$).

Wnioski:
Dodatek katalizatora powoduje wzrost szybkości reakcji.
Wydzielający się gaz to wodór. Po reakcji w roztworze dalej był obecny siarczan($\text{VI}$) miedzi($\text{II}$), co można wywnioskować na podstawie zachowanej barwy.

Wyjaśnienie:
Dodatek pewnych substancji może powodować przyspieszenie reakcji chemicznej. Substancje te pozostają niezmienione podczas trwania reakcji. Noszą ogólną nazwę katalizatorów.