Analizując przykłady zawarte w tym materiale dowiesz się, jak obliczyć średnią arytmetyczną zestawu danych, również w sytuacji praktycznej.

Zapamiętaj!

Aby obliczyć średnią arytmetyczną zestawu danych, należy je do siebie dodać i otrzymaną sumę podzielić przez ich liczbę.

Przykład 1

Poniższe animacje pokazują jak obliczyć średnią ocen ze sprawdzianu z matematyki w pewnej klasie.

RbZHTZmSv06lC1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy obliczyć średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla każdej z dwóch grup uczniów.
R12tncEsm8sXE1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy obliczyć średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla każdej z trzech grup uczniów.
RVCCHs3glNTJA1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy obliczyć średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla każdej z dwóch grup uczniów.
Przykład 2

Poniższe animacje pokazują jak obliczyć średnią ocen ze sprawdzianu z matematyki w pewnej klasie.

RS1ykcHUPebbo1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy obliczyć średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla każdej z dwóch grup uczniów.
Rdng5L8Q36nVg1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy obliczyć średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla każdej z dwóch grup uczniów oraz średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla wszystkich uczniów z obu grup.
Przykład 3

Poniższa animacja pokazuje jak obliczyć średnią ocen ze sprawdzianu z matematyki w pewnej klasie.

REA6XoF6rLz0j1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy obliczyć średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla każdej z dwóch grup uczniów oraz średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla wszystkich uczniów z obu grup.
Przykład 4

Poniższa animacja pokazuje jak obliczyć średnią ocen ze sprawdzianu z matematyki w pewnej klasie.

RyTPfVouyrZSA1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy obliczyć średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla każdej z dwóch grup uczniów oraz średnią arytmetyczną ocen ze sprawdzianu dla wszystkich uczniów z obu grup.
RKz08JUAHhtzG11
Ćwiczenie 1
W zestawie danych znajduje się jedenaście wyników. Co jest medianą tego uporządkowanego rosnąco zestawu? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. średnia wyrazów: piątego i szóstego, 2. wyraz piąty, 3. wyraz szósty, 4. średnia wyrazów: czwartego, piątego i szóstego
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R18qgZ7fZakeq11
Ćwiczenie 2
Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe. Zaznacz wszystkie zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Jeżeli jeden z pięciu wyrazów zestawu danych zwiększymy o jeden, drugi zwiększymy o dwa, trzeci i czwarty pozostawimy bez zmian, a piąty zmniejszymy o trzy, to średnia arytmetyczna tego zestawu nie zmieni się., 2. Jeżeli zawartość jednego z czterech naczyń, w których znajduje się jednakowa ilość płynu, rozlejemy do trzech pozostałych, to średnia arytmetyczna ilości płynu w naczyniach zmieni się., 3. Jeżeli płacę pani Kowalskiej zwiększymy o dziesięć %, a płacę pana Kowalskiego zmniejszymy o dziesięć %, to średnia płaca państwa Kowalskich nie ulegnie zmianie., 4. Jeżeli średni wiek rodziny Tomka składającej się z rodziców, Tomka i dwójki rodzeństwa Tomka wynosi dwadzieścia lat, to średnia wieku rodziny Tomka wraz z mającą sześćdziesiąt pięć lat babcią będzie większa niż dwadzieścia lat.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 3

W tabeli przedstawionych zostało sześć zestawów danych uporządkowanych rosnąco.

Nr

Zestaw danych

I

1, 1, 1, 3, 3, 5, 5, 6, 8, 10, 10, 11, 12, 14, 15

II

0, 0, 2, 3, 3, 3, 4, 5, 5, 6, 7, 7, 8, 8, 9, 9, 9, 9

III

10, 12, 14, 14, 15, 15, 15, 16, 16, 17, 17, 17, 17, 18

IV

5, 7, 7, 8, 8, 8, 9, 9, 10, 10, 10, 10, 11

V

3, 4, 4, 4, 4, 4, 5, 6, 9, 10, 11, 13, 15, 15

VI

7, 10, 12, 12, 12, 14, 14, 17, 17, 17, 18, 18

R1ZCa65Lc3ISP1
Przeciągnij i upuść numery zestawów do odpowiednich grup. Zestawy danych, w których średnia arytmetyczna jest liczbą naturalną: Możliwe odpowiedzi: 1. szósty, 2. pierwszy, 3. trzeci, 4. drugi, 5. piąty, 6. czwarty Zestawy danych, w których średnia arytmetyczna nie jest liczbą naturalną: Możliwe odpowiedzi: 1. szósty, 2. pierwszy, 3. trzeci, 4. drugi, 5. piąty, 6. czwarty
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0, licencja: CC BY 3.0.
RFn59qXoVXIwL2
Ćwiczenie 4
Uczniowie klasy trzeciej a otrzymali na koniec roku szkolnego następujące oceny z matematyki: dwa, trzy, cztery, cztery, pięć, trzy, dwa, dwa, cztery, pięć, pięć, trzy, trzy, dwa, sześć, trzy, trzy, cztery, pięć, cztery.

Oblicz średnią arytmetyczną ocen uzyskanych przez uczniów tej klasy. Uzupełnij poniższe luki. Kliknij w nie, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną odpowiedź. Odpowiedź: Średnia arytmetyczna uczniów tej klasy wynosi: 1. trzy przecinek osiem, 2. trzy przecinek dwa, 3. trzy przecinek sześć, 4. trzy przecinek cztery.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RbnlsabZ7zKg22
Ćwiczenie 5
W klasie Krysi jest dwadzieścia uczniów. Pięciu z nich uzyskało z egzaminu po trzydzieści punktów, siedmiu po dwadzieścia cztery punkty, czterech po piętnaście punktów, dwóch po dziesięć punktów i dwóch po osiem punktów. W klasie Zuzi jest trzydzieści uczniów. Trzech uzyskało z tego egzaminu po trzydzieści punktów, ośmiu po dwadzieścia pięć punktów, pięciu po dwadzieścia punktów, sześciu po piętnaście punktów, czterech po dwanaście punktów, dwóch po osiem punktów i dwóch po cztery punkty.

Wyznacz średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych z egzaminu przez uczniów każdej z klas oraz grupy składającej się ze wszystkich uczniów obu klas. Uzupełnij poniższe luki. Kliknij w nie, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną liczbę w każdym przypadku. Średnia arytmetyczna uczniów z klasy Krysi wynosi 1. osiemnaście przecinek dwa, 2. dziewiętnaście przecinek cztery osiem, 3. dwadzieścia jeden przecinek pięć, 4. dziewiętnaście przecinek trzy dwa, 5. dwadzieścia przecinek siedem, 6. osiemnaście przecinek cztery.Średnia arytmetyczna uczniów z klasy Zuzi wynosi 1. osiemnaście przecinek dwa, 2. dziewiętnaście przecinek cztery osiem, 3. dwadzieścia jeden przecinek pięć, 4. dziewiętnaście przecinek trzy dwa, 5. dwadzieścia przecinek siedem, 6. osiemnaście przecinek cztery.Średnia arytmetyczna uczniów z obu klas wynosi 1. osiemnaście przecinek dwa, 2. dziewiętnaście przecinek cztery osiem, 3. dwadzieścia jeden przecinek pięć, 4. dziewiętnaście przecinek trzy dwa, 5. dwadzieścia przecinek siedem, 6. osiemnaście przecinek cztery.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RUAtm15RbnZ6z21
Ćwiczenie 6
Średnią arytmetyczną zestawu danych cztery, siedem, dwa, osiem, osiem, dwanaście, cztery, trzy, dwa, x jest liczba sześć. Ile wynosi liczba x? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. x, równa się, pięć, 2. x, równa się, dziesięć, 3. x, równa się, osiem, 4. x, równa się, siedem
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 7

W tabeli podano liczby książek znajdujących się na półkach w szkolnej bibliotece.

Liczba książek na półce

Liczba półek

25

5

30

7

32

9

40

13

42

6

45

8

47

10

50

12

52

2

64

1

RWNjd36BwzZEv
Oblicz średnią arytmetyczną liczby książek znajdujących się na półce. Uzupełnij poniższą lukę. Kliknij w nią, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną odpowiedź. Odpowiedź: Średnia arytmetyczna liczby książek wynosi 1. trzydzieści dziewięć, 2. czterdzieści trzy, 3. czterdzieści pięć, 4. czterdzieści jeden.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 8

Zapytano uczniów dwóch klas pierwszych, ile książek czytają w ciągu miesiąca. Otrzymane odpowiedzi umieszczono w tabelach:

Klasa I a

Liczba książek

Liczba uczniów

1

14

2

7

3

2

4

2

Klasa I b

Liczba książek

Liczba uczniów

0

4

1

11

2

5

3

3

4

2

Oblicz średnią arytmetyczną liczby książek czytanych w ciągu miesiąca:

  1. dla każdej z klas,

  2. dla grupy złożonej z uczniów obu klas.

RXONPjTD3UDMp
(Uzupełnij).
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 9

Wykres przedstawia wyniki biegu, który odbył się w czasie szkolnych zawodów.

RfMwtTdxs1OMR1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1A99ZIaHAWKL
Jaki był średni czas uzyskany w tym biegu? Uzupełnij poniższe luki. Kliknij w nie, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną odpowiedź. Odpowiedź: Średni czas w tym biegu wynosił 1. sześć przecinek sześć trzy, 2. sześć przecinek cztery pięć, 3. sześć przecinek trzy sześć, 4. sześć przecinek pięć cztery minuty.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1IAKBjWIfnBo21
Ćwiczenie 10
Połącz w pary zestawy liczb z pojedynczymi liczbami tak, aby średnia arytmetyczna nowego zestawu wyniosła dziesięć. trzy, trzy, trzy, cztery, cztery, pięć, pięć, pięć, dziesięć, dwanaście, czternaście, piętnaście, osiemnaście Możliwe odpowiedzi: 1. dwa, 2. cztery, 3. jeden, 4. trzydzieści dziewięć, 5. dziewięć pięć, pięć, sześć, osiem, dziesięć, piętnaście, siedemnaście, dwadzieścia Możliwe odpowiedzi: 1. dwa, 2. cztery, 3. jeden, 4. trzydzieści dziewięć, 5. dziewięć pięć, siedem, siedem, osiem, dziewięć, dziewięć, trzynaście, piętnaście, siedemnaście, dziewiętnaście Możliwe odpowiedzi: 1. dwa, 2. cztery, 3. jeden, 4. trzydzieści dziewięć, 5. dziewięć cztery, pięć, siedem, osiem, osiem, dziewięć, dwanaście, czternaście, szesnaście, osiemnaście Możliwe odpowiedzi: 1. dwa, 2. cztery, 3. jeden, 4. trzydzieści dziewięć, 5. dziewięć pięć, sześć, sześć, siedem, osiem, dziewięć, dziewięć, dziesięć, czternaście, szesnaście, osiemnaście, dwadzieścia Możliwe odpowiedzi: 1. dwa, 2. cztery, 3. jeden, 4. trzydzieści dziewięć, 5. dziewięć
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
21
Ćwiczenie 11
R1eEoU6HVp05H
Połącz w pary zestawy danych z liczbami będącymi ich średnimi arytmetycznymi. W kartonie znajduje się siedemnaście pudełek z klockami. W pięciu z nich jest po czternaście klocków, w następnych pięciu są po dwadzieścia dwa klocki, w czterech z nich jest po szesnaście klocków, a w pozostałej reszcie pudełek jest po piętnaście klocków. Możliwe odpowiedzi: 1. dziewiętnaście, 2. siedemnaście, 3. szesnaście, 4. dwadzieścia W kartonie znajduje się osiemnaście pudełek z klockami. W trzech z nich jest po piętnaście klocków, w następnych trzech jest po siedemnaście klocków, w sześciu z nich jest po dwadzieścia jeden klocków, a w pozostałej reszcie pudełek są po dwadzieścia trzy klocki. Możliwe odpowiedzi: 1. dziewiętnaście, 2. siedemnaście, 3. szesnaście, 4. dwadzieścia W kartonie znajduje się siedemnaście pudełek z klockami. W trzech z nich jest po szesnaście klocków, w następnych trzech jest po dwadzieścia cztery klocki, w czterech z nich jest po siedemnaście klocków i w pozostałej reszcie pudełek jest po dwanaście klocków. Możliwe odpowiedzi: 1. dziewiętnaście, 2. siedemnaście, 3. szesnaście, 4. dwadzieścia W kartonie znajduje się dwanaście pudełek z klockami. W trzech z nich jest po piętnaście klocków, w następnych trzech jest po dwadzieścia pięć klocków, w czterech z nich jest po dwadzieścia klocków, a w pozostałej reszcie pudełek jest po czternaście klocków. Możliwe odpowiedzi: 1. dziewiętnaście, 2. siedemnaście, 3. szesnaście, 4. dwadzieścia
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R8vBq7ytLT2Gz
Połącz w pary zestawy danych przedstawionych w tabelach z liczbami będącymi ich średnimi arytmetycznymi.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0, licencja: CC BY 3.0.
21
Ćwiczenie 12
RW140YPMFtAyg
Połącz w pary zestawy danych z liczbami będącymi średnią liczbą kwiatów w jednym bukiecie. W kwiaciarni są trzydzieści dwa bukiety kwiatów. Dziesięć z nich ma po pięć kwiatów, osiem z nich ma po osiem kwiatów, osiem z nich ma po dziesięć kwiatów oraz sześć z nich ma po piętnaście kwiatów. Możliwe odpowiedzi: 1. dziesięć przecinek pięć dwa, 2. osiem przecinek osiem siedem pięć, 3. osiem przecinek osiem siedem dziewięć, 4. dziewięć przecinek trzy pięć W kwiaciarni jest czterdzieści bukietów kwiatów. Dwanaście z nich ma po pięć kwiatów, osiem z nich ma po osiem kwiatów, dziesięć z nich ma po dziesięć kwiatów praz dziesięć z nich ma po piętnaście kwiatów. Możliwe odpowiedzi: 1. dziesięć przecinek pięć dwa, 2. osiem przecinek osiem siedem pięć, 3. osiem przecinek osiem siedem dziewięć, 4. dziewięć przecinek trzy pięć W kwiaciarni są trzydzieści trzy bukiety kwiatów. Dziesięć z nich ma po pięć kwiatów, sześć z nich ma po osiem kwiatów, dwanaście z nich ma po dziesięć kwiatów oraz pięć z nich ma po dwanaście kwiatów. Możliwe odpowiedzi: 1. dziesięć przecinek pięć dwa, 2. osiem przecinek osiem siedem pięć, 3. osiem przecinek osiem siedem dziewięć, 4. dziewięć przecinek trzy pięć W kwiaciarni jest trzydzieści jeden bukietów kwiatów. Dwanaście z nich ma po pięć kwiatów, dwa z nich mają po osiem kwiatów, jeden z nich ma dziesięć kwiatów oraz szesnaście z nich ma po piętnaście kwiatów. Możliwe odpowiedzi: 1. dziesięć przecinek pięć dwa, 2. osiem przecinek osiem siedem pięć, 3. osiem przecinek osiem siedem dziewięć, 4. dziewięć przecinek trzy pięć
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
ReFLIdcTwMRf3
Połącz w pary zestawy danych przedstawionych w tabelach z liczbami będącymi średnią liczbą kwiatów w jednym bukiecie.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 13

Na wykresie przedstawiono podział pracowników 50–osobowej firmy w zależności od wysokości pensji, jaką otrzymują.

RoXI2XgP6A5De1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RV5Z7etjMBRk1
Oblicz średnią arytmetyczną wynagrodzenia w tej firmie. Wpisz odpowiedzi w puste pola. Średnia arytmetyczna wynosi Tu uzupełnij zł, mediana Tu uzupełnij zł.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R15EDUkwcuZBC21
Ćwiczenie 14
Średnia wieku grupy harcerzy liczącej piętnaście osób wynosi dziesięć lat. Średnia wieku grupy wraz z opiekunem wynosi jedenaście lat. Ile lat ma opiekun grupy? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. dwadzieścia pięć lat, 2. dwadzieścia sześć lat, 3. dwadzieścia siedem lat, 4. trzydzieści lat
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1T3zuYzJJljY21
Ćwiczenie 15
Średnia arytmetyczna zestawu danych: trzy, cztery, cztery, sześć, siedem, siedem, osiem, dziesięć, dwanaście, dwanaście, piętnaście, x wynosi osiem przecinek dwa pięć. Ile wynosi liczba x? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. x, równa się, jedenaście, 2. x, równa się, dwanaście, 3. x, równa się, dziesięć, 4. x, równa się, dziewięć
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RdFfBPYfaDkLi2
Ćwiczenie 16
Średnia wzrostu uczniów klasy drugiej a liczącej dwadzieścia sześć osób wynosi sto sześćdziesiąt cm, a średnia wzrostu uczniów klasy drugiej b liczącej dwadzieścia cztery osoby wynosi sto pięćdziesiąt osiem cm. Jaka jest średnia wzrostu uczniów grupy składającej się ze wszystkich uczniów obu klas? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. sto pięćdziesiąt dziewięć przecinek zero cztery cm, 2. sto pięćdziesiąt przecinek dwa cztery cm, 3. sto pięćdziesiąt trzy przecinek cztery cztery cm, 4. sto pięćdziesiąt sześć przecinek siedem cztery cm
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R31piMSJCoGuK2
Ćwiczenie 17
Ania, Paweł i Jacek przeprowadzali codzienne pomiary temperatury w ciągu trzech miesięcy: marca, kwietnia i maja, odczytując temperaturę o godzinie dwanaście w południe. Średnia temperatura w marcu wynosiła dziesięć ˚C, w kwietniu piętnaście ˚C, a w maju dwadzieścia ˚C. Jaka była średnia temperatura w ciągu tych trzech miesięcy? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. piętnaście ˚ C, 2. trzynaście ˚ C, 3. jedenaście ˚ C, 4. siedemnaście ˚ C, 5. dziewiętnaście ˚ C
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1BVyyQPJaa4y31
Ćwiczenie 18
W pięciu pojemnikach znajduje się średnio po sto pięćdziesiąt g cukru. Połącz w pary zdania z liczbami odpowiadającymi średniej arytmetycznej ilości cukru w pojemnikach. Do trzech pojemników dosypano po dwadzieścia g cukru. Możliwe odpowiedzi: 1. sto pięćdziesiąt pięć g, 2. sto pięćdziesiąt g, 3. sto pięćdziesiąt trzy g, 4. sto sześćdziesiąt dwa g, 5. sto dziewięćdziesiąt g Do dwóch pojemników dosypano po trzydzieści g, a z jednego odsypano czterdzieści pięć g cukru. Możliwe odpowiedzi: 1. sto pięćdziesiąt pięć g, 2. sto pięćdziesiąt g, 3. sto pięćdziesiąt trzy g, 4. sto sześćdziesiąt dwa g, 5. sto dziewięćdziesiąt g Do zestawu dołączono jeszcze jeden pojemnik, w którym jest sto osiemdziesiąt g cukru. Możliwe odpowiedzi: 1. sto pięćdziesiąt pięć g, 2. sto pięćdziesiąt g, 3. sto pięćdziesiąt trzy g, 4. sto sześćdziesiąt dwa g, 5. sto dziewięćdziesiąt g Do każdego pojemnika dosypano po czterdzieści g cukru. Możliwe odpowiedzi: 1. sto pięćdziesiąt pięć g, 2. sto pięćdziesiąt g, 3. sto pięćdziesiąt trzy g, 4. sto sześćdziesiąt dwa g, 5. sto dziewięćdziesiąt g Z jednego pojemnika przesypano do pozostałych sto g cukru. Możliwe odpowiedzi: 1. sto pięćdziesiąt pięć g, 2. sto pięćdziesiąt g, 3. sto pięćdziesiąt trzy g, 4. sto sześćdziesiąt dwa g, 5. sto dziewięćdziesiąt g
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Rt8gF4cTcyaVR2
Ćwiczenie 19
Julka ma na świadectwie trójki, czwórki i piątki. Średnia ocen na świadectwie Julki wynosi cztery przecinek trzy. Ile czwórek otrzymała Julka, jeżeli na jej świadectwie jest pięć piątek i dwie trójki? Zaznacz poprawną odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. trzy, 2. pięć, 3. siedem, 4. jeden, 5. dziewięć
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.