Na fotografii zielone liście koniczyny w dużym zbliżeniu. Każdy liść składa się z dwóch sercowatych członów, spotykających się w centrum, z którego wyrasta łodyga. Na liściach krople wody.
Na fotografii zielone liście koniczyny w dużym zbliżeniu. Każdy liść składa się z dwóch sercowatych członów, spotykających się w centrum, z którego wyrasta łodyga. Na liściach krople wody.
Rośliny okrytonasienne
Nazwa grupy roślin dwuliściennych, takich jak na przykład koniczyna, wywodzi się od wspólnej dla nich cechy, którą jest obecność dwóch liścieni w zarodku (liści zarodkowych).
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Przegląd systematyczny roślin okrytonasiennych
Twoje cele
Opiszesz różnice występujące pomiędzy budową roślin jedno- i dwuliściennych.
Wymienisz przykłady roślin jedno- i dwuliściennych.
Dowiesz się, jakimi cechami odznaczają się rośliny dwuliścienne.
Przedstawisz główne cechy roślin jednoliściennych.
Wymienisz przykłady rodzin roślin jednoliściennych.
Gromada roślin okrytonasiennych tradycyjnie dzielona jest na dwie klasy: jednoliścienne (Monocotyledonae) i dwuliścienne (Dicotyledonae).
Cechy roślin dwuliściennych
RQCJgzF2zIaqA
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Przegląd roślin dwuliściennych
Klasa dwuliściennych obejmuje ok. 200 tys. gatunków roślin zielnychrośliny zielnezielnych, krzewinekkrzewinkakrzewinek, krzewówkrzewkrzewów i drzewdrzewodrzew. Poniżej przedstawiono charakterystykę wybranych rodzin dwuliściennych.
krzew
typ rośliny drzewiastej, która wytwarza nowe, silnie rosnące pędy w nasadowej części głównego pędu, w związku z czym brakuje wyraźnego pnia
drzewo
wieloletnia, zdrewniała roślina lądowa (forma życiowa roślin wieloletnich) składająca się z pnia i korony (system bocznych pędów zwanych gałęziami) lub z tzw. kłodziny zakończonej pękiem dużych liści (u palm, drzewiastych paproci i cykasów)
rośliny zielne
rośliny o miękkich, soczystych i zielonych łodygach, które nie wytwarzają zdrewniałych tkanek (lub tylko w niewielkim stopniu)
krzewinka
niska, wieloletnia roślina zdrewniała, osiągająca zazwyczaj do 50‑60 cm wysokości. Charakteryzuje się rozgałęzionymi pędami, często płożącymi lub pokładającymi się, tworzącymi zwartą darń.
R1OBpWQbKKenA1
Mapa myśli. Lista elementów:
Nazwa kategorii: Rośliny dwuliścienne
Elementy należące do kategorii Rośliny dwuliścienne
Nazwa kategorii: Astrowate
Nazwa kategorii: Bobowate
Nazwa kategorii: Psiankowate
Nazwa kategorii: Kapustowate
Nazwa kategorii: Dyniowate
Nazwa kategorii: Różowate
Nazwa kategorii: Kaktusowate
Koniec elementów należących do kategorii Rośliny dwuliścienne
Mapa myśli. Lista elementów:
Nazwa kategorii: Rośliny dwuliścienne
Elementy należące do kategorii Rośliny dwuliścienne
Nazwa kategorii: Astrowate
Nazwa kategorii: Bobowate
Nazwa kategorii: Psiankowate
Nazwa kategorii: Kapustowate
Nazwa kategorii: Dyniowate
Nazwa kategorii: Różowate
Nazwa kategorii: Kaktusowate
Koniec elementów należących do kategorii Rośliny dwuliścienne
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Astrowate / złożone (Asteraceae/Compositae)
Najliczniejsza rodzina roślin dwuliściennych, obejmująca ok. 25 000 gatunków należących do ok. 1620 rodzajów. Jej przedstawiciele występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Są to w większości rośliny zielne, rzadziej krzewy i krzewinki.
Liście o zróżnicowanych kształtach i różnorodnym stopniu podzielenia blaszki.
Drobne kwiaty astrowatych są zebrane w kwiatostan zwany koszyczkiem. Koszyczek może zawierać wyłącznie kwiaty rurkowate, wyłącznie kwiaty języczkowate albo oba rodzaje kwiatów. U słonecznika (Helianthus) lub rumianku (Chamonilla) w środku koszyczka występują kwiaty rurkowate, a na jego brzegu kwiaty języczkowate. U mniszka (Taraxacum) wszystkie kwiaty w koszyczku są języczkowate.
Owocem jest niełupka, opatrzona puchem kielichowym (rozsiewana przez wiatr – u mniszka lekarskiego –Taraxacum officinale), rąbkiem (u złocienia Chrysanthemum) lub ośćmi (rozsiewana przez zwierzęta – u uczepu Bidens).
R1aAQLfXv5SbR
Ilustracja przestawia rośliny dwuliścienne astrowate/złożone.
1. Oset – z kłujących szyszek wyrastają fioletowe kwiaty w formie pióropusza.
2. Krwawnik – białe, drobne kwiatostany z niewielkim żółtym środkiem.
3. Rumianek – białe, pjedyncze kwiatki z większym żółtym środkiem.
4. Uczep – żółte pięciolistkowe kwiaty o dużym, żółtym środku.
5. Bylica piołun – łodygi rośliny są oblepione żółtymi kwiatami nie posiadającymi płatków,
6. Dalia – duże, pomarańczowe kwiaty składające się z łyżeczkowanych płatków, połączonych ze sobą w kulistą formę.
7. Mniszek lekarski - kwiaty zbudowane z ułożonych w rozetę intensywnie żółtych płatków.
Ilustracja przestawia rośliny dwuliścienne astrowate/złożone.
1. Oset – z kłujących szyszek wyrastają fioletowe kwiaty w formie pióropusza.
2. Krwawnik – białe, drobne kwiatostany z niewielkim żółtym środkiem.
3. Rumianek – białe, pjedyncze kwiatki z większym żółtym środkiem.
4. Uczep – żółte pięciolistkowe kwiaty o dużym, żółtym środku.
5. Bylica piołun – łodygi rośliny są oblepione żółtymi kwiatami nie posiadającymi płatków,
6. Dalia – duże, pomarańczowe kwiaty składające się z łyżeczkowanych płatków, połączonych ze sobą w kulistą formę.
7. Mniszek lekarski - kwiaty zbudowane z ułożonych w rozetę intensywnie żółtych płatków.
Źródło: H. Zell, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Bobowate / motylkowate (Fabaceae /Papilionaceae)
Obejmują ok. 750 rodzajów i ponad 16 000 gatunków, występujących w różnych strefach klimatycznych; są to drzewa, krzewy oraz rośliny zielne.
Liście spiralnie osadzone na pędzie, z przylistkami, pojedynczo, pierzasto lub dłoniasto złożone.
U wielu gatunków występują charakterystyczne kwiaty motylkowe – grzbieciste o kielichu utworzonym ze zrośniętych pięciu działek i koronie utworzonej z pięciu zachodzących na siebie płatków o zróżnicowanej budowie. Kwiaty zebrane w kwiatostany typu: grona, baldachogrona, kłosa lub główki.
Owoc typu strąka pękającego dwoma szwami; nasiona bezbielmowe, z dużym zarodkiem i materiałami zapasowymi (skrobia) zgromadzonymi w liścieniach.
R1TzVNpvtYb6Q
Ilustracja przestawia przykład rośliny dwuliściennej bobowatej/motylkowatej - grochu:
1. Liście grochu z przylistkami, złożone pierzasto lub dłoniasto; kwiaty białe. Od łodygi ochodzą wąsy czepne.
2. Owoc – strąk, nasiona okrągłe, z dużym zarodkiem i materiałami zapasowymi występują w środku strąka.
Ilustracja przestawia przykład rośliny dwuliściennej bobowatej/motylkowatej - grochu:
1. Liście grochu z przylistkami, złożone pierzasto lub dłoniasto; kwiaty białe. Od łodygi ochodzą wąsy czepne.
2. Owoc – strąk, nasiona okrągłe, z dużym zarodkiem i materiałami zapasowymi występują w środku strąka.
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
R1SEic9ZJgjTq1
Na fotografii ciecierzyca pospolita. Z długiej łodygi wyrastają mniejsze łodyżki z usytuowanymi po bokach niewielkimi owalnymi listkami. Od łodygi odchodzą również małe zielone owoce z widocznymi na całej powierzchni drobnymi, białymi włoskami.
Ciecierzyca pospolita (Cichorium intybus)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Bobowate mają olbrzymie znaczenie gospodarcze. Ich korzenie współżyją z bakteriami wiążącymi wolny azot z powietrza, wzbogacając glebę w związki azotowe. Wiele bobowatych, np. koniczynę (Trifolium), lucernę (Medicago) uprawia się jako cenne rośliny pastewne, nasiona zaś tzw. roślin strączkowych, np. grochu (Pisum), fasoli (Phaseolus), soczewicy (Lens) są cennym źródłem białka. Niektóre, np. soja (Glycine max), orzech ziemny (Arachis hypogaea) są roślinami oleistymi. Gatunki drzewiaste, np. akacja (Acaccia) dostarczają cennego drewna, gum i garbników, a wiele innych sadzi się jako rośliny ozdobne, np. złotokap (Laburnum). Niektóre gatunki mają znaczenie lecznicze, np. lukrecja (Glycyrrhiza).
Kapustowate / krzyżowe (Brassicaceae /Cruciferae)
Obejmują ok. 370 rodzajów i 4000 gatunków występujących głównie w strefie klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego półkuli północnej. W Polsce rośnie ponad 100 gatunków.
Liście o blaszce całobrzegiej, ząbkowanej lub pierzasto podzielonej; mogą tworzyć rozety przyziemne.
Kwiaty obupłciowe, owadopylne, zebrane w groniastych kwiatostanach. Kielich kwiatowy składa się z czterech działek, a korona z czterech płatków ułożonych na krzyż.
Owocem jest wielonasienna łuszczyna lub łuszczynka.
RgruMDmASGegA
Ilustracja przestawia przykład rośliny dwuliściennej kapustowatej/krzyżowej - rzepaku:
1. Owoce rzepaku w postaci brązowej łuszczyny, czyli podłużnego strąka zawierającego wiele nasion.
2. Liście dolne rzepaku są powcinane i duże, górne małe i całobrzegie. Nasady górnych liści swoją nasadą obejmują łodygę co najmniej w połowie jej obwodu.
3. Kwiaty rzepaku żółte, czteropłatkowe, zebrane w grono dłuższe od liści.
Ilustracja przestawia przykład rośliny dwuliściennej kapustowatej/krzyżowej - rzepaku:
1. Owoce rzepaku w postaci brązowej łuszczyny, czyli podłużnego strąka zawierającego wiele nasion.
2. Liście dolne rzepaku są powcinane i duże, górne małe i całobrzegie. Nasady górnych liści swoją nasadą obejmują łodygę co najmniej w połowie jej obwodu.
3. Kwiaty rzepaku żółte, czteropłatkowe, zebrane w grono dłuższe od liści.
Źródło: pixabay.com, domena publiczna.
RFyudRxrFbt0D1
Na fotografii lobularia nadmorska. Dwa połączone ze sobą kwiatostany składają się z dużej ilości drobnych, białych kwiatków z żółtymi środkami. W tle zielone liście.
Lobularia nadmorska (Lobularia maritima)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Wiele gatunków jest uprawianych jako rośliny użytkowe (np. kapusta – Brassica, rzodkiewka – Raphanus sativus var. radicula, rzepak – Brassica napus, chrzan – Armoracia rusticana), a także jako rośliny ozdobne (np. lewkonia – Matthiola). Liczne kapustowate są chwastami (np. tasznik – Capsella bursa‑pastoris).
Dyniowate (Cucurbitaceae)
Liście o różnych kształtach, najczęściej klapowane, ułożone skrętolegle.
Kwiaty głównie promieniste pięciokrotne, najczęściej rozdzielnopłciowe; mogą wyrastać z łodygi pojedynczo lub być zebrane w różne kwiatostany.
Owoc — jagoda lub torebka.
R1NKsaDTTtxFs
Ilustracja przestawia przykłady roślin dyniowatych:
1. Ogórek: długi, zielony owoc oraz żółte kielichowate kwiaty.
2. Dynia: sercowate, zielone liście, duże okrągłe owoce w kolorze pomarańczowym w poprzeczne prążki, żółty kwiat. Od łodygi odchodzą wąsy czepne.
Ilustracja przestawia przykłady roślin dyniowatych:
1. Ogórek: długi, zielony owoc oraz żółte kielichowate kwiaty.
2. Dynia: sercowate, zielone liście, duże okrągłe owoce w kolorze pomarańczowym w poprzeczne prążki, żółty kwiat. Od łodygi odchodzą wąsy czepne.
Źródło: pixabay.com, domena publiczna.
RRgJESewrftuI1
Na zdjęciu duża dynia figolistna w marmurkowy, biało – zielony wzór. Po prawej stronie dwa wielkie, sercowate, zielone liście dyni. Podłoże kamieniste, w tle inne rośliny.
Dynia figolistna (Cucurbita ficifolia)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Obejmują ok. 120 rodzajów z ponad 700 gatunków roślin zielnych, głównie jednorocznych, rzadziej bylin, występujących przede wszystkim w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej. W Polsce dziko rosną gatunki z rodzaju przestęp (Bryonia). Do przedstawicieli dyniowatych o znaczeniu gospodarczym należą arbuz (Citrullus vulgaris), dynia (Cucurbita), ogórek (Cucumis) i tykwa pospolita (Lagenaria vulgaris).
Różowate (Rosaceae)
Liście ułożone są skrętolegle, rzadko naprzeciwlegle, blaszka liściowa pojedyncza lub dłoniasto/pierzasto złożona, zwykle o piłkowanym brzegu.
Kwiaty zwykle promieniste, najczęściej obupłciowe i pięciokrotne, z licznymi pręcikami. Mogą występować pojedynczo albo tworzyć różne typy kwiatostanów.
Owoc – mieszek, torebka, niełupka, pestkowiec, niekiedy owoc rzekomy lub zbiorowy.
RFdf5FBuytSfY
Ilustracja przestawia przykład rośliny różowatej:
1. Biało – różowy kwiat dzikiej róży z pięcioma płatkami, w środku żółte pręciki.
2. Ciemnoczerwone owalne owoce dzikiej róży z czarnymi zakończeniami.
Ilustracja przestawia przykład rośliny różowatej:
1. Biało – różowy kwiat dzikiej róży z pięcioma płatkami, w środku żółte pręciki.
2. Ciemnoczerwone owalne owoce dzikiej róży z czarnymi zakończeniami.
Źródło: pixabay.com, domena publiczna.
RH6ypgL7nSIVD1
Na fotografii zdjęcie kwiatu jeżyny krzewiastej. Pięć biało - różowych płatków łączy się pośrodku, od niego odchodzi duża ilość okazałych, białych pręcików.
Jeżyna krzewiasta (Rubus fruticosus)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY 2.5.
Liczą ponad 110 rodzajów i ok. 3500 gatunków występujących prawie na całej kuli ziemskiej, najliczniej w strefach podzwrotnikowej i umiarkowanej półkuli północnej. Obejmują rośliny zielne, krzewy lub drzewa, często z kolcami lub cieniami. Do różowatych należy większość roślin sadowniczych strefy umiarkowanej. Wiele gatunków uprawia się jako rośliny ozdobne, inne dostarczają surowców dla przemysłów farmaceutycznego i perfumeryjnego. W Polsce występuje ok. 190 gatunków zaliczanych w tradycyjnym ujęciu do czterech podrodzin: tawułowe (np. tawuła – Spiraea), różowe (np. jeżyna – Rubus, poziomka – Fragaria, róża – Rosa), jabłoniowe (np. jabłoń – Malus, grusza – Pyrus, jarząb – Sorbus, głóg – Crataegus) i śliwowe (np. śliwa – Prunus, wiśnia – Cerasus, brzoskwinia – Persica, migdał – Amygdalus communis).
Kaktusowate – kaktusy (Cactaceae)
Tylko u niektórych rodzajów występują liście o typowej blaszce liściowej (Pereskia), u opuncji są one zredukowane i krótkotrwałe, u większości gatunków zastąpione przez różnej wielkości ciernie.
Kwiaty o różnych barwach i różnej wielkości (do 30 cm u królowej nocy – Selenicereus), zapylane przez owady, czasem przez ptaki i nietoperze.
Owoc typu jagoda.
Pędy mięsiste, kuliste (np. Mamillaria), walcowate (Cereus), spłaszczone i członowane (opuncja), u gatunków epifitycznych – liściowate lub rózgowate (np. epifilum – Epiphyllum). U większości gatunków żebrowane lub żebra podzielone na brodawki.
Charakterystyczne dla kaktusowatych są areole, z których wyrastają pęczki cierni, a także kwiaty i pędy boczne.
R1G48KGU2SIFM
Ilustracja przestawia przykłady roślin kaktusowatych:
1. Mamilaria – zdjęcie przedstawia czubek kaktusa z otaczającym go wieńcem z białych kwiatów z różowymi pręcikami wyrastającego z żółtego środka.
2. Pałczak – na fotografii kolumnowe łodygi kilku roślin z wyraźnie widocznymi żebrami, z których wyrastają igły. Z jednej łodygi wyrastają kwiaty.
3. Opuncja – na zdjęciu szereg owalnych, płaskich segmentów kaktusa, które są połączone ze sobą. Wyrastają z nich igły, a na wierzchołkach kilku z nich różowe, kuliste kwiaty.
4. Kaktus zygzak – ma charakterystyczne, długie liście w kształcie zygazaka. Na fotografii wielki, żółto‑pomarańczowy kwiat, od której odchodzą u podstawy pojedyncze płatki.
5. Drzewidło – na zdjęciu podłużny fragment rośliny z wyrastającymi z niej długimi kolcami. Na górze gałęzi trzy zielone liście.
6. Selenicereus chrysocardium - spomiędzy postrzępionych, przypominających paproć liści wyrasta złożone z licznych łusek i działek okwiat, którego elementy u podstawy wyglądają jak kolce. Płatki są cienkie, języczkowate w kształcie i mają biały kolor.
Ilustracja przestawia przykłady roślin kaktusowatych:
1. Mamilaria – zdjęcie przedstawia czubek kaktusa z otaczającym go wieńcem z białych kwiatów z różowymi pręcikami wyrastającego z żółtego środka.
2. Pałczak – na fotografii kolumnowe łodygi kilku roślin z wyraźnie widocznymi żebrami, z których wyrastają igły. Z jednej łodygi wyrastają kwiaty.
3. Opuncja – na zdjęciu szereg owalnych, płaskich segmentów kaktusa, które są połączone ze sobą. Wyrastają z nich igły, a na wierzchołkach kilku z nich różowe, kuliste kwiaty.
4. Kaktus zygzak – ma charakterystyczne, długie liście w kształcie zygazaka. Na fotografii wielki, żółto‑pomarańczowy kwiat, od której odchodzą u podstawy pojedyncze płatki.
5. Drzewidło – na zdjęciu podłużny fragment rośliny z wyrastającymi z niej długimi kolcami. Na górze gałęzi trzy zielone liście.
6. Selenicereus chrysocardium - spomiędzy postrzępionych, przypominających paproć liści wyrasta złożone z licznych łusek i działek okwiat, którego elementy u podstawy wyglądają jak kolce. Płatki są cienkie, języczkowate w kształcie i mają biały kolor.
Źródło: Christer Johansson, Max Ronnersjö, Zapyon, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Obejmują OK. 2000 gatunków zebranych w ponad 100 rodzajów. Są to typowe sukulenty pędowe, wieloletnie rośliny zielne, krzewy lub drzewa. Kaktusowate pochodzą Ameryki – ich zasięg naturalny obejmuje tereny od Kanady do Patagonii. Jedynym wyjątkiem są nieliczni przedstawiciele rodzaju Rhipsalis, który występuje również w Afryce, na Madagaskarze i Sri Lance (prawdopodobnie jego nasiona przeniosły w dawnych czasach ptaki migrujące) . Zajmują różne siedliska, najczęściej półpustynne, wykazując wiele przystosowań do przetrwania suszy. Funkcję asymilacyjną pełni zielona łodyga.
Chętnie uprawiane rośliny ozdobne to m.in. Cefalocereus, Echinocereus, Echinocactus, Cereus. Ponadto lokalnie użytkowane są jako żywopłoty, pasza, drewno na opał i budulec. Owoce wielu kaktusowatych są jadalne na surowo lub w przetworach (np. opuncja figowa – Opuntia).
RKT2O3EG87U68
Fotografia przedstawia kaktusa z gatunku Echinocactus grusonii wyglądem przypominającego kulę. Wzdłuż pionowej osi biegną regularne rzędy dużych, białych kolców. Na górze kaktusa brązowe wypustki skierowane w górę. Roślina rośnie na podłożu kamienistym, w te trawy.
Echinocactus grusonii
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 2.5.
R8JxRDM5HfGTP
Na zdjęciu kwiat opuncji figowej w dużym przybliżeniu. Z kolczastej, grubej łodygi wyrasta intensywnie żółty kwiat z licznymi płatkami. Ze środka wyrastają żółte pręciki.
Opuncja figowa (Opuntia ficus-indica)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Psiankowate (Solanaceae)
Liście pojedyncze lub pierzastodzielne, ułożone skrętolegle.
Kwiaty pojedyncze lub zebrane w grona, podbaldachy lub wiechy.
Owoc – torebka lub jagoda.
R1d5JE69sakJN
Ilustracja przedstawia przykłady roślin psiankowatych :
1. Petunia – na fotografii gąszcz pięknych, dużych, kielichowatych kwiatów w kolorze jasnofioletowym z ciemnofioletowym środkiem.
2. Papryka – zdjęcie przedstawia krzaczki papryki rosnące na polu. Spomiędzy zielonych liści zwieszają się podłużne, żółte owoce
3. Pokrzyk wilcza jagoda – na zdjęciu fragmenty liści, spomiędzy których widać dwa kuliste owoce. Jeden jest zielonkawy, niedojrzały, drugi czarny.
4. Tytoń – fotografia przestawia krzaczki tytoniu z dużymi, owalnymi, spiczasto zakończonymi liśćmi i różowymi kwiatami na górze rośliny.
5. Miechunka – zdjęcie przedstawia fragment gałązki z zielonimi liśćmi i charakterystycznymi owocami pomarańczowymi dwukomorowymi jagodami przypominającymi kształtem trójwymiarowe serce, szerokie na górze i zwężające się ku dołowi.
6. Bieluń dziędzierzawa – na zdjęciu zielony owoc w kształcie jajowatookrągławej torebki wielkości orzecha włoskiego, pokrytej trójkątnymi kolcami, przypominający owoc kasztanowca.
Ilustracja przedstawia przykłady roślin psiankowatych :
1. Petunia – na fotografii gąszcz pięknych, dużych, kielichowatych kwiatów w kolorze jasnofioletowym z ciemnofioletowym środkiem.
2. Papryka – zdjęcie przedstawia krzaczki papryki rosnące na polu. Spomiędzy zielonych liści zwieszają się podłużne, żółte owoce
3. Pokrzyk wilcza jagoda – na zdjęciu fragmenty liści, spomiędzy których widać dwa kuliste owoce. Jeden jest zielonkawy, niedojrzały, drugi czarny.
4. Tytoń – fotografia przestawia krzaczki tytoniu z dużymi, owalnymi, spiczasto zakończonymi liśćmi i różowymi kwiatami na górze rośliny.
5. Miechunka – zdjęcie przedstawia fragment gałązki z zielonimi liśćmi i charakterystycznymi owocami pomarańczowymi dwukomorowymi jagodami przypominającymi kształtem trójwymiarowe serce, szerokie na górze i zwężające się ku dołowi.
6. Bieluń dziędzierzawa – na zdjęciu zielony owoc w kształcie jajowatookrągławej torebki wielkości orzecha włoskiego, pokrytej trójkątnymi kolcami, przypominający owoc kasztanowca.
Źródło: Civertan, Jom / Joachim Müllerchen, Kurt Stüber, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
RoaBvreSsvg8N1
Na fotografii miechunka rozdęta. Najbardziej charakterystyczne są dla niej owoce - pomarańczowe dwukomorowe jagody, które kształtem przypominają trójwymiarowe serce, szerokie na górze i zwężające się ku dołowi. Owoce wyrastają z pionowych łodyg, na których umieszczone są również zielone liście.
Miechunka rozdęta (Physalis alkekengi)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Obejmują 100 rodzajów i ok. 3000 gatunków występujących niemal na całej kuli ziemskiej (najliczniej w Ameryce Południowej). Są to rośliny zielne, rzadziej krzewy lub drzewa. Wiele gatunków psiankowatych wytwarza alkaloidy, które wykazują silne działanie toksyczne. Na przykład tytoń (Nicotiana) zawiera nikotynę, a pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) i bieluń dziedzierzawa (Datura stramonium) - atropinę. W Polsce uprawia się zaaklimatyzowane gatunki użytkowe, m.in. paprykę (Capsicum annuum), pomidor (Lycopersicon), tytoń (Nicotiana) i ziemniak (Solanum tuberosum). Jako ozdobne uprawia się m.in. petunię (Petunia) i miechunkę peruwiańską (Physalis peruviana).
Polecenie 1
Wykaż różnorodność budowy morfologicznej w dwóch rodzinach roślin dwuliściennych.
R1DNP9Q693O4O
Polecenie 2
Przeanalizuj dwa przykłady związku między budową owocni a sposobem rozsiewania nasion u roślin dwuliściennych.
R9mYTGEDMbIL9
(Uzupełnij).
Polecenie 3
R1bM7GP3ZjlVd
(Uzupełnij).
Cechy roślin jednoliściennych
R1NSc35HrjpbE
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Przegląd roślin jednoliściennych
Do jednoliściennych zalicza się ok. 63 tys. gatunków, których większość występuje w strefach międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowych. Są to w większości rośliny zielne, a nieliczne mają formy krzewiaste i drzewiaste.
Wiechlinowate (trawy – Poaceae/Gramineae)
Rodzina ta obejmuje ok. 850 rodzajów i ok. 11 tys. gatunków, rozpowszechnionych niemal na całym świecie i zasiedlających bardzo różnorodne siedliska. Są to głównie rośliny zielne, rzadziej formy krzewiaste lub drzewiaste (np. bambusy), o wąskich liściach z pochwą liściową obejmującą źdźbło. Ich kwiaty są drobne, niepozorne, zebrane w kłoski tworzące złożone kwiatostany, a owocem jest ziarniak.
R1UbSPEmbZDvm
Zdjęcie przedstawia las bambusowy. Liście o długiej, wąskiej blaszce, z pochwą obejmującą źdźbło w węźle. Kwiaty drobne, o budowie bardzo uproszczonej, wiatropylne, przeważnie obupłciowe, zebrane w kłoski, otoczone błoniastymi listkami – plewami i plewkami. Kłoski są skupione w kwiatostany złożone: kłos, wiechę lub kolbę. Owoc (tzw. ziarniak) o łupinie nasiennej zrośniętej z owocnią (niełupka). Łodyga (zwana źdźbłem) obła, zwykle pusta, podzielona węzłami (tzw. kolankami) na międzywęźla. Charakterystyczną cechą wiechlinowatych jest krzewienie się, tzn. tworzenie w dolnej części pędu korzeni przybyszowych i nowych pędów (w wyniku tego powstaje zwarta darń).
Zdjęcie przedstawia las bambusowy. Liście o długiej, wąskiej blaszce, z pochwą obejmującą źdźbło w węźle. Kwiaty drobne, o budowie bardzo uproszczonej, wiatropylne, przeważnie obupłciowe, zebrane w kłoski, otoczone błoniastymi listkami – plewami i plewkami. Kłoski są skupione w kwiatostany złożone: kłos, wiechę lub kolbę. Owoc (tzw. ziarniak) o łupinie nasiennej zrośniętej z owocnią (niełupka). Łodyga (zwana źdźbłem) obła, zwykle pusta, podzielona węzłami (tzw. kolankami) na międzywęźla. Charakterystyczną cechą wiechlinowatych jest krzewienie się, tzn. tworzenie w dolnej części pędu korzeni przybyszowych i nowych pędów (w wyniku tego powstaje zwarta darń).
Bambus (Bambusa)
Źródło: Forest and Kim Starr, Mogens Engelund, Wikimedia Commons, Flickr, Pixabay, domena publiczna.
Rpvo91Lr8o0QQ1
Zdjęcie przedstawia zieloną, wysoką roślinę o pierzastym zakończeniu. Jej łodyga jest nierozgałęziona. Źdźbło u dołu nagie, z pierścieniami blizn po liściach, u góry okryte zachodzącymi na siebie pochwami liściowymi. Posiada długie i wąskie liście naprzemianległe z szerokim i jasnym nerwem środkowym oraz ostrym brzegiem blaszki. Na szczycie łodygi znajdują się niepozorne kwiaty w biało owłosionych kłoskach zebranych setkami w piramidalną wiechę.
Cukrowiec lekarski, znany jako trzcina cukrowa (Saccharum officinarum).
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Największe znaczenie gospodarcze mają wiechlinowate zbożowe (np. pszenica – Triticum, żyto – Secale, proso – Panicum, kukurydza – Zea mays, ryż – Oryza, sorgo – Sorghum) i wiechlinowate pastewne (np. życica – Lolium, wiechlina – Poa, kostrzewa – Festuca). W krajach strefy międzyzwrotnikowej różnorodne zastosowanie mają drzewiaste gatunki bambusa (Bambusoideae), uprawia się też trzcinę cukrową (Saccharum officinarum).
Liliowate (Liliaceae)
Obecnie do liliowatych zalicza się 15 rodzajów i ok. 600 gatunków bylin, często o cebulach lub kłączach, występujących w regionach klimatu umiarkowanego i strefie podzwrotnikowej półkuli północnej. Są to rośliny zielne o często dużych i okazałych kwiatach.
R1N86JDtZYTwI
Ilustracja przedstawia szachownice kostkowatą. Liście odziomkowe lub pędy ulistnione zwykle skrętolegle lub liście równowąskie lub jajowato‑lancetowate, równolegle unerwione, zwykle siedzące z pochewkowatą nasadą. Różowo - czerwone kwiaty pojedyncze lub zebrane w kwiatostany, zwykle promieniste, trzykrotne. Owoc w postaci torebki przedzielonej przegrodami lub mięsista jagoda.
Ilustracja przedstawia szachownice kostkowatą. Liście odziomkowe lub pędy ulistnione zwykle skrętolegle lub liście równowąskie lub jajowato‑lancetowate, równolegle unerwione, zwykle siedzące z pochewkowatą nasadą. Różowo - czerwone kwiaty pojedyncze lub zebrane w kwiatostany, zwykle promieniste, trzykrotne. Owoc w postaci torebki przedzielonej przegrodami lub mięsista jagoda.
Szachownica kostkowata (Fritillaria meleagris)
Źródło: Belladonna2, H. Zell, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Przedstawicielem liliowatych we florze Polski jest np. lilijka alpejska (Gagea serotina) – roślina o białych, pojedynczych kwiatach. Występuje w Tatrach.
Rodzaje zaliczane do tej rodziny to m.in. lilia (Lilium), chroniona szachownica (Fritillaria), tulipan (Tulipa) i psiząb (Erythronium; nierosnący dziko w Polsce). Są one cenionymi roślinami ozdobnymi.
R11AQ9CRVXMQV
Zdjęcie przedstawia drobną roślinę. Jego łodyga jest ulistniona, naga i prosta. Posiada 2 nagie i odgięte cienkie liście. Kwiat znajdujący się na szczycie łodygi jest biały z zewnątrz działki i posiada żółtą nasadę. Wewnątrz dolnej części działek można zauważyć 3 różowe smugi.
Lilijka alpejska ( Gagea serotina).
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.
R1OqdHtFbNmhj
Zdjęcie przedstawia roślinę o obficie ulistnionej, wzniesionej, prostej i grubej łodydze. Posiada lancetowate, zaostrzone liście. Ich pęk znajduje się na szczycie łodygi, nad kwiatami. Natomiast jego kwiaty są dzwonkowate na długich szypułkach, zwisłe, zebrane pod szczytem łodygi w okółek. Ich okwiat jest pomarańczowy.
Szachownica cesarska ( Fritillaria imperialis).
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Arekowate (palmy – Arecaceae/Palmeae)
Arekowate (zwane też palmami) obejmują ok. 2 700 gatunków, głównie z obszarów międzyzwrotnikowych i podzwrotnikowych (w południowej Europie występuje karłatka – Chamaerops humilis).
RSQVnI9uW1X8n
Ilustracja przedstawia palme kokosową. Liście sztywne, pierzaste lub wachlarzowate. Mogą osiągać do kilkunastu metrów długości. Kwiaty rozdzielnopłciowe, drobne, zebrane w duże wiechy lub kolby, zapylane przez wiatr lub owady. Owoc – jagoda lub pestkowiec – u niektórych gatunków bardzo duży (np. u lodoicei – Lodoicea, zwanej palmą seszelską, nawet do 20 kg).
Ilustracja przedstawia palme kokosową. Liście sztywne, pierzaste lub wachlarzowate. Mogą osiągać do kilkunastu metrów długości. Kwiaty rozdzielnopłciowe, drobne, zebrane w duże wiechy lub kolby, zapylane przez wiatr lub owady. Owoc – jagoda lub pestkowiec – u niektórych gatunków bardzo duży (np. u lodoicei – Lodoicea, zwanej palmą seszelską, nawet do 20 kg).
Palma kokosowa (Cocos nucifera).
Źródło: Dinesh Valke, Flickr, Pixabay, licencja: CC BY-SA 2.0.
RT9toqVB14MMO1
Zdjęcie przedstawia roślinę o długich, zielonych, pierzastych i sztywnych liściach. Pojedynczy liść składa się z lancetowatych, ostro zakończonych listków
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera).
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Arekowate mają ogromne znaczenie gospodarcze. Dostarczają m.in. owoców (np. daktylowiec/feniks – Phoenix, palma kokosowa – Cocos nucifera), nasion na olej (np. olejowiec – Elaeis), jadalnej mączki z rdzenia pnia (np. sagownica – Metroxylon), soku na wino (tzw. winne palmy), liści na włókno (np. rafia – Raphia). Wiele arekowatych (np. daktylowca, palmę królewską – Roystonea) uprawia się jako rośliny ozdobne. Zdrewniałe części łodyg niektórych palm są wykorzystywane jako materiał budowlany oraz surowiec do produkcji sprzętów i narzędzi.
Storczykowate (Orchidaceae)
RyWDT5rHkwtOh
Ilustracja przedstawia storczyka. Posiada liście wydłużone, całobrzegie. Kwiaty obupłciowe, o budowie grzbiecistej (z tzw. warżką i ostrogą), różnej wielkości i barwy, zebrane zwykle w kwiatostany. Zapylane przez zwierzęta (głównie owady, rzadziej – ptaki). Owoc – torebka z olbrzymią ilością (do 1 mln) bardzo drobnych nasion, rozsiewanych przez wiatr.
Ilustracja przedstawia storczyka. Posiada liście wydłużone, całobrzegie. Kwiaty obupłciowe, o budowie grzbiecistej (z tzw. warżką i ostrogą), różnej wielkości i barwy, zebrane zwykle w kwiatostany. Zapylane przez zwierzęta (głównie owady, rzadziej – ptaki). Owoc – torebka z olbrzymią ilością (do 1 mln) bardzo drobnych nasion, rozsiewanych przez wiatr.
Storczyk (Orchis)
Źródło: Dr. Alexey Yakovlev, Flickr, licencja: CC BY-SA 2.0.
RMLRMBWWJ5ekF1
Zdjęcie przedstawia roślinę o wysokiej łodydze. Posiada kilka liści siedzących, szerokoeliptycznych, podłużnie sfałdowanych i pochwiasto obejmujących łodygę. Na szczycie wyrastają duże kwiaty na szypułkach. Listki okwiatu są czerwonobrunatne i odstające. Środkowy listek skierowany jest ku górze, dwa pozostałe listki okółka zewnętrznego zrosły się, tworząc jeden listek skierowany w dół. W okółku wewnętrznym dwa listki skierowane są do dołu i spiralnie skręcone. Warżka jest trzewikowato skręcona i krótsza od pozostałych listków okwiatu. W nasadzie ma czerwone plamki i posiada wąskie wejście o cytrynowożółtej barwie.
Obuwik pospolity (Cypripedium calceolus).
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
Storczykowate to najliczniejsza rodzina roślin jednoliściennych. Obejmuje ok. 25 000 gatunków bylin , występujących głównie w strefie międzyzwrotnikowej, rzadziej w strefie klimatu umiarkowanego (głównie na łąkach i leśnych polanach). Wśród storczykowatych występują zarówno gatunki w pełni samożywne, jak i gatunki pobierające część lub całość związków organicznych od współżyjących z nimi grzybów.
W Polsce, w stanie dzikim, występuje ok. 50 gatunków z 23 rodzajów (np. storczyk– Orchis, obuwik– Cypripedium). Wiele rodzimych gatunków jest chroniona. Ze względu na piękne, oryginalne kwiaty, trwałe i silnie pachnące, w szklarniach uprawia się liczne ozdobne gatunki i ich mieszańce w wielu odmianach, zwane storczykami lub orchideami. Znaczenie gospodarcze ma natomiast wanilia(Vanilla).
Amarylkowate (Amaryllidaceae)
R1PXON9A6RRK5
Zdjęcie przedstawia grupę kwitnących narcyzów w pełnym świetle słonecznym, uchwyconych z bliskiej perspektywy. Na pierwszym planie widoczne są kwiaty o sześciu szerokich, jasnożółtych płatkach, które otaczają charakterystyczny, intensywnie pomarańczowy przykoronek o pofałdowanych brzegach. Rośliny wyrastają z gęstej kępy długich, wąskich liści w kolorze ciemnej zieleni. Tło za kwiatami jest rozmyte. Pod numerem jeden jest: Liście najczęściej równowąskie lub nitkowate. Numer dwa: Kwiaty barwne, zebrane w baldachy. Numer trzy: Owoc ma postać torebki lub jagody.
Zdjęcie przedstawia grupę kwitnących narcyzów w pełnym świetle słonecznym, uchwyconych z bliskiej perspektywy. Na pierwszym planie widoczne są kwiaty o sześciu szerokich, jasnożółtych płatkach, które otaczają charakterystyczny, intensywnie pomarańczowy przykoronek o pofałdowanych brzegach. Rośliny wyrastają z gęstej kępy długich, wąskich liści w kolorze ciemnej zieleni. Tło za kwiatami jest rozmyte. Pod numerem jeden jest: Liście najczęściej równowąskie lub nitkowate. Numer dwa: Kwiaty barwne, zebrane w baldachy. Numer trzy: Owoc ma postać torebki lub jagody.
Narcyz (Narcissus)
Źródło: Nicholas Turland, Flickr, Pixabay, licencja: CC BY-NC-ND 2.0.
R13UGBMnezl3K1
Zdjęcie przedstawia rośliny o krótkiej łodyżce. Posiada kilka sinozielonych, równowąskich liści oraz biały kwiat pojedynczy, zwisający na szypułce wyrastającej ze szczytu łodygi.
Śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis).
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Rodzina ta liczy ponad 70 rodzajów i ponad 1600 gatunków, występujących głównie w rejonach tropikalnych i subtropikalnych obu półkul, a także w obszarze śródziemnomorskim i strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. W Polsce występują dwa gatunki: śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis) i śnieżyca wiosenna (Leucoium vernum).
Inne rośliny należące do rodziny amarylkowatych to m.in.: kliwia (Clivia), amarylis (Amarillis), hipeastrum (inaczej zwartnica, Hipeastrum; błędnie zwany amarylisem) oraz narcyz (Narcissus).
1
Ćwiczenie 1
R1Ug1R6B8T7sn
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Aka, José Manuel López Pinto, Stanbalik, Vinayaraj, Wildfeuer, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Korzystając z własnej wiedzy odpowiedz, dlaczego rośliny dwuliścienne przyrastają na grubość, a u roślin jednoliściennych przeważnie nie obserwujemy tego zjawiska? (Uzupełnij).
Podsumowanie
Gromada roślin okrytonasiennych tradycyjnie dzielona jest na dwie wyraźnie różniące się klasy: jednoliścienne (Monocotyledonae) i dwuliścienne (Dicotyledonae).
R8bhPLNPDpRnK
Ilustracja przedstawia cechy roślin dwuliściennych i jednoliściennych w zestawieniu tabelarycznym.
Kolejne wiersze przedstawiają daną cechę i jej opis u dwuliściennych i jednoliściennych.
Liczba liścieni w zarodku:
1. Rośliny dwuliścienne - dwa liścienie w zarodku.
2. Rośliny jednoliścienne - jeden liścień w zarodku.
System korzeniowy:
3. Rośliny dwuliścienne - system palowy, charakteryzuje się jednym głównym korzeniem i kilkoma, mniejszymi rozgałęzieniami odchodzącymi od głównego korzenia.
4. Rośliny jednoliścienne - system wiązkowy, charakteryzuje się brakiem głównego korzenia. System wiązkowy to plątanina rozgałęzionych korzonków.
Budowa liści:
5. Rośliny dwuliścienne - liście ogonkowe nerwacja pierzasta lub dłoniasta. Od głównego nerwu biegnącego wzdłuż liścia, na boki odchodzą mniejsze.
6. Rośliny jednoliścienne - liście bezogonkowe, nerwacja równoległa. Nerwy biegną równolegle wzdłuż liścia.
Ułożenia i typ wiązek przewodzących na przekroju poprzecznym łodygi o pierwotnej budowie:
7. Rośliny dwuliścienne - wiązka przewodząca otwarta (obecne jest kambium) ułożenie koncentryczne.
8. Rośliny jednoliścienne - wiązka przewodząca zamknięta (brak kambium) rozmieszczenie chaotyczne.
Przyrost korzenia i łodygi na grubość: Rośliny dwuliścienne - Występuje powszechnie. Rośliny jednoliścienne - Występuje bardzo rzadko, np. u palm.
Budowa kwiatów:
9. Rośliny dwuliścienne - okwiat zróżnicowany na kielich i koronę kwiaty przeważnie cztero- lub pięciodzielne.
10. Rośliny jednoliścienne - okwiat niezróżnicowany na kielich i koronę kwiaty przeważnie trójdzielne.
Ilustracja przedstawia cechy roślin dwuliściennych i jednoliściennych w zestawieniu tabelarycznym.
Kolejne wiersze przedstawiają daną cechę i jej opis u dwuliściennych i jednoliściennych.
Liczba liścieni w zarodku:
1. Rośliny dwuliścienne - dwa liścienie w zarodku.
2. Rośliny jednoliścienne - jeden liścień w zarodku.
System korzeniowy:
3. Rośliny dwuliścienne - system palowy, charakteryzuje się jednym głównym korzeniem i kilkoma, mniejszymi rozgałęzieniami odchodzącymi od głównego korzenia.
4. Rośliny jednoliścienne - system wiązkowy, charakteryzuje się brakiem głównego korzenia. System wiązkowy to plątanina rozgałęzionych korzonków.
Budowa liści:
5. Rośliny dwuliścienne - liście ogonkowe nerwacja pierzasta lub dłoniasta. Od głównego nerwu biegnącego wzdłuż liścia, na boki odchodzą mniejsze.
6. Rośliny jednoliścienne - liście bezogonkowe, nerwacja równoległa. Nerwy biegną równolegle wzdłuż liścia.
Ułożenia i typ wiązek przewodzących na przekroju poprzecznym łodygi o pierwotnej budowie:
7. Rośliny dwuliścienne - wiązka przewodząca otwarta (obecne jest kambium) ułożenie koncentryczne.
8. Rośliny jednoliścienne - wiązka przewodząca zamknięta (brak kambium) rozmieszczenie chaotyczne.
Przyrost korzenia i łodygi na grubość: Rośliny dwuliścienne - Występuje powszechnie. Rośliny jednoliścienne - Występuje bardzo rzadko, np. u palm.
Budowa kwiatów:
9. Rośliny dwuliścienne - okwiat zróżnicowany na kielich i koronę kwiaty przeważnie cztero- lub pięciodzielne.
10. Rośliny jednoliścienne - okwiat niezróżnicowany na kielich i koronę kwiaty przeważnie trójdzielne.
Wśród dwuliściennych występuję gatunki zielne, krzewinki, krzewy i drzewa.
Jednoliścienne są w większości gatunkami zielnymi, mniej liczne to formy drzewiaste.
Okrytonasienne mają ogromne znaczenie dla człowieka i gospodarki. Wykorzystywane są jako źródło pokarmu i podstawa zdrowej diety, pasza dla zwierząt hodowlanych, surowiec w przemyśle meblarskim, budowlanym, papierniczym, odzieżowym, chemicznym, farmaceutycznym i kosmetycznym.
Ćwiczenia utrwalające
RKGXBBAB6SELD
Ćwiczenie 2
Wybierz roślinę, której dotyczy poniższy opis: Pień tej rośliny wykazuje wtórny przyrost na grubość, choć posiada wiązki przewodzące zamknięte. Jej nasiona posiadają jeden liścień a owoce roznoszone są za pomocą hydrochorii. Możliwe odpowiedzi: 1. palma kokosowa, 2. dąb bezszypułkowy, 3. kukurydza, 4. salwinia pływająca
R10SqE96qrYBk
Ćwiczenie 3
Przyporządkuj rośliny do odpowiedniej kategorii. Jednoliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiśnia pospolita, 2. ziemniak, 3. palma cukrowa, 4. dąb szypułkowy, 5. ziemowit jesienny Dwuliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiśnia pospolita, 2. ziemniak, 3. palma cukrowa, 4. dąb szypułkowy, 5. ziemowit jesienny
Przyporządkuj rośliny do odpowiedniej kategorii. Jednoliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiśnia pospolita, 2. ziemniak, 3. palma cukrowa, 4. dąb szypułkowy, 5. ziemowit jesienny Dwuliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiśnia pospolita, 2. ziemniak, 3. palma cukrowa, 4. dąb szypułkowy, 5. ziemowit jesienny
R7LHO55PX15V9
Ćwiczenie 4
Poniżej znajduje się zbiór cech roślinnych. Przenieś określenia do prawidłowych pól. jednoliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiązki przewodzące otwarte, 2. kwiat pięciokrotny, 3. niezróżnicowany miękisz asymilacyjny, 4. system korzeniowy palowy, 5. miękisz palisadowy, 6. brak kambium, 7. brak ogonków liściowych dwuliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiązki przewodzące otwarte, 2. kwiat pięciokrotny, 3. niezróżnicowany miękisz asymilacyjny, 4. system korzeniowy palowy, 5. miękisz palisadowy, 6. brak kambium, 7. brak ogonków liściowych
Poniżej znajduje się zbiór cech roślinnych. Przenieś określenia do prawidłowych pól. jednoliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiązki przewodzące otwarte, 2. kwiat pięciokrotny, 3. niezróżnicowany miękisz asymilacyjny, 4. system korzeniowy palowy, 5. miękisz palisadowy, 6. brak kambium, 7. brak ogonków liściowych dwuliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiązki przewodzące otwarte, 2. kwiat pięciokrotny, 3. niezróżnicowany miękisz asymilacyjny, 4. system korzeniowy palowy, 5. miękisz palisadowy, 6. brak kambium, 7. brak ogonków liściowych
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 4.0.
R1B93QGJPSFG8
Łączenie par. . Przedstawiona na ilustracji opuncja należy do kaktusowatych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Opuncja wykazuje cechy budowy charakterystyczne dla kserofitów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łodyga opuncji pełni zarówno funkcję asymilacyjną, jak i magazynuje wodę.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Liście przekształcone w ciernie stanowią przystosowanie do gorącego klimatu - pozwala to ograniczyć transpirację.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Barwne, rozbudowane kwiaty wskazują na wiatropylność.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. . Przedstawiona na ilustracji opuncja należy do kaktusowatych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Opuncja wykazuje cechy budowy charakterystyczne dla kserofitów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łodyga opuncji pełni zarówno funkcję asymilacyjną, jak i magazynuje wodę.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Liście przekształcone w ciernie stanowią przystosowanie do gorącego klimatu - pozwala to ograniczyć transpirację.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Barwne, rozbudowane kwiaty wskazują na wiatropylność.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Ćwiczenie 6
RXXVZ7C3BDUZO
Łączenie par. Oceń prawdziwość poniższych twierdzeń:. Opuncja należy do kaktusowatych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Opuncja wykazuje cechy budowy charakterystyczne dla kserofitów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łodyga opuncji pełni funkcję asymilacyjną oraz magazynuje wodę.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Liście przekształcone w ciernie stanowią przystosowanie do gorącego klimatu – taka budowa pozwala to ograniczyć transpirację.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Barwne i rozbudowane kwiaty wskazują na wiatropylność rośliny.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Oceń prawdziwość poniższych twierdzeń:. Opuncja należy do kaktusowatych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Opuncja wykazuje cechy budowy charakterystyczne dla kserofitów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łodyga opuncji pełni funkcję asymilacyjną oraz magazynuje wodę.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Liście przekształcone w ciernie stanowią przystosowanie do gorącego klimatu – taka budowa pozwala to ograniczyć transpirację.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Barwne i rozbudowane kwiaty wskazują na wiatropylność rośliny.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
1
Ćwiczenie 7
1
R1QBGKx3qgZAF
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Źródło: Johann Georg Sturm, Otto Wilhelm Thomé, Francisco Manuel Blanco, Topjabot, domena publiczna.
Storczyki produkują bardzo dużą liczbę bardzo małych nasion, w celu zwiększenia szansy, że część z nich trafi na warunki sprzyjające kiełkowaniu. Ta strategia wymagała zredukowania ilości materiału zapasowego w nasionach – zamiast bielma zawierają one jedynie kilka kropli lipidów i skrobi. Z tego względu wiele gatunków storczyków wchodzi w mikoryzę z grzybami z rodzaju Rhizoctonia. Grzyb hydrolizuję skrobię obecną w nasionach oraz zmienia odczyn środowiska, dzięki czemu mogą one rozpocząć kiełkowanie. Jeśli nasiona nie znajdą się w sąsiedztwie grzyba, nie wykiełkują.
R1658F1BHE68G
Łączenie par. Na podstawie powyższego tekstu oceń prawdziwość zdań.. Grzyby mikoryzowe są niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju dojrzałych form storczyków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Przedstawioną zależność między grzybami a nasionami storczyków można określić jako symbiozę obligatoryjną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Grzyby z rodzaju Rhizoctonia umożliwiają kiełkowanie nasion storczyków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nasiona wchodzą w symbiozę z grzybem, ponieważ nie są w stanie pobierać wody i soli mineralnych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nasiona storczyków osiągają bardzo małe rozmiary ze względu na brak bielma - tkanki magazynującej substancje zapasowe dla zarodka.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Na podstawie powyższego tekstu oceń prawdziwość zdań.. Grzyby mikoryzowe są niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju dojrzałych form storczyków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Przedstawioną zależność między grzybami a nasionami storczyków można określić jako symbiozę obligatoryjną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Grzyby z rodzaju Rhizoctonia umożliwiają kiełkowanie nasion storczyków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nasiona wchodzą w symbiozę z grzybem, ponieważ nie są w stanie pobierać wody i soli mineralnych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nasiona storczyków osiągają bardzo małe rozmiary ze względu na brak bielma - tkanki magazynującej substancje zapasowe dla zarodka.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Polecenie 6
Rgp1XKxFvyLFt
Przeanalizuj grafikę interaktywną, następnie odpowiedz na pytanie: jakimi cechami budowy różnią się rośliny dwuliścienne i jednoliścienne? Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).
Polecenie 7
Wróć do polecenia na stronie „Na dobry początek” i dopisz brakujące definicje. Pamiętaj, żeby nie kopiować słownika, ale wyjaśnić każde słowo kluczowe w miarę możliwości swoimi słowami.
