Sprawdź się
Przeanalizuj mapę, a następnie wskaż właściwe dokończenia zdań.
Zapoznaj się z opisem mapy, a następnie wskaż właściwe dokończenia zdań.
Zapoznaj się z wykresami i odpowiedz na pytania.
Rok 1500, Włochy 11, Francja 15.5, Niemcy 10.8, Wielka Brytania 5, Rosja (część europejska) 15.1, Rzeczpospolita Obojga Narodów 7.5.
Rok 1650, Włochy 12.3, Francja 18.8, Niemcy 10.3, Wielka Brytania 6.6, Rosja (część europejska) 21, Rzeczpospolita Obojga Narodów 11.
Rok 1772, Włochy 16.7, Francja 24.1, Niemcy 20, Wielka Brytania 12.2, Rosja (część europejska) 38.8, Rzeczpospolita Obojga Narodów 14.
Liczba ludności zamieszkująca wybrane kraje europejskie (w mln)
-
Liczba ludności zamieszkująca wybrane kraje europejskie (w mln)
| Rok | Włochy | Francja | Niemcy | Wielka Brytania | Rosja (część europejska) | Rzeczpospolita Obojga Narodów | |
| 1 | 1500 | 11 | 15.5 | 10.8 | 5 | 15.1 | 7.5 |
| 2 | 1650 | 12.3 | 18.8 | 10.3 | 6.6 | 21 | 11 |
| 3 | 1772 | 16.7 | 24.1 | 20 | 12.2 | 38.8 | 14 |
Na podstawie: I. Gieysztorowa, Ludność, w: Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945, t. 1, Warszawa 1981, s. 430.
Rok 1500, Włochy 38.3, Francja 28.9,, Niemcy 20, Wielka Brytania 15.9, Rosja (część europejska) 2.9, Rzeczpospolita Obojga Narodów 6.6.
Rok 1650, Włochy 42.8, Francja 35.1, Niemcy 19, Wielka Brytania 21, Rosja (część europejska) 3.5, Rzeczpospolita Obojga Narodów 11.1.
Rok 1772, Włochy 58.2, Francja 45, Niemcy 36.9, Wielka Brytania 38.8, Rosja (część europejska) 5.5, Rzeczpospolita Obojga Narodów 19.1.
Gęstość zaludnienia w wybranych krajach europejskich (osoby na km²)
-
Gęstość zaludnienia w wybranych krajach europejskich (osoby na km²)
| Rok | Włochy | Francja | Niemcy | Wielka Brytania | Rosja (część europejska) | Rzeczpospolita Obojga Narodów | |
| 1 | 1500 | 38.3 | 28.9 | 20 | 15.9 | 2.9 | 6.6 |
| 2 | 1650 | 42.8 | 35.1 | 19 | 21 | 3.5 | 11.1 |
| 3 | 1772 | 58.2 | 45 | 36.9 | 38.8 | 5.5 | 19.1 |
Przeanalizuj oba źródła, a następnie określ, czy dotyczą one tej samej grupy społecznej w Rzeczypospolitej w XVI w.
Konstytucja sejmu piotrkowskiego z 1538 r.Opierając się na dawnych konstytucjach naszych poprzedników i poruszani prośbami naszych poddanych stanowimy, aby [nazwa stanu] stosownie do zakazu statutowego, odtąd nie kupowali dóbr dziedzicznych ziemskich, a wpisy, które byłyby w sądach ziemskich na ich rzecz co do tych dóbr uczynione, aby były tym samym nieważne, a sędzia, który by na wpis zezwolił, aby popadł w karę stu grzywien, która będzie od niego z urzędu ściągnięta.
Źródło: Konstytucja sejmu piotrkowskiego z 1538 r., [w:] Historia Polski nowożytnej. Wybór tekstów źródłowych, t. 2, oprac. K. Matwijowski, S. Ochmann, Wrocław 1981, s. 27.
Zapoznaj się z mapą oraz ilustracjami, a następnie wykonaj polecenie.
Wykonaj ćwiczenie zgodnie z poleceniem.
Czy wszystkie elementy opisujące daną mniejszość narodową lub etniczną (narodowość, charakterystyka oraz ilustracja) do siebie pasują?
Byli jedną z najmniejszych grup etnicznych I Rzeczpospolitej. Ich liczba nie przekraczała 1,5 tys. Głównym ośrodkiem Karaimów były Troki na Litwie, Łuck na Wołyniu i Halicz na Rusi. Ich ubiór przypominał strój turecki. Zajmowali się handlem, kupiectwem, służyli w wojsku. Ich pozycję regulowały przywileje królewskie, zapewniające im odrębne sądownictwo i swobodę religijną. Możliwe odpowiedzi: 1. Karaimi, 2. Szkoci, 3. Niemcy, 4. Żydzi
Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.
Andrzej Maksymilian Fredro, kasztelan lwowski, wojewoda podolski, pisarz, filozof, żyjący w XVII w.Wiedz, że Polska składa się z prowincji jakby z poszczególnych królestw. Rozciąga się ona na takie odległości, że gdybyś zechciał przeciągnąć sznur od krańców Litwy, leżących w pobliżu moskiewskiego pogranicza, do podnóża Karpat, potrzebowałbyś całego miesiąca na pokonanie tej odległości. A z drugiej strony – policz, ile musiałbyś przejść od ujścia Dniepru do Morza Czarnego po brzegi Bałtyku. Pytam zatem: Czy kiedy przedstawiciele tylu ludów, które różnią się odmiennymi losami i rodzajem dobytku; i których nie łączą ani wspólne rodziny, ani więzy powinowactwa; czy, pytam, kiedy ich przedstawiciele zejdą się na sejmie, może ich ożywić jeden wspólny zamysł? Wszak zdarza się, że gdy jedna część Rzeczypospolitej narażona jest na śmiertelne niebezpieczeństwo, inna zaledwie o tym wie i patrzy na jej klęski, jakby to były klęski nie swoich, a obcych obywateli. I owa zagrożona część byłaby wielokroć pozostawiona samej sobie, gdyby nie troska nielicznych obywateli obdarzonych wyższym umysłem. […]
A zatem w republice tego rodzaju nie te same interesy mają ludy ją zamieszkujące, nie ten sam łączy je lęk przed niebezpieczeństwem, nie te same cechują ją dążności do obrony poszczególnych terytoriów. Kiedy mieszkańcom Czernihowskiego zagraża niebezpieczeństwo, mieszkaniec Pomorza Gdańskiego zaledwie chce ten fakt przyjąć do wiadomości i nie zgadza się na obciążenie siebie poważnymi ciężarami związanymi z obroną odległego województwa. […]
Gdyby zaś sprawy rozstrzygały się większością, wówczas ta czy inna część ludu – przy pozorach wolności – cierpieć musiałaby dotkliwsze krzywdy, niż gdyby była rządzona przez absolutnego monarchę; zostałaby zmajoryzowana głosami tych, którzy przecież ani nie rozumieją się na jej potrzebach, ani nie wiedzą, na czym polega jej dobro. […]
Jasne jest, że w państwie, które rozciąga się na wielkich obszarach, niełatwo rozwijać się może wśród zamieszkałych je różnych ludów, osiadłych w prowincjach tak bardzo od siebie oddalonych, przywiązanie do wspólnej ojczyzny.
Źródło: Andrzej Maksymilian Fredro, kasztelan lwowski, wojewoda podolski, pisarz, filozof, żyjący w XVII w., [w:] Mariusz Markiewicz, Historia Polski 1492–1795, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2004, s. 19–20.