nazwa stosowana na określenie polskiego klasycyzmu w uznaniu dla działań króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

dawne określenie powstania zbrojnego, obecnie używane wyłącznie do określenia powstania Tadeusza Kościuszki.

zatrudniany na dworze muzyk i kompozytor odpowiedzialny za nadzorowanie orkiestry nadwornej oraz pisanie nowych dzieł.

wieś, w której rozgrywa się akcja opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale.

muz. pierwotnie (XVII i XVIII w.) cykl wariacji, później synonim suity, np. Partita h‑moll na skrzypce solo J.S. Bacha.

inaczej pracownia sztycharska; miejsce, w którym powstają materiały nutowe przeznaczone do szerokiego obiegu.

utwór sceniczny, słowno‑muz., o charakterze popularnym, z tekstem mówionym i wstawkami muz. w postaci prostych, na ogół zwrotkowych piosenek, prostych arii i ansambli; singspiel rozwinął się w Niemczech w poł. XVIII w. pod wpływem ang. opery balladowej i fr. wodewilu, początkowo w Lipsku (J.A. Hiller), następnie w Wiedniu (K. Ditters von Dittersdorf, J. Schenk, K. Kreutzer, W. Miller oraz A. Salieri, T. Nidecki), gdzie 1776 powstał teatr National‑Singspiel; singspiel stał się gł. formą nar. opery niem. (szczytowym osiągnięciem były singspiele W.A. Mozarta: Uprowadzenie z seraju 1782 i Czarodziejski flet 1791); w Polsce odpowiednikiem singspielu była m.in. pierwsza komedioopera z tekstem pol. Nędza uszczęśliwiona (1778) M. Kamieńskiego.

W XVII i XVIII w. krótki wiersz o charakterze satyrycznym, śpiewany do popularnej melodii; wywodziła się z tradycji średniow. fr. poezji mieszczańskiej, w XVIII w. włączona do przedstawień teatrzyków jarmarcznych; gat. dram. ukształtowany w końcu XVIII w. we Francji, rodzaj komedii sytuacyjnej z wstawkami śpiewanymi do znanych melodii, często lud.; popularny gł. w XIX w. (m.in. E. Scribe i E.M. Labiche); odpowiednikiem w. w Austrii i Niemczech był singspiel (w Polsce zw. też śpiewogrą lub komediooperą, której gł. przedstawicielem był J. Damse), w Anglii opera balladowa, w Hiszpanii zarzuela; w Polsce charakter w. miały utwory m.in. z muzyką M. Kamieńskiego i K. Kurpińskiego; do znanych w. należą ponadto m.in. K. Krumłowskiego Królowa przedmieścia z muzyką W. Powiadowskiego, J. Tuwima Żołnierz królowej Madagaskaru wg farsy S. Dobrzańskiego z muzyką T. Sygietyńskiego.