1
Pokaż ćwiczenia:
11
Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z wybranymi ogłoszeniami drobnymi z gazety Życie Warszawy, a następnie wykonaj polecenie.

1
Magdalena Grzebałkowska 1945. Wojna i pokój

Kossoy Stelli, Anny‑Ruth i Aliny zamieszkałych do 1942 r. w Warszawie, Leszno 15, poszukują Edward i Bertha Kossoy, 13 Hayarden st. Tel Aviv (Palestine).

1.10.1945

Proszę o oddanie dziecka dwuletniego, porwanego we wtorek 9 października, Stefana Rajcha z podwórka, ul. Nowogródzka 75. Uprzedzam, że kroki zostały poczynione. Górczewska 50, Maria Rajch.

11.10.1945

Rozwodowy – małżeńskie sprawy przyjmuje obecnie: Mokotowska 5‑1 Obrońca Konsystorski Paweł Denysenko

15.10.1945

Uwaga mieszkańcy Moniuszki 12. W sprawie zbiorowej ekshumacji, zgłaszać się Nowogrodzka 42, oficyna I piętro, dr Słubicka

25.10.1945

Maszyny do pisania z niemieckich na polskie przerabiamy nowymi czcionkami. Warsztat Maszyn Biurowych J. Bartoszuk. S. Latek, al. Jerozolimskie 26

28.10.1945

Oddam 7‑miesięczną dziewczynkę na własność. Wiadomość: Solna 16.

19.10.1945

Witamina. Hurtowa sprzedaż kapusty kiszonej. Wiadomość Wilcza 16

1.11.1945

Do sumienia. Dnia 6 listopada zostałem okradziony w mieszkaniu Rakowiecka 5. Proszę o zwrot listów i fotografii jako najcenniejsze za nagrodą. Proszę naznaczyć miejsce.

11.11.1945

Kafli majolikowych berlińskich jasnych do normalnego pieca sprzedam kilkanaście kompletów. Lublin, skrytka pocztowa 22.

12.11.1945

ogloszenia Źródło: Magdalena Grzebałkowska, 1945. Wojna i pokój, Warszawa 2015, s. 324.
R1yie2HDRujXK
Zaznacz problemy mieszkańców zrujnowanego w wyniku działań wojennych miasta, o których informuje cytowane źródło. Możliwe odpowiedzi: 1. niedożywienie, 2. demoralizacja, 3. „szaber”, 4. rozbicie rodzin, 5. zniszczenie infrastruktury, 6. epidemia grypy, 7. drobna przestępczość, 8. przeludnienie
21
Ćwiczenie 2

Zapoznaj się ze źródłem i wykonaj polecenie.

R1ALcleGwcbw6
Konkurencyjne autobusy. Napis na autobusie po lewej: Hotel Wolność. Wygodne zakwaterowanie. Napis na autobusie po prawej: Pensjonat Russe [fr. russe – rosyjski]. Dodatkowe usługi włączone w cenę.
Źródło: EH Shepard, dostępny w internecie: punch.photoshelter.com, tylko do użytku niekomercyjnego.
RT1rkUu72Nnlu
Wyjaśnij przesłanie powyższej karykatury z 1947 r.. (Uzupełnij).
R1deeGVHurtXR
Na podstawie ilustracji oraz własnej wiedzy przypasuj poszczególne państwa do odpowiedniego bloku. Blok socjalistyczny Możliwe odpowiedzi: 1. Bułgaria, 2. Polska, 3. Węgry, 4. Turcja, 5. Grecja, 6. Włochy Blok demokratyczny Możliwe odpowiedzi: 1. Bułgaria, 2. Polska, 3. Węgry, 4. Turcja, 5. Grecja, 6. Włochy
211
Ćwiczenie 3

Zapoznaj się ze źródłem i wykonaj zadanie.

RJ2hXYfiVPYow
Mapa wysiedleń z lat 1945-1949
Źródło: Contentplus.sp. z o.o. na podstawie Wysiedlenia, wypędzenia i ucieczki 1939–1959. Atlas ziem Polski. Polacy, Żydzi, Niemcy, Ukraińcy, pod red. W. Sienkiewicza i G. Hryciuka, Warszawa 2008, s. 190.
RHEGFVpK0GeAa
Własnymi słowami zdefiniuj wybrane terminy ze słownika.
21
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z fragmentem opracowania historycznego i wykonaj polecenia.

1
Beata Halicka Polski Dziki Zachód. Przymusowe migracje i kulturowe oswajanie Nadodrza 1945–1948

16 czerwca 1945 roku grupa ludzi pieszo przemierza drogę z dolnośląskiego miasta Glatz, które od niedawna nosi miano Kłodzka, do małej wsi w górach. Ponoć tam, w Heinzendorfie, są wolnostojące gospodarstwa, a maszerujący Polacy szukają właśnie nowego miejsca zamieszkania. Około południa docierają do przełęczy, z której roztacza się wspaniały widok na dolinę i wieś […]. Wiedzą, że we wsi mieszka jeszcze wielu Niemców i że na początku będą musieli mieszkać z nimi pod jednym dachem. […] Jest to więc moment w historii regionu, kiedy wszystko jest jeszcze w ruchu, w stanie przejściowym. Dawni niemieccy mieszkańcy, którzy nie uciekli przed rosyjską armią, żyją w niepewności, czy będzie im wolno pozostać w rodzinnych stronach. Po całej Europie wędrują miliony ludzi: zdemobilizowani żołnierze, niedawni więźniowie i robotnicy przymusowi, uchodźcy i wygnańcy, wreszcie mieszkańcy zbombardowanych miast i spalonych wsi wracają w swoje rodzime okolice albo szukają nowych miejsc na osiedlenie. Część z nich dociera do niewielkich, położonych na odludziu miejscowości, takich jak Heinzendorf […]. Kierują nimi różne motywy: wielu marzy o skrawku ziemi, który mogliby uprawiać, lub o warsztacie rzemieślniczym, który zapewniłby byt ich rodzinie. Ciężko doświadczeni przez wojnę […] szukają tu spokoju i stabilizacji. Jednak wojna sprawiła, że niektórzy z nich zapomnieli, czym jest normalne, codzienne życie, co to znaczy uczciwie pracować i postępować w zgodzie z określonymi zasadami moralnymi. Są wśród nich przestępcy, złodzieje, pozbawieni skrupułów karierowicze […]. Wszyscy ci ludzie, pochodzący z różnych regionów i z różnych tradycji, stworzą wielobarwną mozaikę nowego nadodrzańskiego społeczeństwa.

dzikizachod Źródło: Beata Halicka, Polski Dziki Zachód. Przymusowe migracje i kulturowe oswajanie Nadodrza 1945–1948, Kraków 2015, s. 60–61.
RUtOqCg2NqedF
Zaznacz poprawną odpowiedź. Sformułowanie „polski dziki Zachód” odnosi się do terenów: Możliwe odpowiedzi: 1. Dolnego Śląska, 2. Górnego Śląska, 3. Mazowsza, 4. okolic Łodzi
RC3mpwcgUzrSs
Zapoznaj się z fragmentem opracowania historycznego. Do jakich obszarów odnosi się użyte w nim sformułowanie “Polski Dziki Zachód”? Wyjaśnij sens tego sformułowania. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się ze źródłem i wykonaj polecenie.

RFgNU1k75Iz0a
Film nawiązujący do skutków wojny.
R16MwBmOsIPNt
Wyobraź sobie, że jesteś historykiem i przygotowujesz artykuł popularnonaukowy o życiu mieszkańców angielskiego miasta Coventry po zakończeniu wojny. Zaproponuj cztery źródła historyczne, z których skorzystasz. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 6

Zapoznaj się ze źródłem i wykonaj zadanie.

R19AqA0Lcx7tB
Grupa niemieckich uchodźców w Berlinie, 27 czerwca 1945 r.
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1b8e6S32R9Z6
Wypisz propozycje trzech pytań związanych z fotografią, które mogłyby stać się początkiem badań historycznych, związanych z przedstawionymi osobami i sytuacją, w jakiej się znalazły. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 7

Zapoznaj się ze źródłami i wykonaj polecenie.

R1cqKZgyXXzab
Samosąd dokonany prawdopodobnie na folksdojczu ubranym w mundur niemiecki. Fotografia z czerwca 1945 r.
Źródło: dostępny w internecie: ciekawostkihistoryczne.pl, domena publiczna.
R2AVeKKfwsIdk
W okupowanej przez Niemców Europie z powszechnym potępieniem spotykały się kobiety umawiające się z nazistami. We Francji szczególnie popularną karą dla kobiet, które zdecydowały się związać z Niemcami, było upokarzające obcinanie włosów.
Źródło: dostępny w internecie: ciekawostkihistoryczne.pl, domena publiczna.
Fragment listu anonimowego mieszkańca Pragi do żony prezydenta Edvarda Beneša z prośbą o interwencję

Z wieloma niemcami [tak w oryginale] – kobietami, dziećmi, a czasem i mężczyznami, którzy w szerszym słowa znaczeniu nie byli aktywni politycznie – postępuje się gorzej niż nieludzko. […] Mężczyźni muszą pracować na wpół nago i boso. Czasem zmuszani są do chodzenia po rozbitym szkle. Obstawa jest niedostateczna i specjalnie nie chroni pracujących przed wyzwiskami i napaściami ze strony gapiów. Także zakwaterowanie jest w wielu przypadkach nieludzkie, nawet pod gołym niebem (stadion na Strahovie). W budynkach szkół niemieckie kobiety są gwałcone przez rosyjskich żołnierzy.

list Źródło: Fragment listu anonimowego mieszkańca Pragi do żony prezydenta Edvarda Beneša z prośbą o interwencję, dostępny w internecie: wyborcza.pl.
R1DkB9238uI5b
Rozstrzygnij, czy przedstawione przez źródła postawy można uznać za usprawiedliwiony akt zemsty za niemieckie zbrodnie popełnione w czasach okupacji. Uzasadnij swoje stanowisko. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z tekstem informacji prasowej z 2013 r., a następnie odpowiedz na pytania.

1
92-letni esesman oskarżony. Twierdzi, że był kucharzem.

[16 września 2013 roku] prokuratura w Stuttgarcie wniosła akt oskarżenia przeciwko byłemu strażnikowi w niemieckim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz‑Birkenau. 92‑letniemu esesmanowi Hansowi Lipschisowi zarzucono pomoc w mordowaniu więźniów. Z aktu oskarżenia wynika, że w latach 1941‑1943 Lipschis służył w oddziale wartowniczym na terenie obozu w okupowanej przez Niemców Polsce. Zdaniem prokuratury wspierał działalność obozu, a tym samym również akcje służące zagładzie więźniów. W czasie jego służby do obozu przyjechało 12 transportów z więźniami. Ponad 10 tys. z nich skierowano jako niezdolnych do pracy natychmiast do komór gazowych i zabito – czytamy w akcie oskarżenia. […] Mieszkającego od ponad 30 lat w RFN domniemanego zbrodniarza odnaleźli […] niemieccy dziennikarze. Lipschis twierdził, że zatrudniony był w obozie jako kucharz. […] Na liście Wiesenthala […] z 2013 r. Lipschis figuruje na czwartym miejscu na liście najbardziej poszukiwanych przestępców. Centrum potwierdza, że między 1941 a 1945 r. służył w batalionie SS i „brał udział w masakrach i prześladowaniu niewinnych cywilów, głównie Żydów”. Po zakończeniu wojny Lipschis mieszkał początkowo w Niemczech Zachodnich. W latach 50. wyemigrował do USA. Władze amerykańskie w 1983 r. wpadły na trop jego nazistowskiej przeszłości i wydaliły go z kraju. Od tamtej pory były esesman przez nikogo nie niepokojony mieszkał w szwabskim miasteczku Aalen na terenie kraju związkowego Badenia‑Wirtembergia.

artykul Źródło: 92-letni esesman oskarżony. Twierdzi, że był kucharzem., dostępny w internecie: tvn24.pl.
RBfo7RV0wXg4g
Zapoznaj się z tekstem informacji prasowej z 2013 roku. Czy - według Ciebie - władze niemieckie słusznie zatrzymały Hansa Lipischisa, pomimo jego podeszłego wieku? Czy po upływie kilku dziesiątek lat zbrodnie popełnione przez nazistów powinny nadal być ścigane? Uzasadnij swoją opinię. (Uzupełnij).