1
Pokaż ćwiczenia:
ROwNww5Y0Bf6q1
Ćwiczenie 1
Zaznacz, co sprowokowało wydarzenia Grudnia '70. Możliwe odpowiedzi: 1. zbliżające się święta Bożego Narodzenia, 2. ograniczenie przez rząd autonomii wyższych uczelni, 3. zamknięcie stoczni w Gdyni, 4. podwyżka cen żywności
R1aDwoHB1vkR71
Ćwiczenie 2
Zaznacz właściwe dokończenie zdania.
W okresie strajków w stoczni gdańskiej w 1970 roku… Możliwe odpowiedzi: 1. doszło do strajków solidarnościowych w miastach na Pomorzu, 2. do stłumienia strajków zostały wykorzystane oddziały milicji i oddziały wojska, 3. działania władz zmierzały do wyciszenia strajków i konstruktywnego rozwiązania problemu, 4. nastąpiły aresztowania strajkujących
R8H5dxRRcJloZ2
Ćwiczenie 3
Zaznacz, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. Władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przygotowywały się do wystąpień robotniczych, stawiając w stan gotowości siły porządkowe. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W czasopiśmie opozycyjnym wobec rządzącej partii ukazały się informacje dotyczące podwyżek cen żywności w grudniu 1970 roku. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Obywatele zaczęli protestować przeciwko podwyżkom, głosząc antyrządowe hasła i demonstrując przeciwko decyzjom o zwyżce cen. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Głównym przeciwnikiem interwencji sił porządkowych na Wybrzeżu był Stanisław Kociołek. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
2
Ćwiczenie 4

Zapoznaj się ze zdjęciem i wykonaj ćwiczenie.

R99gcmMOokpJh
Źródło: IPN, dostępny w internecie: grudzien70.ipn.gov.pl [dostęp 16.11.2020 r.], licencja: CC BY-SA 3.0.
R11MEjW9BrEPM
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. Protesty robotnicze w Gdańsku w 1970 roku rozpoczęły się od zatrzymania tramwaju przez popierającego protesty motorniczego., 2. Podczas wydarzeń na Wybrzeżu w 1970 roku doszło do spalenia siedziby Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku., 3. Jedną z form protestów robotniczych w Gdańsku w 1970 roku było blokowanie ulic i skrzyżowań uniemożliwiające ruch samochodowy., 4. W czasie wystąpień robotniczych nie było reakcji służb porządkowych, a władza pokojowo negocjowała z demonstrantami.
2
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
bs/im „Czarny czwartek” – 17 grudnia 1970. Najkrwawszy dzień robotniczego powstania na Wybrzeżu

Od godz. 5 na przystanek Gdynia‑Stocznia przyjeżdżali pierwsi robotnicy. Wkrótce zgromadziło się tam ponad 3 tys. osób. Drogę do stoczni zagrodziła im kolumna czołgów, żołnierze i milicja.
Ludzie nie mieli gdzie uciekać. Po pierwszym strzale ostrzegawczym zaczęto strzelać do stoczniowców. Zginęło 11 osób: Brunon Drywa, Zbigniew Godlewski, Jan Kałużny, Jerzy Kuchcik, Stanisław Lewandowski, Zbigniew Nastały, Józef Pawłowski, Ludwik Piernicki, Jan Polechoński, Zygmunt Polito, Stanisław Sieradzan.
Masakra na przystanku rozpętała całodniowe walki uliczne. Ze śmigłowców zrzucano na protestujących pojemniki z gazem łzawiącym, a według niektórych przekazów również strzelano. Zginęły kolejne osoby: Apolinary Formela, Zygmunt Gliniecki, Jerzy Skonieczka, Marian Wójcik, Zbigniew Wycichowski, Waldemar Zajczonko i Janusz Żebrowski. Milicja zatrzymała i skatowała setki osób. Symbolem czarnego czwartku w Gdyni jest obraz pochodu, na czele którego niesiono na drzwiach zwłoki młodego mężczyzny. Protestujący nieśli ciało Zbigniewa Godlewskiego,

radio Źródło: bs/im, „Czarny czwartek” – 17 grudnia 1970. Najkrwawszy dzień robotniczego powstania na Wybrzeżu, 17.12.2019 r., dostępny w internecie: polskieradio24.pl [dostęp 16.11.2020 r.].
R1bitYgqIZRqq
Wskaż poprawne dokończenia zdania.
W „czarny czwartek” na Wybrzeżu… Możliwe odpowiedzi: 1. doszło do represji milicji i wojska wobec protestujących robotników w Stoczni Gdańskiej., 2. stoczniowcy przyjechali do pracy, ale nie zostali wpuszczeni do stoczni przez wojsko i milicję., 3. rozpoczęły się rozmowy protestujących z władzami stoczni o pokojowym zakończeniu strajku., 4. siły porządkowe użyły broni, co spowodowało ofiary śmiertelne.
3
Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
Grudzień 1970

Nie można też jednak zapominać, że gwałtownym protestom społecznym towarzyszyła niejawna rozgrywka polityczna w kierownictwie PZPR. Zaangażowana była w nią grupa działaczy wyższego i średniego szczebla, którzy już 15/16 grudnia uznali, że jednym (choć bynajmniej nie jedynym) z warunków uspokojenia sytuacji w kraju i przerwania rozlewu krwi jest zmiana na stanowisku I sekretarza KC PZPR. Cały czas działając w konspiracji, ale zarazem ciesząc się wsparciem na Kremlu, „konspiratorzy” doprowadzili do politycznego przesilenia. W piątek wieczorem do willi Edwarda Gierka w Katowicach w tajemnicy udali się kierownik Wydziału Administracyjnego KC PZPR Stanisław Kania oraz wiceminister spraw wewnętrznych Franciszek Szlachcic i przekonali gospodarza, że powinien na fotelu szefa partii zastąpić Gomułkę.

Po sobotnim posiedzeniu Biura Politycznego, w którym nie uczestniczył już Gomułka, odwieziony do szpitala w związku z pogorszeniem się stanu zdrowia, w niedzielę 20 grudnia w trybie pilnym zwołano w Warszawie VII plenum KC PZPR. Jedynym jego zadaniem było dokonanie zmiany na stanowisku I sekretarza KC PZPR. Gomułkę, który w niesławie schodził ze sceny politycznej, zastąpił w tej roli dotychczasowy członek Biura Politycznego i zarazem I sekretarz KW PZPR w Katowicach Edward Gierek. Zmiana ta, która kładła kres najbardziej gwałtownej, krwawej fazie kryzysu, została wymuszona tyleż społecznymi protestami, co była efektem wspomnianych, zakulisowych rozgrywek w kierownictwie PZPR. Po kolejnych falach strajków ze stycznia i lutego 1971 r. z dniem 1 marca władze wycofały niefortunną grudniową podwyżkę cen.

cyt Źródło: Grudzień 1970, 16.12.2015 r., dostępny w internecie: dzieje.pl [dostęp 18.07.2020 r.].
RsmNubBGgEj41
Zaznacz, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe. Wystąpienie stoczniowców zostały wykorzystane przez przeciwników Władysława Gomułki do zmiany na stanowisku I sekretarza PZPR. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Przeciwko zmianie na stanowisku I sekretarza PZPR występowali przedstawiciel Związku Sowieckiego, którzy popierali Gomułkę od 1956 roku. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Objęcie funkcji I sekretarza PZPR przez Edwarda Gierka doprowadziło do wygaszenie fali protestów na Wybrzeżu, ponieważ cofnął on podwyżki cen żywności. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Zmiana na stanowisku I sekretarza PZPR doprowadziła do eskalacji konfliktu na Wybrzeżu. Stoczniowcy domagali się powrotu Gomułki i rozwiązania problemów przez niego. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
31
Ćwiczenie 7

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
Tomasz Balbus, Łukasz Kamiński Wydarzenia grudniowe 1970 poza Wybrzeżem

Wydarzenia na Wybrzeżu spowodowały, że nasilił się proces oddawania legitymacji partyjnych, czemu towarzyszyły czasem „wrogie wypowiedzi”. Jeden z wałbrzyskich górników oświadczył, że „on do takiej partii, co kazała strzelać do klasy robotniczej, należeć nie chce”. Odnotowano też nieliczne przypadki solidaryzowania się z robotnikami Wybrzeża w wojsku: w 15 POW jeden z kaprali oświadczył, że „podobne rozruchy jak na Wybrzeżu powinny wybuchnąć i w innych rejonach kraju”. W całym kraju zdarzały się ponadto ataki na żołnierzy WP i niekiedy milicjantów. I tak w Brzegu 19 grudnia obrzucono kamieniami grupę żołnierzy, liczne były wypadki pojedynczych pobić, opluwania, znieważania. Pojawienie się żołnierzy kwitowano słowami: „oto ten, co robił porządek w Gdańsku”. Padały okrzyki: „pachołki Moskwy do Moskwy”, „mordercy gdańszczan”, „Wy, żołnierze Hitlera”, zdarzały się wypadki odmowy sprzedaży towarów wojskowym, w kilku garnizonach domy oficerów obrzucono kamieniami. Niektórzy z żołnierzy nie wytrzymywali presji. W Szczecinie 20 grudnia żołnierz służby zasadniczej, pracujący uprzednio w stoczni, po wizycie rodziców, którzy poinformowali go o liczbie ofiar pacyfikacji, popełnił samobójstwo. W wielu miastach podjęto próby organizacji wieców i demonstracji protestacyjnych. Służbie Bezpieczeństwa udało się znacznej części z nich zapobiec: aresztowano prewencyjnie ich organizatorów lub skoncentrowano duże siły porządkowe w strategicznych miejscach. Na przykład na Dolnym Śląsku SB uniemożliwiła manifestacje w sześciu miastach.

pamięć Źródło: Tomasz Balbus, Łukasz Kamiński, Wydarzenia grudniowe 1970 poza Wybrzeżem, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2002, t. 1, s. 150.
R1DMK8rsSPYSy
Oceń reakcję społeczeństwa na wydarzenia na Wybrzeżu w 1970 roku. (Uzupełnij).
31
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się z tekstem, a następnie wykonaj ćwiczenie.

1
Krzysztof Dowgiałło Ballada o Janku Wiśniewskim

Chłopcy z Grabówka, chłopcy z Chylonii,
Dzisiaj milicja użyła broni,
Dzielnieśmy stali i celnie rzucali.
Janek Wiśniewski padł.

Na drzwiach ponieśli go Świętojańską
Naprzeciw glinom, naprzeciw tankom.
Chłopcy stoczniowcy, pomścijcie druha,
Janek Wiśniewski padł.

Huczą petardy, ścielą się gazy,
Na robotników sypią się razy,
Padają dzieci, starcy, kobiety,
Janek Wiśniewski padł.

Jeden zraniony, drugi zabity,
Krwi się zachciało słupskim bandytom,
To partia strzela do robotników,
Janek Wiśniewski padł.

ballada Źródło: Krzysztof Dowgiałło, Ballada o Janku Wiśniewskim, dostępny w internecie: polska1918-89.pl [dostęp 16.11.2020 r.].
R8yei5AgwAB3M
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie) Uzasadnienie: (Uzupełnij).