Klaudyna Białas-Zielińska Koncepcje pozytywizmu prawniczego i iusnaturalizmu w ujęciu Gustava Radbrucha

Były dwie zasady, którymi narodowy socjalizm mamił swych zwolenników, a wśród nich prawników i żołnierzy. Brzmiały one: „rozkaz jest rozkazem” oraz „ustawa jest ustawą” . Zasada druga nie miała tak naprawdę żadnych ograniczeń.

C3 Źródło: Klaudyna Białas-Zielińska, Koncepcje pozytywizmu prawniczego i iusnaturalizmu w ujęciu Gustava Radbrucha, [w:] tegoż, Pozytywizm prawniczy i szkoła prawa natury, red. P. Kaczmarek, Ł. Machaj, Wrocław 2010, s. 70.

Klaudyna Białas-Zielińska Koncepcje pozytywizmu prawniczego i iusnaturalizmu w ujęciu Gustava Radbrucha

Gustav Radbruch w swoim artykule „Ustawa i prawo” napisał: „Pozytywizm uczynił nas o tyle bezbronnymi wobec bezprawia, o ile przykładał wagę tylko do formy ustawy. Musieliśmy zrozumieć, że istnieje bezprawie w formie ustawy – „Ustawowe bezprawie” (gestetzliches Unrecht) – i że jedynie miarą prawa ponadustawowego możemy określać, czym jest prawo, bez względu na to, czy to prawo ponad wszelkimi ustawami nazwiemy prawem natury, prawem boskim czy prawem rozumu (…) Istnieją zasady prawne, które są silniejsze od wszystkich przepisów prawnych. Ustawa, która przeczy tym zasadom, pozbawiona jest mocy obowiązującej”.

C4 Źródło: Klaudyna Białas-Zielińska, Koncepcje pozytywizmu prawniczego i iusnaturalizmu w ujęciu Gustava Radbrucha, [w:] tegoż, Pozytywizm prawniczy i szkoła prawa natury, red. P. Kaczmarek, Ł. Machaj, Wrocław 2010, s. 70–71.

B. Skarga Polityka i filozofia – kilka pytań w ramach wprowadzenia

Cóż to znaczy: filozofia polityki? Co może łączyć tę naukę o państwie, jak to pisał Arystoteles, a więc       o organizacji władzy społecznej z filozofią (…) To określenie – filozofia polityki – miałoby zatem wskazywać, jak mi się wydaje, na dwa dążenia: po pierwsze na dążenie do podniesienia rozważań na wyższy stopień ogólności i tym samym szerszego ich upojęciowieniu w myśl starej heglowskiej zasady, iż to pojęcie jest rdzeniem filozofowania. Po drugie, na dążenie do skoncentrowania problematyki  (…) na takiej oto kwestii: co jest istotą politycznego działania jako takiego i gdzie są jego źródła? Filozofia polityki ma zadawać pytania o źródło polityczności samej i jej sens w ludzkim byciu. Pytania zaś o źródło i o istotę, to pytania filozoficzne (…). Czy takie filozoficzne pytania pomagają kształtować konkretne działanie polityczne? Można w to wątpić. Można natomiast przypuszczać, że nieraz służą narodzinom takiej lub innej ideologii. Więcej, być może z konieczności, samym tokiem rozumowania do jakiejś ideologii prowadzą, inne poddając krytyce. Niebezpieczna jest filozofia.

C5 Źródło: B. Skarga, Polityka i filozofia – kilka pytań w ramach wprowadzenia, [w:] tegoż, Filozof w polis, red. M. Kowalska, Białystok 2004, s. 15–16.