Przełom baroku i klasycyzmu. Rola szkoły mannheimeiskiej w powstaniu nowoczesnej instrumentacji i faktury symfonicznej
Słownik
Efekt dynamiczny, z wł. coraz głośniej.
pierwsza część formy sonatowej (nazywanej też allegrem sonatowym), jej zadaniem jest prezentacja dwóch tematów (głównych melodii) w tonacji zasadniczej (temat 1) i dominantowej (temat 2) w skalach majorowych lub w tonacji zasadniczej (temat 1) i paralelnej (temat 2) w skalach minorowych; melodie te stanowić będą główny budulec melodyczny utworu.
inaczej faktura wielogłosowa, kształtowanie utworu muzycznego polegające na samodzielnym traktowaniu wszystkich (minimum dwóch) głosów.
Grupa kompozytorów uważanych za twórców dojrzałego stylu klasycznego: Joseph Haydn, Wolfgang Amadeusz Mozart, Ludwig van Beethoven.
niewielki fragment stanowiący zwieńczenie, podsumowanie kompozycji.
Działająca w Mannheim (a następnie w Monachium) grupa instrumentalistów i kompozytorów, którzy doprowadzili do wykształcenia stylu klasycznego.
Trójdzielny taniec dworski, który stał się częścią symfonii.
Estradowe dzieło wokalno‑instrumentalne, w którym muzyka współgra z librettem o charakterze religijnym.
charakterystyczne dla dwuczęściowych barokowych i wczesnoklasycznych kompozycji kształtowanie formy w taki sposób, by pierwsza faza utworu przebiegała od tonacji zasadniczej (tonicznej) do dominantowej, zaś druga – od dominantowej do tonicznej; ta zasada kształtowania wykorzystana została jako główne założenie „królowej form” w klasycyzmie – formy sonatowej. W pierwszym ogniwie tej formy zaprezentowane są dwa tematy (dwie melodie); pierwsza w tonacji zasadniczej, druga – w tonacji dominantowej.
środkowa część formy sonatowej, w której kompozytor „manipuluje” materiałem dwóch tematów (głównych melodii) zaprezentowanych w ekspozycji.
ostatnia część formy sonatowej, w której dwa główne tematy zaprezentowane zostają w tonacji zasadniczej.
Forma muzyczna złożona ze stałego refrenu i zmieniających się kupletów; jej budowę można przedstawić za pomocą liter, gdzie powracająca litera A symbolizuje stałą strukturę refreniczną: ABACA.
Orkiestrowy odpowiednik sonaty, jako samodzielny gatunek muzyczny przeznaczony do wykonania przez największy instrumentalny skład wykonawczy wypracowany w klasycyzmie; od czasów IX Symfonii Beethovena powstawać zaczęły także symfonie wokalno‑instrumentalne.
instrumentalny wstęp do większego dzieła (opery, oratorium, baletu etc.).