Przegląd systematyczny i znaczenie roślin okrytonasiennych
Ri1iVDGlKSH3V
Grafika przedstawia pole tulipanów. Rośliny te mają czerwone kwiaty oraz zielone łodygi i liście.
Grafika przedstawia pole tulipanów. Rośliny te mają czerwone kwiaty oraz zielone łodygi i liście.
Rośliny okrytonasienne
Rośliny okrytonasienne są najliczniejszą i najbardziej zróżnicowaną grupą roślin. Przykład takiej rośliny stanowią tulipany (Tulipa).
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Sprawdź co umiesz
RI13dDgwrI5Tt
Ćwiczenie 1
Jego rozwój zapoczątkowuje trzykrotny podział mitotyczny makrospory, w wyniku czego powstaje osiem haploidalnych jąder potomnych. Następnie trzy z nich tworzą na jednym z biegunów aparat jajowy, a na przeciwległym biegunie trzy kolejne jądra formują trzy komórki, tworzące antypody. Dwa pozostałe jądra pozostają w jego środkowej części i łączą się, tworząc wtórne diploidalne jądro woreczka zalążkowego.
Wybierz nazwę struktury, której dotyczy tekst źródłowy. Możliwe odpowiedzi: 1. Gametofit żeński, 2. Gametofit męski, 3. Sporofit męski, 4. Sporofit żeński
R1CJG23ZPA794
Ćwiczenie 2
Wybierz prawidłowe określenia. SłupekPręcik jest głównym organem odróżniającym roślinę okrytozalążkową od nagozalążkowej. Kwiatzalążek, w zależności od gatunku, wytwarza pojedyncze lub liczne słupkipręciki. Jego dolna część tworzy zarodnięzalążnię, podczas gdy górna jest zakończona znamieniemłagiewką. Jeśli dojdzie do zapłodnienia, zarodekzalążek rozwija się w nasiono.
Wybierz prawidłowe określenia. SłupekPręcik jest głównym organem odróżniającym roślinę okrytozalążkową od nagozalążkowej. Kwiatzalążek, w zależności od gatunku, wytwarza pojedyncze lub liczne słupkipręciki. Jego dolna część tworzy zarodnięzalążnię, podczas gdy górna jest zakończona znamieniemłagiewką. Jeśli dojdzie do zapłodnienia, zarodekzalążek rozwija się w nasiono.
RFDQCOCTSPS8X
Ćwiczenie 3
Określ, czy poniższy tekst jest prawdziwy (tak/nie). W cyklu rozwojowym roślin okrytonasiennych dominuje sporofit. Gametofity, zarówno żeński jak i męski, są silnie zredukowane. Mają postać utworów zbudowanych z kilku komórek, a nawet kilku jąder.
Powyższy tekst jest prawdziwy: taknie.
Określ, czy poniższy tekst jest prawdziwy (tak/nie). W cyklu rozwojowym roślin okrytonasiennych dominuje sporofit. Gametofity, zarówno żeński jak i męski, są silnie zredukowane. Mają postać utworów zbudowanych z kilku komórek, a nawet kilku jąder.
Powyższy tekst jest prawdziwy: taknie.
Ćwiczenie 4
R1PVL16DN4SA1
Spośród podanych poniżej zaznacz wszystkie nazwy kwiatostanów groniastych prostych. Możliwe odpowiedzi: 1. Grono, 2. Baldachogrono, 3. Baldach, 4. Wiecha, 5. Koszyczek, 6. Wierzchotka, 7. Kotka, 8. Sierpik, 9. Skrętek, 10. Kolba, 11. Główka
Ćwiczenie 5
Przeciągnij podane opisy w odpowiednie miejsca na ilustracji.
R15GBTH69EMNH
R1ONRQU7DFJZP
Ćwiczenie 5
Ćwiczenie 6
RSM9817F5GJ88
Fragment pędu o ograniczonym wzroście służący do rozmnażania roślin nazywany jest kwiatem kwiatostanem. W jego obrębie wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania generatywnegowegetatywnego. Natomiast kwiatkwiatostan to wyodrębniające się od pozostałej części rośliny skupienie rozgałęzień pędów zakończonych kwiatami kwiatostanami ułożonych według określonego schematu. W swojej typowej formie występują one u roślin nagonasiennych/okrytonasiennych. U roślin nagonasiennychokrytonasiennych przyjmują formę szyszki żeńskiej lub męskiej.
Typowe kwiatostany dzieli się na kilka typów ze względu na sposób rozgałęziania pędów i osadzenie kwiatówtyp i rodzaj wytwarzanego okwiatu. Często dzieli się je ze względu na oś kwiatostanu, którą stanowi geometryczny środek rozmieszczenia pręcikówśrodek pędu, na kwiatostany o osi pojedynczej, czyli prostezłożone oraz kwiatostany z osiami bocznymi, czyli prostezłożone.
Fragment pędu o ograniczonym wzroście służący do rozmnażania roślin nazywany jest kwiatem kwiatostanem. W jego obrębie wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania generatywnegowegetatywnego. Natomiast kwiatkwiatostan to wyodrębniające się od pozostałej części rośliny skupienie rozgałęzień pędów zakończonych kwiatami kwiatostanami ułożonych według określonego schematu. W swojej typowej formie występują one u roślin nagonasiennych/okrytonasiennych. U roślin nagonasiennychokrytonasiennych przyjmują formę szyszki żeńskiej lub męskiej.
Typowe kwiatostany dzieli się na kilka typów ze względu na sposób rozgałęziania pędów i osadzenie kwiatówtyp i rodzaj wytwarzanego okwiatu. Często dzieli się je ze względu na oś kwiatostanu, którą stanowi geometryczny środek rozmieszczenia pręcikówśrodek pędu, na kwiatostany o osi pojedynczej, czyli prostezłożone oraz kwiatostany z osiami bocznymi, czyli prostezłożone.
R8DVMMOMDOR5C
Ćwiczenie 7
Bielmo powstaje po zapłodnieniu jądra bielmowego (2n) przez komórkę plemnikową (1n). Jeśli dany gatunek ma w okazach męskich genotyp XY, a w żeńskich XX, to jakie genotypy mogą mieć jądra komórkowe bielma? Możliwe odpowiedzi: 1. XXX, 2. XX, 3. XY, 4. XXY
R1FROKG5D1LD7
Ćwiczenie 8
Połącz nazwę typu nasion z miejscem gromadzenia przez nie substancji zapasowych. bielmowe Możliwe odpowiedzi: 1. substancje zapasowe gromadzone w bielmie wtórnym, 2. substancje zapasowe są gromadzone w tkance powstającej z różnicującej się tkanki ośrodka zalążka, 3. substancje zapasowe gromadzone w liściach zarodkowych bezbielmowe Możliwe odpowiedzi: 1. substancje zapasowe gromadzone w bielmie wtórnym, 2. substancje zapasowe są gromadzone w tkance powstającej z różnicującej się tkanki ośrodka zalążka, 3. substancje zapasowe gromadzone w liściach zarodkowych obielmowe Możliwe odpowiedzi: 1. substancje zapasowe gromadzone w bielmie wtórnym, 2. substancje zapasowe są gromadzone w tkance powstającej z różnicującej się tkanki ośrodka zalążka, 3. substancje zapasowe gromadzone w liściach zarodkowych
Połącz nazwę typu nasion z miejscem gromadzenia przez nie substancji zapasowych. bielmowe Możliwe odpowiedzi: 1. substancje zapasowe gromadzone w bielmie wtórnym, 2. substancje zapasowe są gromadzone w tkance powstającej z różnicującej się tkanki ośrodka zalążka, 3. substancje zapasowe gromadzone w liściach zarodkowych bezbielmowe Możliwe odpowiedzi: 1. substancje zapasowe gromadzone w bielmie wtórnym, 2. substancje zapasowe są gromadzone w tkance powstającej z różnicującej się tkanki ośrodka zalążka, 3. substancje zapasowe gromadzone w liściach zarodkowych obielmowe Możliwe odpowiedzi: 1. substancje zapasowe gromadzone w bielmie wtórnym, 2. substancje zapasowe są gromadzone w tkance powstającej z różnicującej się tkanki ośrodka zalążka, 3. substancje zapasowe gromadzone w liściach zarodkowych
ROfqRUsg6Y8tl
Ćwiczenie 9
Wyjaśnij kluczowe pojęcia związane z tematem lekcji.
Wyjaśnij kluczowe pojęcia związane z tematem lekcji.
Źródło: Roger Culos, Kenraiz, http://commons.wikimedia.org, pixabay.com, licencja: CC BY-SA 4.0.
Ćwiczenie 9
RE9fcpAeOHMtm
Ćwiczenie wskaż prawidłową odpowiedź. Czasami rośliny wykorzystują deszcz jako środek transportu nasion. Wskaż owoc najlepiej do tego przystosowany. Możliwe odpowiedzi: 1. koszyczek, 2. mieszek, 3. torebka, 4. strąk.
Ćwiczenie 10
RH2JHKNAN6EOD
Ćwiczenie uzupełnij tekst właściwymi określeniami. Jednym z najbardziej rozpowszechnionych sposobów rozprzestrzeniania się roślin {uzupełnij} jest przenoszenie owoców przez {uzupełnij}. Ten rodzaj rozsiewania nazywamy anemochorią lub {uzupełnij}. Ma on charakter {uzupełnij}. Przystosowaniami owoców do tego typu transportu są m.in.: {uzupełnij} ciężar właściwy, obecność aparatu {lotnego}, obecność komór {uzupełnij}. Możliwe odpowiedzi: 1. mały, 2. nagonasiennych, 3. duży, 4. woskowych, 5. czepnego, 6. zwierzęcosiewnością, 7. okrytonasiennych, 8. bierny, 9. powietrznych, 10. wiatrosiewnością, 11. wodę, 12. wodnych, 13. wodosiewnością, 14. wiatr, 15. zwierzęta, 16. lotnego, 17. aktywny.
Ćwiczenie uzupełnij tekst właściwymi określeniami. Jednym z najbardziej rozpowszechnionych sposobów rozprzestrzeniania się roślin {uzupełnij} jest przenoszenie owoców przez {uzupełnij}. Ten rodzaj rozsiewania nazywamy anemochorią lub {uzupełnij}. Ma on charakter {uzupełnij}. Przystosowaniami owoców do tego typu transportu są m.in.: {uzupełnij} ciężar właściwy, obecność aparatu {lotnego}, obecność komór {uzupełnij}. Możliwe odpowiedzi: 1. mały, 2. nagonasiennych, 3. duży, 4. woskowych, 5. czepnego, 6. zwierzęcosiewnością, 7. okrytonasiennych, 8. bierny, 9. powietrznych, 10. wiatrosiewnością, 11. wodę, 12. wodnych, 13. wodosiewnością, 14. wiatr, 15. zwierzęta, 16. lotnego, 17. aktywny.
Ćwiczenie 11
R1HT2Z2OFCRQM
Ćwiczenie wskaż stwierdzenia prawdziwe oraz fałszywe. Włoski na owocach reagują na zmiany wilgotności powietrza. W suchym powietrzu rozczapierzają się, a w wilgotnym – składają. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Powierzchnię owoców i nasion hydrochoryczych zabezpiecza przed nasiąkaniem wodą skutynizowana skórka i woskowy nalot. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Ptaki ziarnojady rozgniatają owoce w dziobie i dlatego nie przyczyniają się do rozprzestrzeniania nasion. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
Ćwiczenie wskaż stwierdzenia prawdziwe oraz fałszywe. Włoski na owocach reagują na zmiany wilgotności powietrza. W suchym powietrzu rozczapierzają się, a w wilgotnym – składają. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Powierzchnię owoców i nasion hydrochoryczych zabezpiecza przed nasiąkaniem wodą skutynizowana skórka i woskowy nalot. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Ptaki ziarnojady rozgniatają owoce w dziobie i dlatego nie przyczyniają się do rozprzestrzeniania nasion. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
RCskKfolkp0Ph
Ćwiczenie 12
Uzupełnij tekst wybierając poprawne określenie. Dla roślin dwuliściennych charakterystyczne są kwiaty obupłciowe/rozdzielnopłciowe co oznacza, że na jednej roślinie znajdują się kwiaty męskie i żeńskie/na jednym kwiecie znajdują się pręciki i słupki. Kwiaty roślin dwuliściennych najczęściej są pięciokrotne/dwukrotne i zawsze/rzadko posiadają okwiat pojedynczy. Wśród roślin dwuliściennych, formy drzewiaste są spotykane znacznie częściej/rzadziej niż w przypadku roślin jednoliściennych.
Uzupełnij tekst wybierając poprawne określenie. Dla roślin dwuliściennych charakterystyczne są kwiaty obupłciowe/rozdzielnopłciowe co oznacza, że na jednej roślinie znajdują się kwiaty męskie i żeńskie/na jednym kwiecie znajdują się pręciki i słupki. Kwiaty roślin dwuliściennych najczęściej są pięciokrotne/dwukrotne i zawsze/rzadko posiadają okwiat pojedynczy. Wśród roślin dwuliściennych, formy drzewiaste są spotykane znacznie częściej/rzadziej niż w przypadku roślin jednoliściennych.
R14ZO1FR92S8G
Ćwiczenie 13
Wybierz wszystkie cechy odróżniające rośliny dwuliścienne od jednoliściennych. Możliwe odpowiedzi: 1. Wiązki przewodzące łodygi ułożone koncentrycznie, 2. Obupłciowe kwiaty, 3. Owoce, 4. Palowy system korzeniowy, 5. Ogonki liściowe, 6. Owadopylność, 7. Siatkowata nerwacja liści
R175M6NUP2EEC
Ćwiczenie 14
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
RCJAMXQ2X8JRV
Ćwiczenie 14
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Ćwiczenie 15
R1epC74vZMn6s
Przyporządkuj do opisów kwiatostanów odpowiednie ich nazwy: 1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
rodzaj kwiatostanu groniastego, w którym szypułki kwiatowe lub gałązki z kwiatami są osadzone wzdłuż osi głównej, a kwiaty dzięki szypułkom o różnej długości układają się na powierzchni płaskiej lub wypukłej
1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
typ kwiatostanu groniastego prostego; oś kwiatostanu jest bardzo skrócona i zgrubiała; kwiaty liczne, siedzące lub prawie siedzące na bardzo krótkich szypułkach tworzą kwiatostan zbity; kwiaty brzeżne rozwijają się wcześniej niż środkowe
1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
typ kwiatostanu, w którym kwiaty są osadzone wzdłuż osi na wydłużonych szypułkach kwiatowych, a kwitnienie postępuje od dołu ku szczytowi osi grona
1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
typ monopodialnego kwiatostanu z bezszypułkowymi kwiatami osadzonymi na wydłużonej osi, dojrzewającymi w kolejności doszczytowej; oś kwiatostanu może być wiotka albo silnie zgrubiała
1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
typ kwiatostanu jednoosiowego typowy u roślin z rodziny astrowatych (złożonych); bezszypułkowe kwiaty (zw. kwiatkami) są osadzone zwarcie na silnie rozszerzonym zakończeniu osi kwiatostanu – dnie koszyczka; na brzegu rozszerzenia i poniżej są osadzone liście przykwiatowe, tworząc okrywę koszyczka; kwiatki zewnętrzne są zwykle języczkowate, tworzą powabnię o promieniowej symetrii, pozostałe – są rurkowate.
Przyporządkuj do opisów kwiatostanów odpowiednie ich nazwy: 1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
rodzaj kwiatostanu groniastego, w którym szypułki kwiatowe lub gałązki z kwiatami są osadzone wzdłuż osi głównej, a kwiaty dzięki szypułkom o różnej długości układają się na powierzchni płaskiej lub wypukłej
1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
typ kwiatostanu groniastego prostego; oś kwiatostanu jest bardzo skrócona i zgrubiała; kwiaty liczne, siedzące lub prawie siedzące na bardzo krótkich szypułkach tworzą kwiatostan zbity; kwiaty brzeżne rozwijają się wcześniej niż środkowe
1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
typ kwiatostanu, w którym kwiaty są osadzone wzdłuż osi na wydłużonych szypułkach kwiatowych, a kwitnienie postępuje od dołu ku szczytowi osi grona
1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
typ monopodialnego kwiatostanu z bezszypułkowymi kwiatami osadzonymi na wydłużonej osi, dojrzewającymi w kolejności doszczytowej; oś kwiatostanu może być wiotka albo silnie zgrubiała
1. koszyczek, 2. grono, 3. kłos, 4. baldachogrono, 5. główka
typ kwiatostanu jednoosiowego typowy u roślin z rodziny astrowatych (złożonych); bezszypułkowe kwiaty (zw. kwiatkami) są osadzone zwarcie na silnie rozszerzonym zakończeniu osi kwiatostanu – dnie koszyczka; na brzegu rozszerzenia i poniżej są osadzone liście przykwiatowe, tworząc okrywę koszyczka; kwiatki zewnętrzne są zwykle języczkowate, tworzą powabnię o promieniowej symetrii, pozostałe – są rurkowate.
RAwIxoSZQVYNh
Ćwiczenie 16
Przyporządkuj nazwom owoców odpowiednie opisy. jagoda Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion pestkowiec Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion torebka Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion łuszczyna Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion strąk Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion
Przyporządkuj nazwom owoców odpowiednie opisy. jagoda Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion pestkowiec Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion torebka Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion łuszczyna Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion strąk Możliwe odpowiedzi: 1. owoc suchy, pękający, przeważnie wielonasienny, powstaje ze zrośnięcia co najmniej dwóch owocolistków; często jest podzielony wewnętrznymi przegrodami na komory, 2. jest to owoc suchy, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z dwóch owocolistków rozdzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona, 3. owoc mięsisty, w którym wewnętrzna część ściany owocu stanowi łupina nasienna, która otacza nasienie, tworząc pestkę; pozostała, zewnętrzna część owocu jest mięsista, 4. jest to owoc charakterystyczny m.in. dla roślin bobowatych, suchy, pękający, wielonasienny, 5. owocnia jest w całości mięsista i zawiera kilka (wiele) nasion
R1KT1ODTNVDGT
Ćwiczenie 17
Zaznacz te cechy, które wskazują na przynależność jednoliściennych do roślin nasiennych. Możliwe odpowiedzi: 1. wytwarzają nasiona, 2. wytwarzają łagiewkę pyłkową, 3. mają wiązkowy system korzeniowy, 4. wytwarzają kwiaty, 5. mają rozproszone wiązki przewodzące łodygi, 6. posiadają wydłużone liście o równoległej nerwacji
R19QUUMEF1FGO
Ćwiczenie 18
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Ru6tfPa3zPuKO
Ćwiczenie 18
wiechlinowate Możliwe odpowiedzi: 1. pszenica, 2. tulipan, 3. storczyk purpurowy lilliowate Możliwe odpowiedzi: 1. pszenica, 2. tulipan, 3. storczyk purpurowy storczykowate Możliwe odpowiedzi: 1. pszenica, 2. tulipan, 3. storczyk purpurowy
wiechlinowate Możliwe odpowiedzi: 1. pszenica, 2. tulipan, 3. storczyk purpurowy lilliowate Możliwe odpowiedzi: 1. pszenica, 2. tulipan, 3. storczyk purpurowy storczykowate Możliwe odpowiedzi: 1. pszenica, 2. tulipan, 3. storczyk purpurowy
R13BGwpd88UNk
Ćwiczenie 19
Łączenie par. Z podanych par wybierz cechy charakterystyczne dla roślin jednoliściennych.. obecność cebuli. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. wiązki przewodzące. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. nerwacja liści. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. liście. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. nasiona. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. okwiat. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy
Łączenie par. Z podanych par wybierz cechy charakterystyczne dla roślin jednoliściennych.. obecność cebuli. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. wiązki przewodzące. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. nerwacja liści. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. liście. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. nasiona. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy. okwiat. Możliwe odpowiedzi: palowy, wiązkowy
Ćwiczenie 19
RZob1iTaPC0gR
Wstaw w tekst. Rośliny jednoliścienne są klasą roślin okrytonasiennych. Jedną z podstawowych różnic pomiędzy roślinami jednoliściennymi a dwuliściennymi jest to, że rośliny jednoliścienne mają 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe w zarodku natomiast dwuliścienne 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe. Ponadto u roślin jednoliściennych występuje 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe nerwacja liścia, natomiast u roślin dwuliściennych może być ona 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe lub 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe. Kolejną cechą, która rozróżnia te dwie klasy są systemy korzeniowe. U roślin jednoliściennych jest on 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe, natomiast u dwuliściennych 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe. Różnice występują również w ułożeniu wiązek przewodzących w łodydze. U jednoliściennych są one rozproszone, nieregularne oraz 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe – nie posiadają kambium pomiędzy drewnem a łykiem. Wiązki przewodzące u roślin dwuliściennych mają charakter 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe ze względu na obecność kambium. U roślin jednoliściennych okwiat jest 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe, natomiast dwuliścienne posiadają okwiat 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe na 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe. Klasy te również różnią się w budowie nasion. U roślin jednoliściennych są one zazwyczaj 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe, zaś u roślin dwuliściennych mogą być one 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe, 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe lub 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe.
Wstaw w tekst. Rośliny jednoliścienne są klasą roślin okrytonasiennych. Jedną z podstawowych różnic pomiędzy roślinami jednoliściennymi a dwuliściennymi jest to, że rośliny jednoliścienne mają 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe w zarodku natomiast dwuliścienne 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe. Ponadto u roślin jednoliściennych występuje 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe nerwacja liścia, natomiast u roślin dwuliściennych może być ona 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe lub 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe. Kolejną cechą, która rozróżnia te dwie klasy są systemy korzeniowe. U roślin jednoliściennych jest on 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe, natomiast u dwuliściennych 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe. Różnice występują również w ułożeniu wiązek przewodzących w łodydze. U jednoliściennych są one rozproszone, nieregularne oraz 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe – nie posiadają kambium pomiędzy drewnem a łykiem. Wiązki przewodzące u roślin dwuliściennych mają charakter 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe ze względu na obecność kambium. U roślin jednoliściennych okwiat jest 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe, natomiast dwuliścienne posiadają okwiat 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe na 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe. Klasy te również różnią się w budowie nasion. U roślin jednoliściennych są one zazwyczaj 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe, zaś u roślin dwuliściennych mogą być one 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe, 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe lub 1. zróżnicowany, 2. dwa liścienie, 3. pierzasta, 4. zamknięte, 5. niezróżnicowany, 6. bezbielmowe, 7. wiązkowy, 8. palowy, 9. jeden liścień, 10. otwarty, 11. płatki i działki kielicha, 12. obielmowe, 13. równoległa, 14. bielmowe, 15. dłoniasta, 16. bielmowe.
2
Ćwiczenie 20
R1RV0JMxpeuM3
Schemat budowy storczyka (Orchis).
Źródło: Krucku, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
RHr6sF1avNkWt
Na podstawie powyższego schematu i własnej wiedzy zaznacz odpowiednie informacje na temat storczyków. Powyższy storczyk należy do roślin owadopylnychwiatropylnych, o czym świadczy obecność działek kielichabarwnego okwiaturozbudowanej zalążni. Kwiat jest jednopłciowyobupłciowy ze względu na obecność pręcika i słupkazmodyfikowanych działek kielichawarżki. Ze względu na sposób zapylania produkowany pyłek jest lepkilekki i ma małeduże ziarna, które przyczepiają się do ciała zapylaczy.
Na podstawie powyższego schematu i własnej wiedzy zaznacz odpowiednie informacje na temat storczyków. Powyższy storczyk należy do roślin owadopylnychwiatropylnych, o czym świadczy obecność działek kielichabarwnego okwiaturozbudowanej zalążni. Kwiat jest jednopłciowyobupłciowy ze względu na obecność pręcika i słupkazmodyfikowanych działek kielichawarżki. Ze względu na sposób zapylania produkowany pyłek jest lepkilekki i ma małeduże ziarna, które przyczepiają się do ciała zapylaczy.
RgXbTdgWQAOGg
Ćwiczenie 20
Powyższy storczyk należy do roślin owadopylnychwiatropylnych, o czym świadczy występowanie działek kielichabarwnego okwiaturozbudowanej zalążni. Kwiat jest jednopłciowyobupłciowy, na co wskazuje obecność pręcika i słupkazmodyfikowanych działek kielichawarżki. Ze względu na sposób zapylania produkowany pyłek jest lepkilekki i ma małeduże ziarna, które przyczepiają się do ciała zapylaczy.
Powyższy storczyk należy do roślin owadopylnychwiatropylnych, o czym świadczy występowanie działek kielichabarwnego okwiaturozbudowanej zalążni. Kwiat jest jednopłciowyobupłciowy, na co wskazuje obecność pręcika i słupkazmodyfikowanych działek kielichawarżki. Ze względu na sposób zapylania produkowany pyłek jest lepkilekki i ma małeduże ziarna, które przyczepiają się do ciała zapylaczy.
1
Ćwiczenie 21
W łodydze roślin jednoliściennych wiązki przewodzące (zbudowane z drewna i łyka) układają się zazwyczaj w sposób rozproszony.
RAA18A9AKGQRM
(Uzupełnij).
Kształt przekroju pnia drzewa powiązany jest ze sposobem jego wzrostu.
Rośliny dwuliścienne mają wiązki przewodzące zawierające kambium. Dzięki temu możliwe jest odkładanie drewna i łyka wtórnego, a w konsekwencji przyrost łodygi/pnia na grubość. Gdyby wiązki przewodzące rośliny dwuliściennej były ułożone w sposób rozproszony, pień rósłby nieregularnie i w konsekwencji doszłoby do jego uszkodzenia.
Wiązki przewodzące rośliny dwuliściennej są otwarte. Oznacza to, że kambium odkłada kolejne warstwy drewna i łyka wtórnego. W tym przypadku konieczne jest pierścieniowe ułożenie wiązek w pniu rośliny dwuliściennej, ponieważ umożliwia ono wytwarzanie słojów przyrostu wtórnego i równomierny wzrost na grubość. Byłoby to niemożliwe w przypadku rozproszonego ułożenia wiązek.
1
Ćwiczenie 22
R1F66183ABVKZ
Rośliny okrytonasienne mogą być dwu- lub jednopiennie. Na podstawie lekcji oraz własnej wiedzy podaj różnicę pomiędzy tymi grupami roślin. (Uzupełnij).
Zwróć uwagę na obecność lub brak pewnych organów rozrodczych w kwiatach jednej i drugiej grupy osobników.
Rośliny dwupienne to takie, u których na różnych osobnikach znajdują się kwiaty żeńskie (ze słupkami) i męskie (z pręcikami). Rośliny jednopienne to takie, u których na jednym osobniku występują zarówno kwiaty żeńskie, jak i męskie (gdy są to kwiaty rozdzielnopłciowe) lub gdy kwiat danej rośliny jest obupłciowy, czyli zawiera zarówno słupki, jak i pręciki.
1
Ćwiczenie 23
R1AL7PXT7TZ54
Wyjaśnij, dlaczego od początku, tzn. od czasu swojego pojawienia się, rośliny okrytonasienne zdobyły przewagę nad nagonasiennymi. (Uzupełnij).
Oprócz czynności życiowych i przystosowania do środowiska zwróć uwagę na różnice w budowie tkanek i organów roślin nago- i okrytonasiennych oraz wynikające z tego korzyści i straty.
Rośliny okrytonasienne zdobyły przewagę nad nagonasiennymi między innymi dzięki temu, że w wiązkach przewodzących oprócz cewek zawierały również naczynia. Pozwoliło to na szybszy transport wody i lepsze zaopatrzenie rośliny w wodę. Swoją pozycję okrytonasienne zawdzięczają ponadto wytworzeniu kwiatów i owoców. Ukryte w kwiatach zalążki i zamknięte w owocach nasiona są dobrze chronione, dzięki czemu okrytonasienne wykazują większą odporność na zmiany środowiska niż nagonasienne. Pozwoliło im to w przeszłości wyprzeć nagonasienne z większości środowisk. Od czasu pojawienia się okwiatu zapylanie może się odbywać nie tylko z wykorzystaniem wiatru, ale też zwierząt. Także liście o dużej powierzchni blaszki są przystosowane do wydajnej fotosyntezy, choć w klimacie umiarkowanym chłodnym lepiej sprawdzają się igły.
1
Ćwiczenie 24
R89lCIqHtratw
Ilustracja
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
R1cDaIDy3aEis
Ilustracja
Źródło: Rasbak, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1KxZLazdNKkP
Na podstawie przedstawionych obrazków wymień przynajmniej 3 różnice lub podobieństwa w budowie widniejących na nich kwiatostanów. Odpowiedź uzasadnij, nazywając rośliny oraz typy kwiatostanów przez nie posiadane. (Uzupełnij).
Przypomnij sobie, jakie znasz kwiatostany groniaste.
Przedstawione na zdjęciach rośliny to słonecznik z kwiatostanem o typie koszyczka oraz żyto z kwiatostanem o typie kłosa złożonego. Obie rośliny mają kwiatostany zaliczane do groniastych. U słonecznika jest to kwiatostan prosty – ma jedną oś spłaszczoną i rozszerzoną. Żyto natomiast ma kwiatostan złożony – dominującą oś główną z osiami bocznymi. Zarówno kwiaty słonecznika, jak i żyta nie mają szypułek.
1
Ćwiczenie 24
R1CNB7EC0A6DV
(Uzupełnij).
Zastanów się, jak usytuowane są kwiaty w koszyczku, a jak w kłosie. Czy na przykład mają szypułki?
Kwiatostan o typie koszyczka jest to kwiatostan prosty – ma jedną oś spłaszczoną i rozszerzoną. Kwiatostan złożony – dominującą oś główną z osiami bocznymi.
1
Ćwiczenie 25
Karrikiny (w języku australijskich Aborygenów Nyungarkarrik oznacza „dym”) to pochodne butenolidu, które są uwalniane do powietrza w ogromnych ilościach podczas spalania masy roślinnej. Następnie osadzają się na powierzchni gleby i stymulują kiełkowanie nasion po opadach deszczu. Szczególnie istotną rolę odgrywają w ekosystemach regularnie podlegających pożarom, m.in. w twardolistnych zaroślach obszaru śródziemnomorskiego, Australii, Kalifornii i południowej Afryki.
R1HLX16PZ6JEV
Przeczytaj powyższy tekst źródłowy, a następnie sformułuj wniosek dotyczący kiełkowania nasion, o których jest mowa w cytacie. (Uzupełnij).
Zwróć uwagę na czynniki, które powodują kiełkowanie nasion tych roślin.
Niektóre nasiona roślin twardolistnych zarośli obszaru śródziemnomorskiego, Australii, Kalifornii oraz południowego krańca Afryki do przerwania stanu spoczynku i wykiełkowania wymagają karrikin wytwarzanych podczas spalania masy roślinnej/pożaru. Opady deszczu zmywają karrikiny do gleby, w której znajdują się nasiona w stanie spoczynku. Karrikiny aktywują banki nasion zalegających w glebie. Oznacza to, że nasiona wyżej wymienionych roślin mogą pozostawać w stanie spoczynku przez dziesięciolecia, dopóki nie nastąpią w odpowiedniej kolejności: pożar i opady deszczu.
1
Ćwiczenie 26
R8a8XZmIjQ4MS
W latach 90. XX w. powstał Bank Nasion i Tkanek PAN OB‑CZRB w Powsinie. Ma on na celu czynną ochronę przyrody oraz zachowanie różnorodności biologicznej. Podaj propozycje gatunków roślin, których nasiona powinny być według ciebie bankowane. Swój wybór uzasadnij jednym argumentem. (Uzupełnij).
Zastanów się, które rośliny są na tyle cenne, że należałoby je chronić przez bankowanie ich nasion.
Rośliny, których nasiona mogłyby być bankowane, to zboża i inne rośliny użytkowe oraz gatunki zagrożone. Pozwoli to na zachowanie bioróżnorodności, np. w sytuacji, kiedy z jakiegoś powodu uprawy uległyby uszkodzeniu (np. w wyniku działania patogenów). Zapobiegnie to również wyginięciu gatunków, które uważane są za zagrożone, i umożliwi ich reintrodukcję do środowiska naturalnego.
1
Ćwiczenie 27
Na zdjęciach przedstawiono dwa gatunki roślin. Określ mechanizm ich rozprzestrzeniania się, a następnie wyjaśnij, w jaki sposób są do niego przystosowane ich owoce.
RDEiH52tkUNXo
Zdjęcie dębika ośmiopłatkowego. Nazwa rośliny pochodzi od liczby płatków w koronie kwiatu (najczęściej 8. Na zdjęciu łodyżki kwiatów pokryte są puchem przypominającym pajęczynę.
Dębik ośmiopłatkowy (Dryas octopetala).
Źródło: https://pixabay.com/pl, domena publiczna.
R6vxse0ARrMVl
Zdjęcie owoców drzewa olszy. Owoce mają kształt szyszek. Na zdjęciu część z nich jest jeszcze zielona część z nich ususzona.
Zastanów się, jaką budowę i wagę mają zaprezentowane owoce.
Owoce dębika ośmiopłatkowego są przenoszone przez wiatr (anemochoria). Ten sposób rozprzestrzeniania umożliwia im niewielki ciężar, kształt spadochronu oraz liczne włoski. Owoce olszy są przenoszone przez wodę (hydrochoria) i wiatr (anemochoria). Pozwala na to ich budowa: są to drobne, płaskie i bardzo lekkie orzeszki, które wykształciły aparat lotny.
Ćwiczenie 27
RSd28xj2Xue1l
Połącz w pary sposoby przenoszenia i owoce następujących drzew. Owoce dębika ośmiopłatkowego Możliwe odpowiedzi: 1. hydrochoria, 2. anemochoria Owoce olszy Możliwe odpowiedzi: 1. hydrochoria, 2. anemochoria
Połącz w pary sposoby przenoszenia i owoce następujących drzew. Owoce dębika ośmiopłatkowego Możliwe odpowiedzi: 1. hydrochoria, 2. anemochoria Owoce olszy Możliwe odpowiedzi: 1. hydrochoria, 2. anemochoria
1
Ćwiczenie 28
Rb6vC3INmjt8Y
Zdjęcie przedstawia roślinę o rozgałęzionej łodydze i sercowatych liściach. Blaszka liściowa jest mięsista, naga, błyszcząca i ciemnozielona. Rośnie nisko przy podłożu. Podłoże stanowi mech i ściółka leśna.
Źródło: Stefan.lefnaer, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.
Ziarnopłon wiosenny (Ficaria verna) to gatunek pospolity w Polsce, zaliczany do roślin dwuliściennych. Do nadziemnego (epigeicznego) kiełkowania nasion ziarnopłonu dochodzi wczesną wiosną. Dzięki wzrostowi hipokotyla nad ziemię wyrasta jeden liścień, który powstał ze zrośnięcia się pierwotnie dwóch liścieni. Ogonkowe liście ziarnopłonu, w okresie przed kwitnieniem, są jadalne i zawierają znaczne ilości witaminy C. Z tego powodu roślina ta była niegdyś istotnym składnikiem diety w okresie przedwiosennym.
Korzystając z podanego tekstu oraz zdjęć, wypisz dwie cechy ziarnopłonu charakterystyczne dla roślin jednoliściennych i dwie charakterystyczne dla dwuliściennych.
RA0KMEVP3EZzf
(Uzupełnij).
Przyjrzyj się liściom, korzeniom i procesowi kiełkowania ziarnopłonu.
Dwuliścienne: siatkowe (pierzaste) unerwienie liści, obecność ogonków liściowych, wytwarzanie dwóch liścieni (które następnie zrastają się w jeden).
Jednoliścienne: wiązkowy system korzeniowy, brak przyrostu łodygi na grubość. Obecność pozornie jednego liścienia mogłaby wskazywać na klasyfikację ziarnopłonu do roślin jednoliściennych.
Ćwiczenie 28
RIWglgv8ig9O1
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Podpowiedź
Zwróć uwagę na liście, korzenie i proces kiełkowania ziarnopłonu.
Odpowiedź
Dwuliścienne: siatkowe (pierzaste) unerwienie liści, obecność ogonków liściowych, wytwarzanie dwóch liścieni (które następnie zrastają się w jeden).
Jednoliścienne: wiązkowy system korzeniowy, brak przyrostu łodygi na grubość. Obecność pozornie jednego liścienia mogłaby wskazywać na klasyfikację ziarnopłonu do roślin jednoliściennych.
1
Ćwiczenie 29
R1YNeVpWD1TVd
(Uzupełnij).
Zastanów się, jakie pierwiastki są niezbędne roślinom do wzrostu. Z którym z nich ma związek symbioza z bakteriami brodawkowymi?
Dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi rośliny bobowate otrzymują przyswajalne związki azotu, które mogą wykorzystać do syntezy aminokwasów i białek. Po obumarciu części roślin lub całych roślin zawarte w nich związki azotu trafiają do gleby, gdzie są rozkładane przez mikroorganizmy będące destruentami. W wyniku tego procesu powstają przyswajalne dla roślin związki azotu, dzięki czemu gleba zostaje wzbogacona w ten pierwiastek.
1
Ćwiczenie 30
RQqaULc53CxPM
Na rysunku znajdują się liścienie fasoli. Mają owalny kształt. Połączone są w górnej części. W miejscu łączenia znajduje się podłużny twór - pęd siewki. Liścienie mają kolor żółty. Na ich brzegach widnieje brązowa obwódka, jest to łupina nasienna.
R1V5vDrCbwYZk
(Uzupełnij).
Zastanów się, jaki kolor mają liścienie w nasieniu, a jaki po wykiełkowaniu.
Liścienie fasoli magazynują związki zapasowe (fasola ma nasiona bezbielmowe), głównie białka. Dzięki obecności zielonego barwnika liścienie prowadzą fotosyntezę, zanim nie rozwiną się liście zdolne do przeprowadzania tego procesu.
Ćwiczenie 30
RBHASSRK4HN2K
(Uzupełnij).
Podpowiedź
Zastanów się, jaki kolor mają liścienie w nasieniu, a jaki po wykiełkowaniu.
Odpowiedź
Liścienie fasoli magazynują związki zapasowe (fasola ma nasiona bezbielmowe), głównie białka. Dzięki obecności zielonego barwnika liścienie prowadzą fotosyntezę, zanim nie rozwiną się liście zdolne do przeprowadzania tego procesu.
1
Ćwiczenie 31
Do rodziny wiechlinowatych należy większość zbóż, czyli roślin uprawnych o wysokiej zawartości skrobi w ziarniakach. Owoce te są zawierają zarodek, bielmo i okrywę owocowo‑nasienną
RySSzVyzrvyMg
(Uzupełnij).
Zwróć uwagę, jaki materiał zapasowy jest zmagazynowany w bielmie.
Bielmo jest magazynem cukrów złożonych (skrobi), które służą jako źródło energii do kiełkowania i wzrostu siewki. Człowiek wykorzystuje obecność dużej ilości węglowodanów w ziarniakach zbóż w przemyśle spożywczym – do pozyskiwania skrobi, produkcji mąki, kasz, płatków czy pasz dla zwierząt.
1
Ćwiczenie 32
W ewolucjonizmie istnieją pojęcia taksonu monofiletycznego, parafiletycznego i polifiletycznego. Takson monofiletyczny obejmuje znanego wspólnego przodka i wszystkich jego potomków. Takson parafiletyczny – obejmuje tylko część potomków wspólnego przodka. Natomiast takson polifiletyczny zawiera gatunki niespokrewnione ze sobą (blisko), ale mające cechy wspólne.
Dzięki postępującym badaniom genetycznym udało się ustalić, że grupa roślin dwuliściennych składa się tak naprawdę z tzw. wczesnych dwuliściennych i dwuliściennych właściwych. Te pierwsze powstały, zanim doszło do wyodrębnienia jednoliściennych i dwuliściennych właściwych. Ewolucyjnie więc dwuliścienne właściwe są bliżej spokrewnione z jednoliściennymi, niż z wczesnymi dwuliściennymi.
RTB6PF2X65JCJ
(Uzupełnij).
Wszystkie wymienione grupy mają wspólnego przodka, ale czy wszystkie należą do dwuliściennych?
Takson parafiletyczny.
1
Polecenie 1
Rozwiąż interaktywny quiz i sprawdź swoją wiedzę o sposobach rozprzestrzeniania się roślin okrytonasiennych oraz przystosowaniach ich owoców do rozsiewania nasion.
1Sprawdź swoją wiedzę na temat sposobów rozprzestrzeniania się roślin.154801
Test
Sprawdź swoją wiedzę na temat sposobów rozprzestrzeniania się roślin.
Liczba pytań:
15
Limit czasu:
4 min
Pozostało prób:
1/1
Twój ostatni wynik:
-
Sprawdź swoją wiedzę na temat sposobów rozprzestrzeniania się roślin.
Pytanie
1/15
Pozostało czasu
0:00
Twój ostatni wynik
-
RZrENCw77aNGl1
Autochoria to inaczej: Możliwe odpowiedzi: 1. samosiewność, 2. obcosiewność, 3. wiatrosiewność, 4. wodosiewność
RCrVEQxtHL2el1
Barochoria jest przykładem: Możliwe odpowiedzi: 1. obcosiewności, 2. zwierzęcosiewności, 3. ruchów higroskopowych, 4. ruchów eksplozyjnych
RgExd52nIB4Rq1
Owoce zoochoryczne wykształciły: Możliwe odpowiedzi: 1. struktury czepne, 2. aparaty lotne, 3. twardą owocnię, 4. tzw. miotacze deszczowe
R1RavQs4iExpL1
Owoce której z wymienionych roślin są zaopatrzone w aparat lotny? Możliwe odpowiedzi: 1. klonu zwyczajnego, 2. dębu szypułkowego, 3. groszku leśnego, 4. fasoli zwyczajnej
R1PRXeIfk7K1j1
Na zdjęciu owoc o owalnym kształcie, pokryty włoskami i białym puchem. Przypomina napompowany balon.
Na zdjęciu owoc o owalnym kształcie, pokryty włoskami i białym puchem. Przypomina napompowany balon.
R1AIBitelMfYx2
W jaki sposób rozprzestrzeniają się owoce łopianu? Możliwe odpowiedzi: 1. przyczepiają się do sierści zwierząt, 2. wykorzystują podmuchy wiatru, 3. spadają na ziemię pod wpływem działania sił grawitacji, 4. wystrzeliwują nasiona dzięki ruchom eksplozyjnym
R16WRvZkxSdAB2
Orzeszki wełnianki wąskolistnej są wyposażone w: Możliwe odpowiedzi: 1. aparaty lotne opóźniające ich opadanie, 2. twarde owocnie, chroniące je przed zniszczeniem podczas upadku z dużej wysokości, 3. dobrze rozwinięty miękisz powietrzny, dzięki któremu mogą z łatwością unosić się na wodzie, 4. haczyki pozwalające im na wczepianie się w sierść zwierząt
R1GPtJspxd6eQ2
Na zdjęciu owoc palmy kokosowej. U podstaw liści palmy, przy pniu zgromadzone są liczne owoce o owalnych kształtach.
Na zdjęciu owoc palmy kokosowej. U podstaw liści palmy, przy pniu zgromadzone są liczne owoce o owalnych kształtach.
R1EIZT7cAnnKb2
Na zdjęciu dmuchawiec. Na szczycie łodyżki znajduje się biały puch kielichowy.
Na zdjęciu dmuchawiec. Na szczycie łodyżki znajduje się biały puch kielichowy.
R1QB1ZNvIgVs22
Miotacze deszczowe to: Możliwe odpowiedzi: 1. specjalne włoski lub łuski umożliwiające otwarcie się owocu podczas deszczu i wyrzucenie nasion, 2. rodzaj aparatów lotnych, które pozwalają owocom na rozprzestrzenianie się podczas deszczu, 3. rodzaj owoców spadających z drzew pod wpływem deszczu, 4. specjalne haczyki wczepiające się w sierść zwierząt w czasie deszczu
RJGsnB13GrSyf3
Owoce głowienki pospolitej, wyposażone w tzw. miotacze deszczowe, to: Możliwe odpowiedzi: 1. rozłupnie, 2. pestkowce, 3. ziarniaki, 4. orzechy
R13VoRsBGixvA3
Ruchy balistyczne, wywołujące gwałtowne wyrzucenie nasion, spowodowane są: Możliwe odpowiedzi: 1. wysokim uwodnieniem komórek rośliny, 2. procesami pęcznienia i wysychania pod wpływem zmian wilgotności, 3. zmniejszeniem ciężaru właściwego owocu, 4. lepkością włosków gruczołowych owoców
R1YmySVfHC3ie3
Który z typów owoców ulega ruchom eksplozyjnym? Możliwe odpowiedzi: 1. torebka, 2. orzech, 3. rozłupka, 4. jagoda
R1EYhWo0X0Y4S3
Który ze sposobów rozprzestrzeniania się roślin ogranicza ekspansję gatunku? Możliwe odpowiedzi: 1. autochoria, 2. zoochoria, 3. anemochoria, 4. hydrochoria
ROiFzA4GTOif13
Chiropterochoria to roznoszenie nasion przez nietoperze. Jaki typ owoców umożliwia rozprzestrzenianie się nasion w ten sposób? Możliwe odpowiedzi: 1. jagody i pestkowce, 2. jagody i orzeszki, 3. niełupki i pestkowce, 4. ziarniaki i niełupki