Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki
1
Pokaż ćwiczenia:
RkbXHOvJ3xeuH1
Ćwiczenie 1
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Ćwiczenie 1
R1DCvKeQEr8co
Do podanych słów dopasuj odpowiedni rodzaj wolności. Jednostka: (tu wybierz) 1. normy społeczne, 2. swobody obywatelskie, 3. możliwości nabywcze, 4. wolna lub zdeterminowana wola.

Społeczeństwo: (tu wybierz) 1. normy społeczne, 2. swobody obywatelskie, 3. możliwości nabywcze, 4. wolna lub zdeterminowana wola.

Polityka: (tu wybierz) 1. normy społeczne, 2. swobody obywatelskie, 3. możliwości nabywcze, 4. wolna lub zdeterminowana wola.

Ekonomia: (tu wybierz) 1. normy społeczne, 2. swobody obywatelskie, 3. możliwości nabywcze, 4. wolna lub zdeterminowana wola.
R1Ng7JBb5PGUJ11
Ćwiczenie 2
Zaznacz zdania prawdziwe i fałszywe. Zgodnie z imperatywem kategorycznym Kanta jednostka nie odpowiada za swoje działania. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Bycie obywatelem wiąże się z posiadaniem określonych praw, jak i realizacją określonych obowiązków. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz. Działania sufrażystek umożliwiły uzyskanie praw wyborczych kobietom w Polsce. Możliwe odpowiedzi: prawda, fałsz
R1SZiPZzrApAD1
Ćwiczenie 3
Wskaż zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Przywilej wyrażania poglądów politycznych w pokojowy sposób (z wyłączeniem nawoływania do nienawiści wobec grup społecznych) należy do swobód obywatelskich., 2. Zdaniem Immanuela Kanta człowiek powinien przyjąć za normę tylko takie zasady postępowania, które sam uznał za właściwe w danej sytuacji., 3. Ogromny wpływ na zakres wolności jednostki w danym społeczeństwie mają czynniki gospodarczo‑ekonomiczne

Tekst do ćwiczeń 4‑5

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Art. 54.

  1. Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.

  2. Cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane. Ustawa może wprowadzić obowiązek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej.

C1 Źródło: https://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm.
21
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z punktem pierwszym artykułu numer pięćdziesiąt cztery Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Zastanów się nad wartością wolności słowa jako swobody obywatelskiej. Rozpatrz, czy z tym prawem mogą wiązać się nadużycia? Jeżeli tak to jakie? Swoje rozważania zapis w postaci krótkiej notatki.

R1YG8OnqcI3lO
(Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 5

Na podstawie punktu drugiego artykułu pięćdziesiątego czwartego Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zastanów się nad znaczeniem mediów publicznych we współczesnym świecie. Jaką rolę odgrywają media publiczne w demokratycznych społecznościach? Czy istnieją zagrożenia związane z funkcjonowaniem wielu kanałów informacyjnych? Swoje rozważania zapisz w postaci notatki.

Roc5ZZeMWFZPZ
(Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 6

Stwórz własny przykład normy społecznej. Zastanów się nad tym, kogo ona dotyczy, jakie formy wykluczeń mogą się z nią wiązać. Swoją odpowiedź zapisz w postaci krótkiej notatki.

RrEIcvM8c2vJO
(Uzupełnij).

Tekst do ćwiczeń numer 7‑8

Paweł Mering Czym jest demokracja?

Możliwość wrzucenia głosu do urny podczas wyborów to jakieś 1% demokracji. Czym jest pozostałe 99%?
W internetowych dyskusjach bardzo często pojawia się argument, że w wyborach wygrała demokracja. Skłoniło mnie to do próby wyjaśnienia, że demokracja nie „bywa”, a jest. I to nie tylko w zakresie dowolności we wrzuceniu głosu do urny. Demokracja jest czymś znacznie bardziej skomplikowanym.

Czym jest demokracja?

W największym uproszczeniu demokracją są faktycznie rządy ludu. Poprzestanie na takim stwierdzeniu byłoby jednak oczywistym jej zaprzeczeniem. Konstytucja RP wspomina o demokracji już w art. 2, który określa, iż
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Z powyższego wynika szereg zasad, dookreślanych m.in. dalszą treścią Konstytucji RP, czy też orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, a samo zwięzłe wykazanie konkretnych zasad, które wynikają z faktu, że Rzeczpospolita Polska jest państwem

  • demokratycznym

  • prawnym

  • urzeczywistniającym sprawiedliwość społeczną zająć by mogła co najmniej kilka tysięcy publikacji.

Pojęcie demokracji jest trudne do zrozumienia

Stąd nie dziwne, że duża część Polaków, jak i samej sceny politycznej, nie rozumie z czym się demokracja wiąże. Problem stanowi też fakt, że wartości demokratyczne to pewne cywilizacyjne i fundamentalne reguły, które nie do końca znajdują się w kanonie podstawowych zasad zawiadujących życiem rodaków. Historia polskiej demokracji jest relatywnie krótka, może stąd ten problem wynika.
Żeby jakkolwiek przedstawić to, czym jest demokracja, posłużę się komentarzem do Konstytucji RP (prof. Safjan, dr hab. Bosek, C.H. Beck, 2016), właśnie w zakresie art. 2.
Generalnie art. 2 należy rozumieć tak, że dopiero połączenie trzech zasad (państwo demokratyczne, prawne, sprawiedliwe) składa się na całość rodzimej demokracji. Powoduje to otwarcie gigantycznego katalogu konkretnych mechanizmów, czasem dookreślanego w kolejnych przepisach Konstytucji RP, czasem przez orzecznictwo, a czasem przez doktrynę, który definiuje polską demokrację.
Powyższe trzy, nieco splecione ze sobą zasady, na zasadzie drzewa genealogicznego rozbijają się na pomniejsze reguły. Na przykład dotyczące sądownictwa, zapewnienia praw człowieka, świadomości istnienia umów międzynarodowych i ponadnarodowych, et cetera.

To czym jest nasza demokracja?

Stwierdzenie, czy mamy w Polsce demokrację, tj. czy konstytucyjny jej wymiar jest aktualnie realizowany, w żaden sposób nie spoczywa więc na określeniu, czy są wybory, czy nie.
Wybór władz publicznych jest tylko jednym z wielu (chociaż niewątpliwie jednym z najważniejszych) przejawów konstytucyjnej demokracji. Trzeba być świadomym, że sam fakt, iż wybory się odbywają, w żaden sposób nie świadczy o tym, że tego rodzaju wartości są w państwie przestrzegane.
Próbując nakreślić zakres rodzimej demokracji, jak wcześniej wspomniałem, trzeba rozbić pojęcie demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, na trzy elementy.
Pojęcie państwa demokratycznego należy rozpatrywać w połączeniu z zasadą państwa prawnego. Łącząc te dwie zasady można zauważyć, że demokracja to nie jest jedynie budowanie większości parlamentarnej i rządzenie, zgodnie ze swoją wolą. W Rzeczpospolitej Polsce rządzi nie władza publiczna, a nawet nie Naród, a przede wszystkim Konstytucja RP.

Pluralizm, vacatio legis, przymus współpracy z opozycją

Chodzi w zasadzie o to, że władza jest związana przede wszystkim Konstytucją RP, jak każdy zresztą obywatel. Państwem demokratycznym zawiadują także takie poboczne, acz równie istotnie zasady, jak legalizm, praworządność, poszanowanie praw obywatelskich, praw mniejszości, czy pluralizmu. Przed napisaniem tego tekstu próbowałem stworzyć sobie jakiś plan, by artykuł był zrozumiały, sensowny i przystępny w odbiorze. Trudno to jednak w zakresie tak skomplikowanego tematu zrobić, bo wartości demokratyczne nie wynikają z Konstytucji RP wprost. Nasza ustawa zasadnicza jest nimi przesiąknięta, i każdy jej przepis wynika z chęci budowy ustroju, którego fundamentem jest demokracja. Można jednak powyższe skonkludować tak, że podstawą faktycznego istnienia demokracji nie jest niezwykle szeroki katalog jej elementów, ale fakt, że władzy publicznej nie trzeba o nim przypominać. Rządzący – nawet mając większość – sami powinni respektować pewne zasady, które czasem są nawet niepisane. Fakt, że Konstytucja RP nie zawiera precyzyjnie wyrażonego, zamkniętego katalogu demokratycznych mechanizmów może powodować, że wyborcom można wmawiać, że ich nie ma, bądź nie obowiązują. Jest to oczywiście wierutną bzdurą.

C2 Źródło: Paweł Mering, Czym jest demokracja?, „Bezprawnik.pl” 20.09.2021 r., dostępny w internecie: https://bezprawnik.pl/czym-jest-demokracja/.
31
Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z tekstem autorstwa Pawła Meringa i zastanów się nad znaczeniem demokracji w kontekście wolności jednostki. Swoje przemyślenia zapisz w postaci krótkiej notatki.

REGIy0pEbh3LI
(Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8

Zastanów się nad znaczeniem demokracji we współczesnym świecie. Czy uważasz, że istnieją lepsze formy ustroju państwowego gwarantującego przestrzeganie wolności jednostki? Swoją odpowiedź zapisz w postaci notatki.

RrTBaxpM3HSYJ
(Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 9

Zastanów się nad następującym zagadnieniem: jakie znaczenie dla obywatelskiej wolności mają zgromadzeniach w postaci protestów, manifestacji, strajków itp. Czy z tego rodzaju wydarzeniami mogą wiązać się jakieś zagrożenia? Swoje rozważania zapisz w postaci krótkiego tekstu argumentacyjnego.

R18qKYZtzGnzB
(Uzupełnij).