Scenariusz
Temat
Pole prostokąta i kwadratu
Etap edukacyjny
drugi
Podstawa programowa
XI. Obliczenia w geometrii. Uczeń:
2) oblicza pola: trójkąta, kwadratu, prostokąta, rombu, równoległoboku, trapezu, przedstawionych na rysunku oraz w sytuacjach praktycznych, w tym także dla danych wymagających zamiany jednostek i w sytuacjach z nietypowymi wymiarami, na przykład pole trójkąta o boku 1 km i wysokości 1 mm;
3) stosuje jednostki pola: mmIndeks górny 22, cmIndeks górny 22, dmIndeks górny 22, m2, kmIndeks górny 22, ar, hektar (bez zamiany jednostek w trakcie obliczeń).
Czas
45 minut
Cel ogólny
Dobieranie modelu matematycznego do prostej sytuacji oraz budowanie go w różnych kontekstach.
Cele szczegółowe
1. Obliczanie pola prostokąta oraz pola kwadratu.
2.Wymierzanie pola prostokąta za pomocą kwadratów jednostkowych.
3.Porozumiewanie się w języku angielskim, rozwijanie matematycznych i podstawowych kompetencji naukowo‑technicznych oraz informatycznych, kształtowanie umiejętności uczenia się.
Efekty uczenia
1. Oblicza pole prostokąta/kwadratu, gdy znane są jego długości boków.
2. Posługuje się symbolami literowymi, obliczając pole prostokąta/kwadratu.
Metody kształcenia
1. Ćwiczenia praktyczne.
2. Analiza sytuacyjna.
Formy pracy
1. Praca indywidualna.
2. Praca z całą klasą.
Etapy lekcji
Wprowadzenie do lekcji
Przypomnienie definicji prostokąta i kwadratu.
Prostokąt to czworokąt, który ma wszystkie kąty proste.
Kwadrat to prostokąt, który ma wszystkie boki równej długości.
Nauczyciel informuje uczących się, że na zajęciach poznają sposób obliczania pola prostokąta.
Dowiedzą się jak rozwiązywać zadania, w których ta umiejętność będzie potrzebna.
Realizacja lekcji
Nauczyciel rozdaje każdej parze uczniów po dwa kartonowe modele prostokątów (czerwony większy i żółty, mniejszy). Uczniowie zastanawiają się w jaki sposób ustalić, który z nich ma większe pole. Za pomocą kalki, na której narysowana jest kratka, liczą z ilu kwadratów jednostkowych składa się każdy z prostokątów.
Następnie nauczyciel wręcza uczniom kalki, na których kwadraty jednostkowe mają boki większe od tych, którymi poprzednio wymierzali pola prostokątów. Uczniowie powinni zauważyć, że w każdym przypadku prostokąt czerwony ma większe pole. Natomiast liczby określające pola prostokątów są różne. Aby obliczyć pole figury, możemy ją podzielić na jednakowe jednostkowe kwadraty. Liczba jednakowych kwadratów wskazuje, ile wynosi pole figury. W przypadku dużych figur liczenie kratek jest uciążliwe, dlatego pole prostokąta obliczamy na podstawie jego wymiarów.
Uczniowie wykorzystują poznane wzory w obliczeniach.
Polecenie
Otwórz aplet i zmieniając wymiary prostokąta poprzez poruszanie pomarańczowymi wierzchołkami, obserwuj, ile wynosi jego pole.
[Geogebra aplet]
Nauczyciel poleca uczniom opisać, co zaobserwowali. Uczniowie wspólnie z nauczycielem formułują wniosek.
Aby obliczyć pole prostokąta, wystarczy pomnożyć długości jego dwóch sąsiednich boków.
Jeśli długości boków wyrażone są w cm, to pole wyrażone jest w cm2.
[Ilustracja 1]
Uczniowie obserwują, korzystając z apletu, jak zmienia się pole kwadratu, w zależności od długości jego boków.
Po skończonym ćwiczeniu, formułują wniosek:
Pole kwadratu jest równe kwadratowi długości jego boku.
[Ilustracja 2]
Polecenie
Oblicz pole prostokąta o bokach długości 5 i 6.
Polecenie
Oblicz pole kwadratu o boku długości 4.
Polecenie
Oblicz pole prostokąta o bokach długości a, b:
a) a = 3 cm, b =10 cm,
b) a = 8 cm, b = 2 cm,
c) a = 6 cm, b = 6 cm.
Polecenie
Oblicz pole prostokąta, jeżeli jeden bok ma długość 5 cm, a drugi jest:
a) 2 razy dłuższy;
b) o 4 cm krótszy.
Polecenie dla chętnych
Oblicz długość boku prostokąta wiedząc, że jego pole wynosi 64 cmIndeks górny 22, a szerokość jest równa 4 cm.
Podsumowanie lekcji
Uczniowie wykonują ćwiczenia podsumowujące.
Następnie wspólnie podsumowują zajęcia, formułując wnioski do zapamiętania:
- aby obliczyć pole prostokąta, należy pomnożyć długość prostokąta przez jego szerokość,
- pole kwadratu jest równe kwadratowi długości jego boku.
Praca domowa:
Poszukaj w internecie jakie wymiary ma boisko do piłki nożnej i oblicz jego pole powierzchni.