Porównujemy z energią spoczynkową : . Dzieląc obie strony przez otrzymamy i po przekształceniach:
R9T5CIW0eUsD81
Ćwiczenie 2
Jeżeli ciało się porusza to jego energia spoczynkowa Możliwe odpowiedzi: 1. jest taka sama jak spoczywającego;, 2. jest większa niż ciała spoczywającego;, 3. jest równa 0;, 4. jest mniejsza niż ciała spoczywającego.
1
Ćwiczenie 3
Rg4sQhWvsOAKX
Ciepło topnienia to ilość energii, jaką należy dostarczyć do 1 kg substancji, aby ze stanu stałego przeszła w stan ciekły. Ciepło topnienia wody L wynosi około 334000 J/kg. Oblicz, o ile większa jest masa wody w stanie ciekłym w temperaturze 0°C od masy 1 kg lodu, z którego ta woda powstała. Odp.: różnica mas wynosi Tu uzupełnij · 10Tu uzupełnij kg
Ciepło topnienia to ilość energii, jaką należy dostarczyć do 1 kg substancji, aby ze stanu stałego przeszła w stan ciekły. Ciepło topnienia wody L wynosi około 334000 J/kg. Oblicz, o ile większa jest masa wody w stanie ciekłym w temperaturze 0°C od masy 1 kg lodu, z którego ta woda powstała. Odp.: różnica mas wynosi Tu uzupełnij · 10Tu uzupełnij kg
Różnica masy wynika z energii pobranej przez lód w procesie topnienia, zatem jest to masa odpowiadająca ciepłu topnienia lodu. Stąd różnica masy
Uwaga: Jak widać różnica mas jest praktycznie niemierzalna.
1
Ćwiczenie 4
RP2TA2ocY8Av81
Jakiej masie odpowiada energia spoczynkowa, którą należy zamienić w ciągu godziny w energię elektryczną, aby uzyskać moc średniej elektrowni, która wynosi P = 1000 MW? Odp.: potrzebna masa to Tu uzupełnij · 10Tu uzupełnij kg.
Jakiej masie odpowiada energia spoczynkowa, którą należy zamienić w ciągu godziny w energię elektryczną, aby uzyskać moc średniej elektrowni, która wynosi P = 1000 MW? Odp.: potrzebna masa to Tu uzupełnij · 10Tu uzupełnij kg.
Potrzebna energia w ciągu godziny = 1000 MW · 3600 s = 3,6 · 10Indeks górny 1212 J. Przeliczamy na masę korzystając ze wzoru , stąd
RFa5JOYqLrrVI2
Ćwiczenie 5
Uzupełnij zdania odpowiednimi wyrazami z nawiasów: Odp.: Masa jądra atomowego jest (większa niż / mniejsza niż / taka sama jak) suma mas nukleonów swobodnych budujących to jądro. Efekt ten wynika z tego że nukleony będąc związane w jądrze mają (mniejszą / większą / taką samą) energię oddziaływań, jak nukleony swobodne.
Uzupełnij zdania odpowiednimi wyrazami z nawiasów: Odp.: Masa jądra atomowego jest (większa niż / mniejsza niż / taka sama jak) suma mas nukleonów swobodnych budujących to jądro. Efekt ten wynika z tego że nukleony będąc związane w jądrze mają (mniejszą / większą / taką samą) energię oddziaływań, jak nukleony swobodne.
2
Ćwiczenie 6
Dwie gwiazdy neutronowe o jednakowych masach obiegają wspólny środek masy. Odległość między gwiazdami wynosi . Jaka jest energia spoczynkowa i masa układu tych gwiazd?
RQPZfNw5Mt3RM2
Rysunek przedstawia orbitę przedstawioną w postaci niebieskiego okręgu. W okrąg ten wrysowano średnicę o długości opisanej małą literą d. Na obu końcach średnicy umieszczono gwiazdy neutronowe przedstawione w postaci niebieskich kropek. Obie gwiazdy mają te same masy opisane małą literą m każda. Każda z nich porusza się po tej orbicie zgodnie z kierunkiem ruchu wskazówek zegara z prędkością o tej samej wartości oznaczonej małą literą v styczną do okręgu i przedstawioną w postaci niebieskiej strzałki. Na średnicy narysowano czarne wektory sił, którymi te gwiazdy przyciągają się. Każdy z wektorów ma punkt przyłożenia w punkcie, w którym znajduje się gwiazda i jest skierowany wzdłuż promienia okręgu ku jego środkowi oraz oznaczony jest wielką literą F z indeksem dolnym mała litera g. Wszystkie opisy zaznaczone kolorem czerwonym.
Energia spoczynkowa układu składa się z energii mas gwiazd, energii kinetycznej i energii oddziaływań.
Prędkość wyznaczymy korzystając z tego, że siła grawitacji jest siłą dośrodkową , Siłę grawitacji opisuje wzór , a siłę dośrodkową . Stąd:
i energia spoczynkowa układu
a masa
3
Ćwiczenie 7
R1IBJ8T71klP03
Energię spoczynkową układu podwójnego gwiazd neutronowych o jednakowej masie m obiegających wspólny środek masy w odległości d od siebie można opisać zależnością E, równa się, dwa m c indeks górny, dwa, minus, początek ułamka, G m indeks górny, dwa, mianownik, dwa d, koniec ułamka. Masę układu m indeks dolny, u możemy obliczyć ze wzoru m indeks dolny, u, równa się, początek ułamka, E, mianownik, c indeks górny, dwa, koniec ułamka, równa się, dwa m, minus, początek ułamka, G m indeks górny, dwa, mianownik, dwa d c indeks górny, dwa, koniec ułamka. Zakładając że gwiazdy te mają masę dwa razy większą od masy Słońca czyli 4 · 1030 kg, oblicz, w jakiej odległości musiały by się obiegać te gwiazdy, aby masa układu była o 1% mniejsza od sumy mas gwiazd. Odp.: Odległość powinna wynosić około Tu uzupełnij tys. km.
Energię spoczynkową układu podwójnego gwiazd neutronowych o jednakowej masie m obiegających wspólny środek masy w odległości d od siebie można opisać zależnością E, równa się, dwa m c indeks górny, dwa, minus, początek ułamka, G m indeks górny, dwa, mianownik, dwa d, koniec ułamka. Masę układu m indeks dolny, u możemy obliczyć ze wzoru m indeks dolny, u, równa się, początek ułamka, E, mianownik, c indeks górny, dwa, koniec ułamka, równa się, dwa m, minus, początek ułamka, G m indeks górny, dwa, mianownik, dwa d c indeks górny, dwa, koniec ułamka. Zakładając że gwiazdy te mają masę dwa razy większą od masy Słońca czyli 4 · 1030 kg, oblicz, w jakiej odległości musiały by się obiegać te gwiazdy, aby masa układu była o 1% mniejsza od sumy mas gwiazd. Odp.: Odległość powinna wynosić około Tu uzupełnij tys. km.
Z treści zadania wynika że:
Stąd = 74000 km.
Uwaga: Otrzymana odległość jest tylko kilka razy większa niż średnica gwiazd neutronowych. Wyznaczane odległości w układach podwójnych gwiazd neutronowych to około 10Indeks górny 66 km. Na odległość kilkudziesięciu tysięcy kilometrów gwiazdy mogą się zbliżyć, gdy w wyniku straty energii przez układ – między innymi w wyniku emisji fal grawitacyjnych- układ zacieśnia orbitę i w ostateczności dochodzi do połączenia się tych gwiazd.
3
Ćwiczenie 8
R1TeN6PLsEEhG3
Masa jądra atomu węgla indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego, indeks górny, dwanaście, koniec indeksu górnego, C wynosi m indeks dolny, j, koniec indeksu dolnego = 19,938 · 10-²⁷ kg, masa protonu m indeks dolny, p, koniec indeksu dolnego = 1,6725 · 10-²⁷ kg masa neutronu m indeks dolny, n, koniec indeksu dolnego = 1,6748 · 10-²⁷ kg. Oblicz energię wiązania nukleonów w jądrze indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego, indeks górny, dwanaście, koniec indeksu górnego, C Odp.: Energia wiązania wynosi Tu uzupełnij · 10Tu uzupełnij J.
Masa jądra atomu węgla indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego, indeks górny, dwanaście, koniec indeksu górnego, C wynosi m indeks dolny, j, koniec indeksu dolnego = 19,938 · 10-²⁷ kg, masa protonu m indeks dolny, p, koniec indeksu dolnego = 1,6725 · 10-²⁷ kg masa neutronu m indeks dolny, n, koniec indeksu dolnego = 1,6748 · 10-²⁷ kg. Oblicz energię wiązania nukleonów w jądrze indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego, indeks górny, dwanaście, koniec indeksu górnego, C Odp.: Energia wiązania wynosi Tu uzupełnij · 10Tu uzupełnij J.
Deficyt masy jest równy różnicy mas protonów i neutronów budujących dane jadro i masy jądra . – liczba atomowa, równa liczbie protonów w jądrze, – liczba masowa, równa liczbie nukleonów w jądrze. Stąd
Energia wiązania
RpUipErPZYe9f3
Ćwiczenie 9
W reakcjach jądrowych zachowana jest: Możliwe odpowiedzi: 1. masa;, 2. suma energii kinetycznej i potencjalnej;, 3. energia całkowita;, 4. pęd.