1
Pokaż ćwiczenia:
RdMLl4C7IoAfu1
Ćwiczenie 1
Zaznacz, czym charakteryzują się liberalne systemy polityczne. Możliwe odpowiedzi: 1. konkurencyjnym systemem partyjnym, 2. instytucjonalnym zabezpieczeniem praw obywatelskich, 3. słaborozwiniętym społeczeństwem obywatelskim, 4. regularnie przeprowadzanymi wolnymi wyborami poddanymi społecznej kontroli
RUBWDGlxZYor61
Ćwiczenie 2
Dopasuj charakterystyki typów systemów politycznych stworzone przez Maxa Webera do ich nazw. typ pierwszy: panowanie legalne Możliwe odpowiedzi: 1. Jest to rodzaj systemu politycznego, w którym sprawujący władzę żądają wobec niej posłuszeństwa, wynikającego z norm prawnych legalnie określających zakres kompetencji, jaką dysponuje władza. Sama władza swoje fundamenty czerpie z porządku prawnego i sprawować ją mogą osoby lub instytucje wyraźnie określone prawem., 2. Opiera się przede wszystkim na tradycji historycznej, sankcjonującej teraźniejszość. Cele tutaj osiągane uświęcane są mocą tradycji i rzeczą wtórną jest sposób, w jaki się je osiąga. Są one stabilne same z siebie i ulegają tylko niewielkim zmianom., 3. Ten typ klasyfikacji swoją „legitymizację” wywodzi z prestiżu jednostek lub grup rządzących. Jest to system luźnych reguł władczych. Dzięki charyzmie władz cel, jaki posiadają, uświęca środki przez nich stosowane. Jednak ani ów cel, ani środki nie mają charakteru trwałego czy ustalonych sposobów zmian. typ drugi: panowanie tradycyjne Możliwe odpowiedzi: 1. Jest to rodzaj systemu politycznego, w którym sprawujący władzę żądają wobec niej posłuszeństwa, wynikającego z norm prawnych legalnie określających zakres kompetencji, jaką dysponuje władza. Sama władza swoje fundamenty czerpie z porządku prawnego i sprawować ją mogą osoby lub instytucje wyraźnie określone prawem., 2. Opiera się przede wszystkim na tradycji historycznej, sankcjonującej teraźniejszość. Cele tutaj osiągane uświęcane są mocą tradycji i rzeczą wtórną jest sposób, w jaki się je osiąga. Są one stabilne same z siebie i ulegają tylko niewielkim zmianom., 3. Ten typ klasyfikacji swoją „legitymizację” wywodzi z prestiżu jednostek lub grup rządzących. Jest to system luźnych reguł władczych. Dzięki charyzmie władz cel, jaki posiadają, uświęca środki przez nich stosowane. Jednak ani ów cel, ani środki nie mają charakteru trwałego czy ustalonych sposobów zmian. typ trzeci: panowanie charyzmatyczne Możliwe odpowiedzi: 1. Jest to rodzaj systemu politycznego, w którym sprawujący władzę żądają wobec niej posłuszeństwa, wynikającego z norm prawnych legalnie określających zakres kompetencji, jaką dysponuje władza. Sama władza swoje fundamenty czerpie z porządku prawnego i sprawować ją mogą osoby lub instytucje wyraźnie określone prawem., 2. Opiera się przede wszystkim na tradycji historycznej, sankcjonującej teraźniejszość. Cele tutaj osiągane uświęcane są mocą tradycji i rzeczą wtórną jest sposób, w jaki się je osiąga. Są one stabilne same z siebie i ulegają tylko niewielkim zmianom., 3. Ten typ klasyfikacji swoją „legitymizację” wywodzi z prestiżu jednostek lub grup rządzących. Jest to system luźnych reguł władczych. Dzięki charyzmie władz cel, jaki posiadają, uświęca środki przez nich stosowane. Jednak ani ów cel, ani środki nie mają charakteru trwałego czy ustalonych sposobów zmian.
RLqIiqom5zx5e2
Ćwiczenie 3
Zdecyduj, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. Jedną z cech systemów wschodnioazjatyckich jest występowanie elementów szariatu w systemach prawnych. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Reżimy wojskowe występują m.in w Ameryce Łacińskiej i w Afryce. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Współczesna demokracja opiera się na powszechnych prawach politycznych. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Postkomunistyczne systemy polityczne charakteryzują się silnym systemem partyjnym. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
21
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
Monika Malmon Arystotelesa poszukiwania idealnego ustroju państwowego

Dlaczego Arystoteles uznał demokrację za zwyrodniały system polityczny? (…) Ten rodzaj demokracji jawi się Arystotelesowi jako najbardziej zwyrodniały, ponieważ panem jest lud, a nie prawo. Rozstrzygającą rolę mają uchwały jednorazowe, podejmowane pod wpływem chwili i demagogów na zgromadzeniach i to one decydują o polityce państwa. W tym rodzaju demokracji lud zajmuje stanowisko monarchy, jako jednostka zbiorowa, która nie kieruje się prawem, lecz działa jak despota.

ary Źródło: Monika Malmon, Arystotelesa poszukiwania idealnego ustroju państwowego, „Kultura i Wartości” 2013, nr 2 (6), s. 15–16.
RwDNHXRC1VVps
Podaj, jak współcześnie określa się zagrożenie dla demokracji opisane przez Arystotelesa. (Uzupełnij).
21
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
MPC Józef Piłsudski w chwale

Józef Piłsudski (1867‑1935) – pierwszy marszałek polski (1920), dwukrotny premier Polski (1926‑1928 i 1930), żołnierz, polityk, polski działacz społeczny i niepodległościowy, twórca Organizacji Bojowej PPS, Legionów Polskich i Polskiej Organizacji Wojskowej. Od 11 listopada 1918 r. był naczelnym wodzem Armii Polskiej. Piłsudski uznawany jest za architekta niepodległości i za jedną z najwybitniejszych postaci w historii kraju. Traktowany jako genialny dowódca, wybitny strateg oraz wizjoner, stał się przedmiotem kultu, a więc działań gloryfikujących jego postać, głównie w okresie dwudziestolecia międzywojennego, ale także dużo później.

piłsudzki Źródło: MPC, Józef Piłsudski w chwale, 26.05.2017 r., dostępny w internecie: dzieje.pl [dostęp 14.12.2020 r.].
RAxIf2cvjsIol
Podaj, jaki typ systemu politycznego, według klasyfikacji Maxa Webera, można przypisać Piłsudskiemu. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
Andrzej Nowosad Państwa Europy Wschodniej

W myśl konstytucji z 1995 r. Azerbejdżan jest demokracją parlamentarną (…). Zgodnie z treścią ustawy zasadniczej władza wykonawcza należy do Prezydenta (art. 7 ust. 3, art. 99), który jest głową państwa i reprezentuje Azerbejdżan w stosunkach wewnętrznych i zewnętrznych. (…) Urząd Prezydenta w Azerbejdżanie de facto został przekazany z ojca – Gajdara Alijewa (Heydar Oliyev, 1993‑2003) – na syna – Ilhama Alijewa (İlham Oliyev, od 2003 r. do teraz). Powodem przekazania władzy była śmiertelna choroba Gajdara Alijewa, który, żeby ulokować syna na szczycie władzy, złamał bodajże wszystkie zasady konstytucyjne kraju. Zarówno Gajdar, jak i Ilham rządzili Azerbejdżanem niepodzielnie, opierając się na służbach bezpieczeństwa i tajnej policji zrekrutowanej z byłych agentów sowieckiego KGB. Poprawki wprowadzone do konstytucji w 2009 r. usuwają ograniczenie liczby kadencji Prezydenta. (…) Wszelkie przejawy niezadowolenia z władzy są w Azerbejdżanie krwawo tłumione, a do wyborów dopuszcza się tylko partię prezydencką (Nowy Azerbejdżan) i partie proreżimowe. Jednoizbowy parlament – Zgromadzenie Narodowe (Milli Meclis) – jest fasadowy. Dotychczas żadne wybory w Azerbejdżanie, według OBWE, nie spełniały standardów demokratycznych.

państwa Źródło: Andrzej Nowosad, Państwa Europy Wschodniej, [w:] Zróżnicowanie rozwoju współczesnej Europy, red. Andrzej Nowosad, Rafał Wisła, Kraków 2016, s. 137–138.
RMT3istI0hGYO
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie) Uzasadnienie: (Uzupełnij).
3
Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
Krzysztof Gawlikowski Pojmowanie jednostki w tradycji (…) i jego konsekwencje dla życia politycznego (…)

Samą tę jednostkę interpretuje jako cząstkę kolektywu, nie zaś jako autonomiczny podmiot, co odzwierciedla (…) tradycję filozoficzno‑kulturową, której obce było indywidualistyczne i personalistyczne ujęcie człowieka (…). Poczucie tożsamości grupowej odgrywa tam ogromną rolę, a grupa (…) zdecydowanie dominuje nad jednostką. Kolektywy wyższego rzędu składały się tam przy tym zazwyczaj z „domostw” czy rodzin, nie zaś jednostek.

jednostka Źródło: Krzysztof Gawlikowski, Pojmowanie jednostki w tradycji (…) i jego konsekwencje dla życia politycznego (…), dostępny w internecie: swps.pl [dostęp 5.04.2021 r.].
R9shfQ5I6lGp6
Zaznacz, dla którego systemu politycznego jest charakterystyczny przedstawiony w tekście obraz człowieka w społeczeństwie. Możliwe odpowiedzi: 1. europejskiego, 2. amerykańskiego, 3. postkomunistycznego, 4. wschodnioazjatyckiego
31
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
Renata Mieńkowska-Norkiene Demokracja partycypacyjna na poziomie lokalnym jako jeden z aspektów realizacji zasady subsydiarności na przykładzie aglomeracji warszawskiej

W przypadku społeczeństw bardziej homogenicznych demokracja reprezentatywna, prosta demokracja większościowa, polegająca na wyborze przedstawicieli, którzy następnie przez określony czas decydują za obywateli, może przynieść lepsze rezultaty, ponieważ jest bardziej efektywna. Z tej perspektywy na poziomie lokalnym (…) demokracja konsensualna wydaje się dobrym sposobem postrzegania rzeczywistości politycznej, społecznej, gospodarczej w sensie normatywnym oraz dobrą podstawą dla podejmowania decyzji politycznych. Przykładowo, jeżeli w ramach aglomeracji miejskiej próbuje się podjąć wiążące demokratyczne rozstrzygnięcia dotyczące organizacji systemu transportu publicznego, zróżnicowanie interesów grup – użytkowników pojazdów, rowerów, komunikacji miejskiej, mieszkańców centrum miasta, osób dojeżdżających z peryferii, jest na tyle duże, że trudno za pomocą wyłącznie narzędzi demokracji reprezentatywnej podejmować decyzje, które zaspokoją wszystkie grupy.

demokracja Źródło: Renata Mieńkowska-Norkiene, Demokracja partycypacyjna na poziomie lokalnym jako jeden z aspektów realizacji zasady subsydiarności na przykładzie aglomeracji warszawskiej, „Kwartalnik Naukowy Ośrodka Analiz Politologicznych Uniwersytetu Warszawskiego” 2015, nr 13, s. 171.
R1dWzQ4qFLF0p
Porównaj demokracją reprezentatywną i konsensualną, odwołując się do cech społeczeństw, w których one funkcjonują. (Uzupełnij).