(wł. allegro — wesoło) oznaczenie tempa szybkiego.

(wł. andante — idąc, w tempie kroku) oznaczenie tempa umiarkowanego.

(wł. crescendo — wzrastając) stopniowe zwiększanie natężenia dźwięku.

(wł. diminuendo — zmniejszając) stopniowe zmniejszanie natężenia dźwięku.

pierwsze ogniwo formy sonatowej, w którym przedstawiane są główne tematy utworu oraz ich układ tonalny.

(wł. forte — głośno) oznaczenie dynamiczne określające głośne wykonanie utworu lub jego fragmentu.

forma muzyczna charakterystyczna dla klasycyzmu, złożona z ekspozycji, przetworzenia i repryzy; najczęściej występuje w pierwszych częściach cyklu sonatowego.

grupa kompozytorów uważanych za twórców dojrzałego stylu klasycznego: Joseph Haydn, Wolfgang Amadeusz Mozart i Ludwig van Beethoven.

francuski taniec dworski w metrum trójdzielnym, który w klasycyzmie stał się trzecią częścią cyklu symfonicznego, sonaty i kwartetu smyczkowego.

(wł. piano — cicho) oznaczenie dynamiczne określające ciche wykonanie utworu lub jego fragmentu.

(wł. presto — szybko) oznaczenie bardzo szybkiego tempa.

środkowe ogniwo formy sonatowej, w którym materiał tematyczny ulega rozwinięciu i przekształceniom.

końcowe ogniwo formy sonatowej, w którym główne tematy powracają w tonacji zasadniczej utworu.

forma muzyczna oparta na naprzemiennym występowaniu refrenu i kontrastujących kupletów; w klasycyzmie często stanowi finał sonaty, kwartetu lub symfonii.

(wł. scherzo — żart) utwór lub część cyklu instrumentalnego o żywym charakterze, która w twórczości Beethovena stopniowo zastąpiła menuet.

(wł. sinfonia — współbrzmienie) określenie stosowane w XVII i XVIII wieku na instrumentalny wstęp do opery lub innego dzieła wokalno‑instrumentalnego; z tej formy wykształciła się klasyczna symfonia.

nurt muzyki przedklasycznej XVIII wieku charakteryzujący się prostotą faktury, wyeksponowaną melodią, symetrią fraz i ograniczeniem roli kontrapunktu.

wieloczęściowy utwór przeznaczony na orkiestrę, ukształtowany w klasycyzmie jako odpowiednik cyklu sonatowego; od XIX wieku rozwijał się w różnych odmianach, również jako symfonia wokalno‑instrumentalna.

grupa kompozytorów i instrumentalistów działających w Mannheim w XVIII wieku, którzy odegrali ważną rolę w rozwoju klasycznej orkiestry oraz symfonii.

instrumentalny wstęp do większego dzieła scenicznego lub wokalno‑instrumentalnego, zwłaszcza opery, oratorium i baletu.