Wskaż, które zdania są prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Masa molowa wraz ze wzorem empirycznym pozwala na określenie wzoru rzeczywistego., 2. Nie istnieją związki, które mają jednakowe wzory empiryczne i rzeczywiste., 3. Na podstawie wzoru rzeczywistego można ustalić wzór sumaryczny, a na podstawie wzoru empirycznego, w każdym przypadku, wzór rzeczywisty., 4. Oktan-jeden-ol posiada wzór rzeczywisty taki sam, jak wzór empiryczny.
1
Ćwiczenie 2
Uporządkuj wzory empiryczne dla związków, których nazwy bądź wzory przedstawiono poniżej.
RXidxJbZbqngK
C indeks dolny, dwanaście, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dwadzieścia cztery, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, dwanaście, koniec indeksu dolnego Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego glukoza Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego fosforan(pięć) potasu Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego C indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dwanaście, koniec indeksu dolnego Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego oktan Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego C H trzy wiązanie pojedyncze nawias C H dwa zamknięcie nawiasu w indeksie dolnym liczba czternaście wiązanie pojedyncze C H trzy Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego nadtlenek wodoru Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego
C indeks dolny, dwanaście, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dwadzieścia cztery, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, dwanaście, koniec indeksu dolnego Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego glukoza Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego fosforan(pięć) potasu Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego C indeks dolny, sześć, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dwanaście, koniec indeksu dolnego Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego oktan Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego C H trzy wiązanie pojedyncze nawias C H dwa zamknięcie nawiasu w indeksie dolnym liczba czternaście wiązanie pojedyncze C H trzy Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego nadtlenek wodoru Możliwe odpowiedzi: 1. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 2. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 3. C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 4. C indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, dziewięć, koniec indeksu dolnego, 5. C indeks dolny, osiem, koniec indeksu dolnego, H indeks dolny, siedemnaście, koniec indeksu dolnego, 6. H O, 7. K indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, P O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego
Wzór empiryczny to wzór, który, podobnie jak wzór rzeczywisty, wskazuje rodzaj obecnych w związku atomów (lub jonów), ale nie przedstawia prawdziwego stosunku liczby atomów (lub jonów) dla tego związku, tylko jego najprostszą postać.
11
Ćwiczenie 3
W wyniku analizy stwierdzono, że pewien związek zawiera wagowo chloru oraz tlenu. Na podstawie powyższych danych, ustal i podaj ten wzór. W obliczeniach zastosuj masy atomowe pierwiastków z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku.
R13bykocTV6vX
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
.
RswJnnnfPnJ3V
(Uzupełnij).
Na podstawie danych można obliczyć wzór empiryczny, ale nie mamy pewności, że jest to wzór rzeczywisty.
Poszukiwany związek:
.
Wzór empiryczny, który może być wzorem rzeczywistym (bo taki związek istnieje) tego związku, ma postać .
21
Ćwiczenie 4
Bezwodny węglan sodu jest powszechnie wykorzystywany w chemii organicznej jako środek suszący. Po suszeniu warstwy organicznej otrzymano hydrat, w którym zawartość procentowa sodu wynosiła . Ustal wzór rzeczywisty tego hydratu.
R1Tk4u428OIUw
Rozwiązanie oraz odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
.
RbMT3q5XYFhDq
(Uzupełnij).
W chemii nieorganicznej oznacza związek chemiczny, który w swojej budowie krystalicznej zawiera cząsteczki wody, tzw. wodę hydratacyjną.
Znamy wzór sumaryczny węglanu sodu, nie pamiętamy tylko, ile we wzorze jest cząsteczek wody. Oznaczamy je jako n:
Wzór hydratu jest następujący: .
21
Ćwiczenie 5
Pewien związek zawiera wagowo węgla, tlenu oraz wodoru. Masa molowa tego związku wynosi . Na podstawie podanych informacji ustal wzór rzeczywisty tego związku.
R1KHs769J2M0J
Rozwiązanie oraz odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
.
RBEkVDIAqSS3b
(Uzupełnij).
Należy ustalić indeksy we wzorze ogólnym związku: .
W pierwszym kroku należy wyznaczyć wagowy tlenu w związku.
Na podstawie równania z prawa stałości składu:
Z powyższych obliczeń wynika, że: , , . Zatem wzór jest postaci , gdzie: oznacza wielokrotność, ponieważ wzór rzeczywisty jest wielokrotnością wzoru empirycznego. Masa molowa wzoru empirycznego wynosi:
Wzór rzeczywisty ma postać: .
31
Ćwiczenie 6
W wyniku reakcji glinu z tlenem, zużyto grama glinu i otrzymano gramów związku. Wyznacz wzór rzeczywisty otrzymanego związku.
ROjB7SUXmTwjy
Rozwiązanie oraz odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
.
R1Jv9qGVGeRo2
(Uzupełnij).
Otrzymano tlenek glinu.
Obliczamy masę tlenu w tym związku.
Wzór związku to: .
31
Ćwiczenie 7
Pewien węglowodór nienasycony (alkin) uległ całkowitemu spaleniu, w wyniku czego otrzymano grama i grama . Wyznacz wzór empiryczny tego związku.
RMAV7wr0qp2fJ
Rozwiązanie oraz odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
.
RJe3eBTJ0BAxj
(Uzupełnij).
W pierwszym kroku należy zapisać ogólne równanie reakcji spalania, używając wzoru , oraz obliczyć zawartość węgla w otrzymanym tlenku węgla(), a następnie zawartość wodoru w otrzymanej wodzie. Ostatnim krokiem jest ustalenie wzoru empirycznego.
Stosując proporcję, oblicz zawartość węgla w .
Następnie, stosując proporcję, oblicz zawartość wodoru w .
Ustal wzór empiryczny.
Wzór rzeczywisty węglowodoru: .
31
Ćwiczenie 8
W wyniku spalania pewnego związku organicznego o masie gramów, otrzymano gramów tlenku węgla() i grama wody. Na podstawie danych, ustal właściwy wzór związku i podaj przykład związku, którego wzór rzeczywisty ma taką postać.
RWdGpsxMV6Ifx
Rozwiązanie oraz odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
.
RX90R9ni0b7Wo
(Uzupełnij).
W pierwszym kroku należy obliczyć zawartość węgla w otrzymanym tlenku węgla(), a następnie obliczyć zawartość wodoru w otrzymanej wodzie. Ostatnim krokiem jest ustalenie wzoru empirycznego.
Oblicz zawartość węgla w .
Stosując proporcję, oblicz zawartość wodoru w .
,
a więc w związku jest również tlen, którego masa wynosi:
.
Ustal wzór empiryczny.
Wzór empiryczny związku organicznego może być także wzorem rzeczywistym, np. metanolu – to .