Scenariusz
Temat
Projektowanie formuł wykorzystujących sprawdzanie warunków
Etap edukacyjny
Drugi
Podstawa programowa
Klasy VII‑VIII
II. Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera i innych urządzeń cyfrowych. Uczeń:
3) korzystając z aplikacji komputerowych, przygotowuje dokumenty i prezentacje, także w chmurze, na pożytek rozwiązywanych problemów i własnych prac z różnych dziedzin (przedmiotów), dostosowuje format i wygląd opracowań do ich treści i przeznaczenia, wykazując się przy tym umiejętnościami:
c) rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania z różnych przedmiotów w zakresie szkoły podstawowej, z codziennego życia oraz implementacji wybranych algorytmów w arkuszu kalkulacyjnym: umieszcza dane w tabeli arkusza kalkulacyjnego, posługuje się podstawowymi funkcjami, stosuje adresowanie względne, bezwzględne i mieszane, przedstawia dane w postaci różnego typu wykresów, porządkuje i filtruje dane.
Czas
45 minut
Cel ogólny
Projektowanie arkuszy kalkulacyjnych.
Cele szczegółowe
Stosowanie funkcji warunkowych w arkuszu kalkulacyjnym.
Efekty uczenia
Uczeń:
- rozpoznaje funkcje warunkowe,
- stosuje funkcje warunkowe odpowiednio do sytuacji.
Metody kształcenia
1. Dyskusja.
2. Uczenie się przez obserwację.
Formy pracy
1. Praca indywidualna.
2. Praca z całą klasą.
Etapy lekcji
Wprowadzenie do lekcji
Uczniowie przypominają sobie przed zajęciami informacje na temat formuł i funkcji w arkuszu kalkulacyjnym. Nauczyciel przeprowadza krótką dyskusję.
- Co to jest formuła w arkuszu kalkulacyjnym?
- Jakich funkcji już używaliście w arkuszu kalkulacyjnym?
- Do czego mogą się odwoływać funkcja i formuła w arkuszu kalkulacyjnym?
- Co to jest argument funkcji?
- Jakich operatorów porównań możemy używać w arkuszu kalkulacyjnym?
Realizacja lekcji
Funkcja JEŻELI umożliwia porównanie wartości komórki z wartością oczekiwaną. Stosując funkcję JEŻELI, należy podać trzy argumenty.
[Grafika interaktywna 1]
Działanie funkcji JEŻELI moglibyśmy określić potocznymi słowami następująco: JEŻELI (wyrażenie jest prawdziwe, to wykonaj określone działanie, a w przeciwnym razie wykonaj inne działanie). Funkcję JEŻELI nazywamy również funkcją warunkową. Można ją wstawić za pomocą kreatora lub bezpośrednio z klawiatury. Funkcje warunkowe można zagnieżdżać, o czym dowiesz się później.
[Ilustracja 1]
[Ilustracja 2]
Polecenie 1
Pobierz plik fruits.xls. Za pomocą funkcji JEŻELI stwórz konstrukcję warunkową, która w kolumnie State wypisze jedną z dwóch wartości: zrealizowane (gdy dana osoba przekroczyła limit) lub niezrealizowane (gdy dana osoba nie przekroczyła limitu). W kolumnie Surplus dla osób, które osiągnęły nadwyżkę, umieść wielkość tej nadwyżki. Dla osób, które nie osiągnęły limitu, umieść tam zero.
[Załącznik 1]
Funkcja JEŻELI może zwracać wartość obliczeń matematycznych. W polach Value_if_true i Value_if_false można umieścić wyrażenia matematyczne wyliczające wartości.
Polecenie 2
Oblicz premię dla pracowników, przyznając osobom, które osiągnęły mniej niż 5000 dochodu, 10% wartości dochodu, a osobom o dochodzie powyżej 5000 – 5% wartości dochodu.
[Ilustracja 3]
Funkcja LICZ.JEŻELI umożliwia policzenie komórek spełniających określone kryterium. Praktycznie składnię tej instrukcji można rozumieć następująco:
[Grafika interaktywna 2]
W tekstowych kryteriach wyszukiwania wartości zliczanych przez funkcję nie są rozróżniane litery małe i duże. Można w kryteriach stosować znaki wieloznaczne ? i *, zastępujące odpowiednio jeden znak i ciąg znaków.
[Ilustracja 4]
Polecenie 3
W arkuszu fruits.xls policz, ile osób zbierało poszczególne owoce oraz ile osób osiągnęło swoje limity.
Funkcja SUMA.JEŻELI służy do sumowania wartości z pewnego zakresu spełniające kryteria określone przez użytkownika. Argument kryteria może zawierać: liczby, teksty, wyrażenia i odwołania do komórek.
[Grafika interaktywna 3]
[Ilustracja 5]
Polecenie 4
W arkuszu fruits.xls wylicz, ile kilogramów owoców łącznie zebrały wszystkie osoby.
Podsumowanie lekcji
Funkcja JEŻELI jest jedną z najpopularniejszych funkcji w programie Excel.
Funkcje logiczne w arkuszu kalkulacyjnym pozwalają nam na przeszukiwanie i analizowanie danych. Każda rozbudowana formuła wyszukująca w arkuszu kalkulacyjnym będzie wykorzystywać różnego rodzaju testy, sprawdzenia założeń czy porównania z wymaganymi kryteriami. Możemy powiedzieć, że dzięki nim „arkusz kalkulacyjny myśli”.