Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Zaloguj się aby dodać do ulubionych Ten materiał nie może być udostępniony Dodaj całą stronę do teczki

Wiesz już, że na świecie powszechnie obowiązującym systemem ochrony praw twórców jest prawo autorskie. W Polsce regulowane jest ono ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 4 lutego 1994 r. Przepisy prawa autorskiego odnoszą się także do zasobów Internetu. Napotkasz w nim materiały, które możesz wykorzystywać bez konieczności pytania kogokolwiek (autora, twórcę) o zgodę. Będą to materiały udostępniane w ramach dozwolonego użytku i znajdujące się w domenie publicznej oraz znajdujące się w tzw. Otwartych Zasobach Edukacyjnych.

iWhBzx8jDd_d5e128

Otwarte zasoby edukacyjne

Materiały udostępniane w podręcznikach internetowych, kursach online, testach stanowią najczęściej otwarte zasoby edukacyjne, to znaczy, że każdy ma prawo się nimi dzielić, poprawiać i tłumaczyć na inne języki. Przykładowo, na stronie internetowej o adresie

http://creativecommons.pl,

możesz znaleźć materiały dotyczące lekcji tworzonych dla dzieci polskich zamieszkujących za granicą.

Rz9jQSc5XMas91
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Myśl o potraktowaniu wiedzy jako dobra, z którego mogą korzystać wszyscy ludzie, pojawiła się na początku XXI wieku. Aby było to legalne w świetle prawa autorskiego, przy publikacji materiałów, stosowane są wolne licencje Creative Commons.

R1RkXOX3X63Ec1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.
iWhBzx8jDd_d5e179
Zapamiętaj!

Licencja to zbiór zasad, które mówią co wolno, a czego nie wolno robić z danym utworem.

iWhBzx8jDd_d5e211

Wolne licencje

R247ZJ3OhaZ8k1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Licencje Creative Commons wykorzystują prawo autorskie w taki sposób, aby było możliwe przekazanie przez autora części przysługujących mu praw innym osobom. Zgodnie z nimi, opracowane przez autora materiały można wykorzystywać zmieniając je, dostosowując do swoich potrzeb (np. tłumaczyć tekst z języków obcych), łączyć z innymi materiałami (np. do tekstu dołączać dźwięk), dzielić się swoją pracą z innymi.
Autor ma do wyboru zestaw czterech różnych warunków licencji CC udostępnienia swojego utworu.

R1CExl8QU0l2M1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Uznanie autorstwa CC BY
Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory pod warunkiem, że zostanie podane nazwisko autora pierwowzoru.

RwrzLJNHFKshO1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Użycie niekomercyjne CC NC
Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory bez uzyskiwania korzyści finansowych.

R1LwKg1AJK9xp1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Na tych samych warunkach CC SA
Wolno rozprowadzać utwory zależne jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.

R14Lx0SZnkXe61
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

Bez utworów zależnych CC ND
Wolno kopiować, rozprowadzać i wykonywać utwór jedynie w jego oryginalnej postaci.
Na bazie licencji Uznanie autorstwa, gwarantującej najszersze swobody, powstały jeszcze licencje:

RVr4T5z04Ukaq1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY SA
Uznanie autorstwa‑Na tych samych warunkach

RzE2WQ0PE4JjZ1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY NC
Uznanie autorstwa‑Użycie niekomercyjne

R9yWvqHpbtARs1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY ND
Uznanie autorstwa‑Bez utworów zależnych

Rxf0jiIjjk6gi1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY NC SA
Uznanie autorstwa‑Użycie niekomercyjne‑Na tych samych warunkach

R14eukZtQvlrF1
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.

BY NC ND
Uznanie autorstwa‑Użycie niekomercyjne‑Bez utworów zależnych

Ćwiczenie 1

Wszystkie wymienione powyżej licencje Creative Commons są darmowe ale tylko dwie z nich są całkowicie wolne. Spróbuj je wymienić i powiedzieć, dlaczego tak uważasz.

Ćwiczenie 2

Ułóż podane oznaczenia licencji, zaczynając od najbardziej ograniczającej do najbardziej otwartej:

R1YwxypILxFby1
Interaktywne zadanie sortowania
Źródło: Sławomir Szaruga, licencja: CC BY 3.0.
iWhBzx8jDd_d5e356
Zapamiętaj!

Każda z licencji mówi, że jeżeli chcemy wykorzystać dany materiał, musimy:

  1. Oznaczyć autorstwo utworu.

  2. Podać nazwę licencji.

  3. Podać link do treści licencji.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida