Scenariusz dla nauczyciela

Autorki: Adriana Grzelak‑Krzymianowska, Tamara Roszak

Przedmiot: Język włoski

Temat zajęć: Pessimista oppure ottimista, felice o triste - Pesymista czy optymista, szczęśliwy czy smutny

Grupa docelowa:

III etap edukacyjny, klasa IV, poziom A2

Podstawa programowa:

Podstawa programowa – wariant III.2. Język obcy nowożytny nauczany jako drugi (kontynuacja 2. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej)

Cele kształcenia – wymagania ogólne

I. Znajomość środków językowych. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie tematów wskazanych w wymaganiach szczegółowych.

II. Rozumienie wypowiedzi. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka, a także proste wypowiedzi pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.

III. Tworzenie wypowiedzi. Uczeń samodzielnie tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne i pisemne, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.

IV. Reagowanie na wypowiedzi. Uczeń uczestniczy w rozmowie i w typowych sytuacjach reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej, ustnie lub pisemnie w formie prostego tekstu, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.

V. Przetwarzanie wypowiedzi. Uczeń zmienia formę przekazu ustnego lub pisemnego w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych.

Treści nauczania – wymagania szczegółowe

I. Uczeń posługuje się podstawowym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiającym realizację pozostałych wymagań ogólnych w zakresie następujących tematów:

1) człowiek (np. dane personalne, okresy życia, wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, rzeczy osobiste, uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania);

II. Uczeń rozumie proste wypowiedzi ustne (np. rozmowy, wiadomości, komunikaty, ogłoszenia, instrukcje) artykułowane wyraźnie, w standardowej odmianie języka:

2) określa główną myśl wypowiedzi;

3) określa intencje nadawcy/autora wypowiedzi;

5) znajduje w wypowiedzi określone informacje;

6) układa informacje w określonym porządku;

III. Uczeń rozumie proste wypowiedzi pisemne (np. listy, e‑mail, SMS‑y, kartki pocztowe, napisy, broszury, ulotki, jadłospisy, ogłoszenia, instrukcje, rozkłady jazdy, historyjki obrazkowe z tekstem, artykuły, teksty narracyjne, recenzje, wywiady, wpisy na forach i blogach, teksty literackie):

1) określa główną myśl tekstu lub fragmentu tekstu;

2) określa intencje nadawcy/autora tekstu;

4) znajduje w tekście określone informacje;

5) układa informacje w określonym porządku;

IV. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi ustne:

2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;

3) przedstawia fakty z przeszłości i teraźniejszości;

4) przedstawia intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

7) wyraża uczucia i emocje;

V. Uczeń tworzy krótkie, proste, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne (np. notatkę, ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomość, SMS, kartkę pocztową, e‑mail, historyjkę, list prywatny, wpis na blogu):

1) opisuje ludzi, zwierzęta, przedmioty, miejsca i zjawiska;

2) opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości i teraźniejszości;

4) przedstawia intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość;

7) wyraża uczucia i emocje;

VI. Uczeń reaguje ustnie w typowych sytuacjach:

13) wyraża uczucia i emocje (np. radość, smutek, niezadowolenie, zdziwienie, nadzieję, obawę);

VII. Uczeń reaguje w formie prostego tekstu pisanego (np. wiadomość, SMS, krótki list prywatny, e‑mail, wpis na czacie/forum) w typowych sytuacjach:

13) wyraża uczucia i emocje (np. radość, smutek, niezadowolenie, zdziwienie, nadzieję, obawę);

VIII. Uczeń przetwarza prosty tekst ustnie lub pisemnie:

1) przekazuje w języku obcym nowożytnym informacje zawarte w materiałach wizualnych (np. wykresach, mapach, symbolach, piktogramach) lub audiowizualnych (np. filmach, reklamach);

IX. Uczeń posiada:

1) podstawową wiedzę o krajach, społeczeństwach i kulturach społeczności, które posługują się danym językiem obcym nowożytnym oraz o kraju ojczystym, z uwzględnieniem kontekstu lokalnego, europejskiego i globalnego;

2) świadomość związku między kulturą własną i obcą oraz wrażliwość międzykulturową.

X. Uczeń dokonuje samooceny i wykorzystuje techniki samodzielnej pracy nad językiem (np. korzystanie ze słownika, poprawianie błędów, prowadzenie notatek, stosowanie mnemotechnik, korzystanie z tekstów kultury w języku obcym nowożytnym).

XI. Uczeń współdziała w grupie (np. w lekcyjnych i pozalekcyjnych językowych pracach projektowych).

XII. Uczeń korzysta ze źródeł informacji w języku obcym nowożytnym (np. z encyklopedii, mediów, instrukcji obsługi), również za pomocą technologii informacyjno‑komunikacyjnych.

XIII. Uczeń stosuje strategie komunikacyjne (np. domyślanie się znaczenia wyrazów z kontekstu, identyfikowanie słów kluczy lub internacjonalizmów) i strategie kompensacyjne, w przypadku gdy nie zna lub nie pamięta wyrazu (np. upraszczanie formy wypowiedzi, zastępowanie innym wyrazem, opis, wykorzystywanie środków niewerbalnych).

XIV. Uczeń posiada świadomość językową (np. podobieństw i różnic między językami).

Kształtowane kompetencje kluczowe:

kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji;
kompetencje w zakresie wielojęzyczności;
kompetencje cyfrowe;
kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się;
kompetencje w zakresie świadomości i ekspresji kulturalnej.

Cele operacyjne:

Uczeń nazywa różne emocje.
Uczeń stosuje wyrażenia idiomatyczne z czasownikiem avere.
Uczeń tworzy zdania, wykorzystując poznane elementy.

Cele motywacyjne:

Zaproponowane zadania ilustrują przydatność języka włoskiego do realizacji własnych celów komunikacyjnych ucznia.
Zaproponowane zadania służą rozwijaniu u uczniów świadomości znaczenia języków obcych nowożytnych w różnych dziedzinach życia społecznego.

Strategie uczenia się:

Strategie kognitywne.
Strategie zapamiętywania.
Strategie przetwarzanie materiału językowego.
Strategie pozyskiwania wiedzy kulturowo‑językowej.
Strategie zadaniowe.

Metody i techniki nauczania:

Konstruktywizm
Kognitywizm
Konektywizm
Podejście holistyczne
Podejście komunikacyjne (luka informacyjna, podejście zadaniowe)
Metoda kognitywna
Nauczanie polisensoryczne/wielozmysłowe
Teoria Inteligencji Wielorakich

Formy pracy:

Praca indywidualna.
Praca w grupach (w zależności od liczebności klasy i strategii lekcyjnej).
Praca w parach.

Środki dydaktyczne:

komputer/laptop z dostępem do internetu,
głośniki,
słownik włosko‑polski,
materiały piśmiennicze

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca:

Nauczyciel zaczyna lekcję, pytając, czy uczniowie uważają się raczej za optymistów czy raczej za pesymistów. Nauczyciel prosi o wymienienie kilku cech, jakimi charakteryzują się optymiści, a jakimi pesymiści. Z pomocą nauczyciela uczniowie próbują nazwać te cechy po włosku, np. Quando si è ottimisti, si è allegri – Quando si è pessimisti, si è tristi, Gli ottimisti vedono sempre il lato positivo delle cose – I pessimisti vedono sempre i lati negativi delle cose.
Następnie uczniowie wykonują test na temat osobowości, notując swoje rozwiązania. Można potem podsumować wyniki na forum klasy i przedstawić je po włosku, ćwicząc porównania, np. Nella nostra classe ci sono più ottimisti che pessimisti.
Następnie nauczyciel pyta uczniów, jakie zwroty zawierające czasownik avere znają. Materiał ten jest rozszerzany przy pomocy tekstu pod testem Le espressioni con il verbo avere. Uczniowie ćwiczą zwroty, budując zdania, np. Devo bere un bicchiere d’acqua perché ho sete i/lub tworząc krótkie dialogi, np. Che cosa vuoi fare dopo la maturità? Ho intenzione di studiare le lingue.
Polecenie do testu Pessimista oppure ottimista? sprawdza rozumienie tekstu.

Faza realizacyjna:

Medium bazowe ma formę karty zadań interaktywnych. Uczniowie mają okazję poćwiczyć słownictwo dotyczące emocji, grając ze sobą w minigry.
Polecenia do medium bazowego sprawdzają opanowanie leksyki dotyczącej emocji.

Faza podsumowująca:

Pod koniec lekcji uczniowie mają możliwość sprawdzenia nabytej wiedzy i umiejętności, wykonując zestaw ośmiu ćwiczeń z sekcji Sprawdź się.
W ćwiczeniu 1 można dodatkowo zaproponować ułożenie zdań pasujących do niewłaściwych odpowiedzi.
W ćwiczeniu 4 można zaproponować trudniejszą wersję, polegającą na domyśleniu się rozwiązań z kontekstu bez słuchania nagrania.
Ćwiczenia 7 i 8 mogą być wykonane pisemnie lub ustnie.
Ćwiczenie 8 może być rozszerzane o inne emocje. Uczniowie mogą wyszukać w internecie odpowiedniej ilustracji, wyświetlić ją i poprosić pozostałych uczniów o opisanie, co odczuwają te osoby i co mogło im się przydarzyć.
Jeśli pojawiają się trudności z wykonaniem ćwiczeń, należy powtórzyć z uczniami materiał. Uczniowie mogą to też zrobić samodzielnie w domu.
Jeżeli wszystkie ćwiczenia zostaną wykonane poprawnie, będzie to oznaczało, że cele zaproponowane w e‑materiale zostały osiągnięte.

Praca domowa:

Jako pracę domową zaleca się ćwiczenia 2 i 6.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

Multimedium bazowe powinno zostać wykorzystane w trakcie lekcji.
Dodatkowo uczniowie mogą pograć sobie w gry w domu w celu utrwalenia leksyki dotyczącej emocji.
Uczniowie mogą na podstawie medium stworzyć własne gry np. domino z innymi emocjami, zabawę w odgadywanie synonimów i antonimów. Mogą też zagrać w kalambury, w których będą przedstawiać różne emocje i je odgadywać.
Uczniowie na podstawie medium mogą zaprojektować emotki wyrażające inne uczucia i emocje.
Medium może stanowić inspirację do dyskusji na temat różnych emocji. Uczniowie opisują różne sytuacje, w których doświadczają zarówno pozytywnych, jak i negatywnych emocji.

Słownik i bibliografia