Specjalista zaprasza placówkę do współpracy i podczas godzinnego spotkania z nauczycielami przedstawia założenia interwencji, korzyści oraz zasady jej wdrożenia.

Warto, aby placówki wdrażające interwencję miały już doświadczenia w pracy metodą Porozumienia Bez Przemocy. Placówki chcące skorzystać z interwencji powinny wykazać się realizacją działań w obszarze podstawowych kompetencji emocjonalnych, takich jak: przekazywanie informacji zwrotnych, rozwijanie wiedzy o emocjach, formułowanie komunikatów pozbawionych przemocy.

Specjalista zaprasza zainteresowanych nauczycieli na szkolenia dotyczące wdrażania Porozumienia Bez Przemocy w przedszkolu. Warto zadbać, aby w czasie spotkania uczestnicy mieli czas na pytania i wyrażenie wątpliwości.

Specjalista realizuje w placówce warsztaty dla nauczycieli obejmujące wdrożenie koncepcji Porozumienia bez Przemocy autorstwa Rosenberga. Warsztaty te są opisane w odrębnej części interwencji.

Specjalista przeprowadza krótki instruktaż dla nauczycieli (45 minut) dotyczący korzystania z gry „Żyrafa”, korzystając z załączonych materiałów (Załącznik nr 1 – Gra planszowa, Załącznik nr 2 – Instrukcja do gry).

Podczas instruktażu warto zwrócić szczególną uwagę na zaangażowanie nauczycieli/wychowawców w grę. Dla dzieci bardzo atrakcyjny jest udział osób dorosłych oraz dzielenie się swoimi doświadczeniami czy emocjami z innymi uczestnikami gry. Uwagę należy zwrócić także na atmosferę akceptacji i dobrowolności – dzieci chętnie grają w grę, o ile mogą odmówić odpowiedzi na pytanie, a ich wypowiedzi nie są komentowane przez nauczyciela i dzieci.

Nauczyciel realizuje zajęcia w grupie przedszkolnej dotyczące komunikacji bez przemocy.

Ramowy scenariusz zajęć:

1. Język Żyrafy i Szakala – wprowadzenie postaci, wyjaśnienie różnic w sposobie komunikacji i budowania relacji.

2. Modelowanie zachowań – odegranie przykładowych scenek z wykorzystaniem pacynek, figurek lub person.

3. Zaproszenie dzieci do wcielenia się w role Szakala i Żyrafy.

4. Podsumowanie zajęć – wskazanie korzyści z wykorzystania języka Żyrafy.

Spotkanie ze specjalistą – analiza zasobów grupowych oraz określenie obszarów wsparcia dla grupy i dla poszczególnych dzieci.

Specjalista wraz z nauczycielem wspólnie przygotowują kolejne zajęcia mające na celu uzupełnienie podstawowych kompetencji wchodzących w skład „czterech etapów dobrej rozmowy”.

Specjalista powinien zwrócić szczególną uwagę na:

• formalne i nieformalne zasady grupowe dotyczące dzielenia się refleksją na temat swoich stanów, myśli i oczekiwań,

• zakres wiedzy o emocjach – nazwy uczuć, zdolność samoobserwacji dzieci w tym zakresie,

• umiejętność wyrażania uczuć – poziom bezpieczeństwa w grupie pozwalający dzieciom na swobodne wyrażanie swoich emocji bez obawy, że zostanie to źle ocenione przez grupę lub opiekuna,

• umiejętność identyfikowania i nazywania własnych potrzeb oraz wyrażania ich na forum grupy.

Zaproszenie dzieci do gry planszowej.

W grze (Załączniki nr 1, 1a, 1b, 1c, 1d) co do zasady powinna uczestniczyć osoba dorosła – nauczyciel/wychowawca, pełniący ważną rolę osoby modelującej zachowania, a także dbającej o przestrzeganie zasad (szczególnie wskazówki zawarte w instrukcji do gry – Załącznik nr 2).

Czas trwania:

Całość interwencji: 6 tygodni, w tym 2 tygodnie to przygotowanie grupy oraz wyrównanie poziomu umiejętności koniecznych do udziału w grze i wprowadzenie, a kolejne 4 tygodnie to granie w grę „Żyrafa” ze wszystkimi dziećmi z grupy przedszkolnej.

Monitorowanie i ewaluacja skuteczności:

Ewaluacja skuteczności obejmuje pomiar poziomu wiedzy o emocjach. Warto do tego wykorzystać „Indeks trudnych sytuacji społecznych – kwestionariusz dla dzieci” (Załącznik nr 3).

Monitorowanie sposobu komunikowania się dzieci w grupie przedszkolnej powinno uwzględniać:

• liczbę agresywnych zachowań,

• zliczanie obserwacji dotyczących nieagresywnych komunikatów,

• wywiady z nauczycielami biorącymi udział w interwencji – pytania dotyczące obserwowanych efektów wynikających z wprowadzenia interwencji (Załącznik nr 4).

Ewaluacja metody powinna być przeprowadzona za pomocą takich narzędzi jak:

• „Test wiedzy dla nauczycieli” (Załącznik nr 5)

• „Ocena podejścia Porozumienia Bez Przemocy. Dyferencjał semantyczny – kwestionariusz dla nauczycieli realizujących interwencję” (Załącznik nr 6).

Ryzyko/zagrożenia w realizacji:

1. Zróżnicowany poziom komunikacji w placówkach biorących udział w interwencji – zalecany jest pretest dotyczący znajomości metody Porozumienia Bez Przemocy wśród osób biorących udział w interwencji.

2. Kontrola zmiennych w badaniu skuteczności metody – trudność w określeniu, czy obserwowana zmiana wiedzy, kompetencji i zachowań dzieci jest wynikiem udziału w grze czy też wpłynęły na to inne zmienne, na przykład zmiana sposobu komunikacji nauczycieli po udziale w warsztatach.

3. Trudność w badaniu kompetencji społeczno‑emocjonalnych małych dzieci (ograniczona liczba narzędzi, metod pomiaru).