Zdjęcie spod mikroskopu przedstawia komórkę rośliny z rodzaju amarylis. Widoczne jest jądro komórkowe znajdujące się w centrum siedmiokątnej komórki.
Zdjęcie spod mikroskopu przedstawia komórkę rośliny z rodzaju amarylis. Widoczne jest jądro komórkowe znajdujące się w centrum siedmiokątnej komórki.
Cytoplazma i jądro komórkowe
Jądro komórkowe to najważniejsze organellum komórki. Bierze udział w powielaniu i przekazywaniu DNA do komórek potomnych oraz kontroluje przebieg większości procesów życiowych. Aby mogło ono prawidłowo „zarządzać” komórką, potrzebna jest sprawna wymiana sygnałów i substancji między nim a cytoplazmą.
Źródło: Jasper Nance, Flickr, licencja: CC BY-NC-ND 2.0.
Sprawdź co umiesz
R8FBZ8LKFPLKQ
Ćwiczenie 1
R18JQEQJZ5DO5
Ćwiczenie 2
RGZVML3RV823S
Ćwiczenie 3
R51SKABCDPJJS
Ćwiczenie 4
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Ćwiczenie 5
R1KAPQ3VXTV2U
Określ, czy poniższy tekst jest prawdziwy, czy fałszywy. Jądro komórkowe otacza je błona białkowo–lipidowa pełna niewielkich otworów nazywanych porami jądrowymi. Pozwalają one rozmaitym cząsteczkom przechodzić w jedną lub drugą stronę. Te o niewielkich rozmiarach mogą samodzielnie przechodzić przez pory jądrowe, z kolei do transportu większych muszą zawsze zostać użyte przenośniki, np. białka importyny i eksportyny.
Tekst jest prawdziwy. Tekst jest fałszywy.
Określ, czy poniższy tekst jest prawdziwy, czy fałszywy. Jądro komórkowe otacza je błona białkowo–lipidowa pełna niewielkich otworów nazywanych porami jądrowymi. Pozwalają one rozmaitym cząsteczkom przechodzić w jedną lub drugą stronę. Te o niewielkich rozmiarach mogą samodzielnie przechodzić przez pory jądrowe, z kolei do transportu większych muszą zawsze zostać użyte przenośniki, np. białka importyny i eksportyny.
Tekst jest prawdziwy. Tekst jest fałszywy.
1
Ćwiczenie 6
Ilość i rozmieszczenie rybosomów w komórce różnią się i zależą od jej aktywności metabolicznej. Wybierz komórki, w których występuje największa ilość rybosomów związanych z błonami retikulum endoplazmatycznego.
RR9REHFJGQPV7
Możliwe odpowiedzi: 1. włókna mięśni gładkich, 2. erytrocyty, 3. komórki trzustki, 4. plemniki
R1OoF5jS34Eso
Uzasadnij swój wybór, podając jeden argument. (Uzupełnij).
Zastanów się, jaką rolę w komórce odgrywają rybosomy wolne, a jaką związane z błonami retikulum endoplazmatycznego. Które z wymienionych komórek produkują dużo białek „na eksport”?
Z podanych komórek, komórki trzustki zawierają najwięcej rybosomów związanych z błonami retikulum endoplazmatycznego, ponieważ na tych rybosomach zachodzi m.in. synteza białek wchodzących w skład enzymów produkowanych i wydzielanych przez komórki trzustki.
RJSCPOBA23XD7
Ćwiczenie 7
Pogrupuj cząsteczki na te, które wchodzą do jądra porami jądrowymi, oraz te, które z jądra wychodzą. Do wnętrza Możliwe odpowiedzi: 1. Polimeraza RNA, 2. Polimeraza DNA, 3. Podjednostki rybosomów, 4. tRNA, 5. mRNA, 6. Nukleotydy Z wnętrza Możliwe odpowiedzi: 1. Polimeraza RNA, 2. Polimeraza DNA, 3. Podjednostki rybosomów, 4. tRNA, 5. mRNA, 6. Nukleotydy
Pogrupuj cząsteczki na te, które wchodzą do jądra porami jądrowymi, oraz te, które z jądra wychodzą. Do wnętrza Możliwe odpowiedzi: 1. Polimeraza RNA, 2. Polimeraza DNA, 3. Podjednostki rybosomów, 4. tRNA, 5. mRNA, 6. Nukleotydy Z wnętrza Możliwe odpowiedzi: 1. Polimeraza RNA, 2. Polimeraza DNA, 3. Podjednostki rybosomów, 4. tRNA, 5. mRNA, 6. Nukleotydy
RJQXFB6B63OLF
Ćwiczenie 8
Obserwacje mikroskopowe komórek eukariotycznych wykazały, że błony pęcherzyków peroksysomalnych są okresowo związane z błonami siateczki śródplazmatycznej. Na podstawie badań i obserwacji mikroskopowych peroksysomów, można sformułować następującą hipotezę: Możliwe odpowiedzi: 1. Peroksysomy uczestniczą w reakcjach syntezy i rozkładu., 2. Wpływ obecności siateczki śródplazmatycznej na zawartość białek w peroksysomach., 3. Peroksysomy powstają przy udziale błon sieczki śródplazmatycznej., 4. Czy peroksysomy przekazują siateczce śródplazmatycznej składniki budulcowe błon?
R1B8HTNBZZ95A
Ćwiczenie 9
Łączenie par. Zdecyduj, czy podane w tabeli stwierdzenia dotyczące rybosomów są prawdziwe czy fałszywe.. W polirybosomach rybosomy łączą się nicią rRNA.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Komórki produkujące dużo białek mają dużo rybosomów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Białka mitochondrialne są częściowo syntetyzowane przez rybosomy retikulum endoplazmatycznego szorstkiego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Rybosomy związane z błonami retikulum endoplazmatycznego produkują białka wchodzące w skład systemów błon komórki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Zdecyduj, czy podane w tabeli stwierdzenia dotyczące rybosomów są prawdziwe czy fałszywe.. W polirybosomach rybosomy łączą się nicią rRNA.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Komórki produkujące dużo białek mają dużo rybosomów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Białka mitochondrialne są częściowo syntetyzowane przez rybosomy retikulum endoplazmatycznego szorstkiego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Rybosomy związane z błonami retikulum endoplazmatycznego produkują białka wchodzące w skład systemów błon komórki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Ćwiczenie 10
Na podstawie schematu uzupełnij tekst tak, aby zawierał prawdziwe informacje.
RKJDDM1PUNNRE
Grafika przedstawia schemat działania H+-ATPazy. Wewnątrz ATPazy znajdują się kwaśne hydrolazy, nukleazy, proteazy, glikozydazy, lipazy, fosfatazy i sulfatazy, które sprawiają, że środowisko wewnętrzne ma pH równe pięć. Przepompowując protony z cytoplazmy o pH równym około siedem przecinek dwa do wnętrza lizosomu przy użyciu ATP.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Wyjaśnij, na czym polega kompartmentacja komórki, i określ jej znaczenie w przebiegu procesów metabolicznych komórki. (Uzupełnij).
Kompartmentacja to inaczej wydzielenie przedziałów wewnątrzkomórkowych.
Kompartmentacja komórki polega na wydzieleniu przedziałów wewnątrzkomórkowych przy udziale błon biologicznych. Umożliwia to stworzenie różnych mikrośrodowisk – koniecznych dla przeprowadzenia różnych procesów metabolicznych (np. wymagających odmiennego pH) w tym samym czasie.
1
Ćwiczenie 12
R13QDN78M668H
Na wybranym przykładzie przedstaw znaczenie kompartmentacji komórki dla rozwoju organizmów wielokomórkowych. (Uzupełnij).
Zastanów się, w jaki sposób wydzielenie przedziałów wewnątrzkomórkowych może wpłynąć na specjalizację komórek.
Dzięki kompartmentacji możliwe jest różnicowanie się komórek i ich przystosowanie do pełnienia określonych funkcji. Na przykład komórki wydzielnicze trzustki zawierają stosunkowo dużo aparatów Golgiego, dzięki czemu są wyspecjalizowane do pełnienia funkcji wydzielniczej.
1
Ćwiczenie 13
RF7GKZUEQK9LO
Rozerwanie błony lizosomu i uwolnienie enzymów hydrolitycznych prowadzi do szybkiej autolizy komórki. Oceń, czy powyższe stwierdzenie jest słuszne. Odpowiedź uzasadnij, podając jeden argument. (Uzupełnij).
Enzymy hydrolityczne zawarte w lizosomach do optymalnego działania wymagają środowiska o pH od 4,5 do 5. Jakie pH ma cytoplazma komórki? Jak pH cytoplazmy wpłynie na aktywność uwolnionych enzymów lizosomalnych? Pamiętaj, że musisz zweryfikować prawdziwość powyższego stwierdzenia.
Stwierdzenie nie jest prawdziwe. Enzymy lizosomalne są aktywne w kwaśnym środowisku (pH = 5). W cytoplazmie panuje pH zbliżone do obojętnego (7,2), więc uwolnione enzymy nie będą aktywne i nie dojdzie do szybkiej autolizy komórki.
1
Ćwiczenie 14
W przypadku zakażenia bakteryjnego pacjentowi podawany jest antybiotyk. Jego działanie ma na celu zabicie komórek bakteryjnych lub takie oddziaływanie na ich metabolizm, aby uniemożliwić im dalsze namnażanie. Jest to możliwe m.in. wówczas, gdy antybiotyk zakłóci proces syntezy białek.
R15cBUmJuzIZs
Wyjaśnij, dlaczego antybiotyki hamują tylko syntezę białek prokariotycznych, a nie wpływają na działanie wszystkich rybosomów zawartych w komórkach pacjenta. W odpowiedzi uwzględnij budowę rybosomów. (Uzupełnij).
Przypomnij sobie, gdzie w komórce eukariotycznej znajdują się rybosomy. Jaka jest ich budowa? Jak są zbudowane rybosomy bakterii?
Antybiotyk łączy się z rybosomem 70S bakterii, uniemożliwiając przeprowadzenie syntezy białka. Rybosomy eukariotyczne to znajdujące się w cytoplazmie rybosomy 80S. Z kolei rybosomy zawarte w mitochondriach to rybosomy 70S podobnie jak bakteryjne. Rybosomy mitochondrialne nie są dostępne dla antybiotyku, ponieważ znajdują się wewnątrz struktury otoczonej dwiema błonami białkowo‑lipidowymi.
Informacja do ćwiczeń 15 i 16
Przeprowadzono doświadczenie, w którym postanowiono zbadać, czy drożdże mogą rozłożyć nadtlenek wodoru. Postawiono hipotezę, że w komórkach drożdży znajduje się katalaza rozkładająca nadtlenek wodoru. W celu weryfikacji hipotezy skonstruowano zestaw doświadczalny. Przygotowano trzy probówki i do każdej z nich wlano ok. 2 cmIndeks górny 33 wody utlenionej. Do probówki I dodano odrobinę katalazy. Zawartość wstrząśnięto. Do probówki II dodano małą szczyptę drożdży instant. Zawartość wstrząśnięto. Do probówki III dodano dużą szczyptę (trzy razy większą niż do probówki II) drożdży instant. Zawartość wstrząśnięto.
Wyniki obserwacji zebrano i przedstawiono w tabeli.
Numer probówki
Skład probówki
Obserwowany efekt
Probówka I
Woda utleniona z katalazą
Pojawia się bardzo obfita piana.
Probówka II
Woda utleniona z małą ilością drożdży
Pojawia się niewielka piana.
Probówka III
Woda utleniona z dużą ilością drożdży
Pojawia się obfita piana.
1
Ćwiczenie 15
R1Ev2dJt26t3u
Określ próbę kontrolną w opisanym doświadczeniu. (Uzupełnij).
Próba kontrolna pozostaje w warunkach stałych, bez wpływu czynnika badanego w doświadczeniu.
Probówka I stanowi próbę kontrolną.
1
Ćwiczenie 16
R1Kx4OSVUyEqT
Sformułuj hipotezę badawczą oraz wniosek wynikające z przeprowadzonego doświadczenia. (Uzupełnij).
Hipoteza to przypuszczenie bądź założenie, które wymaga sprawdzenia.
Wniosek musi być oparty na wynikach doświadczenia. Jest zaprzeczeniem lub potwierdzeniem hipotezy.
Czy hipoteza i wniosek sformułowane przez ciebie przypominają poniższe propozycje?
Hipoteza: W komórkach drożdży znajduje się katalaza rozkładająca nadtlenek wodoru.
Wniosek: W komórkach drożdży znajduje się katalaza rozkładająca nadtlenek wodoru.
