Sytuacyjny pomiar osobowości umożliwia obserwację wyróżnionych typów osobowości, czyli wzorców funkcjonowania w 2 rodzajach sytuacji:

1. relacje z rówieśnikami, w tym sytuacja swobodnych kontaktów z rówieśnikami, praca grupowa oraz sytuacja konfliktowa między rówieśnikami, np. kłótnia, nieporozumienie;

2. indywidualna aktywność zadaniowa, w tym praca samodzielna w trakcie zajęć, zabawa indywidualna w czasie wolnym oraz sytuacja niepowodzenia.

Nauczyciel może obserwować ucznia w naturalnej sytuacji lub ją zaaranżować. Taka aranżacja jest jednak stosunkowo łatwa do przeprowadzenia tak, aby wyglądała naturalnie, ponieważ są to codzienne szkolne okoliczności.

Nauczyciel diagnozujący wzorzec funkcjonowania (czyli typ osobowości) jest tu obserwatorem ucznia i jego zachowania. Ważną zaletą tego rodzaju pomiaru jest to, że nauczyciel nie musi znać ucznia, ponieważ dokonuje diagnozy tylko i wyłącznie na podstawie obserwowanej sytuacji. Oczywiście można obserwację powtórzyć w kolejnej tego rodzaju sytuacji, co zwiększy trafność opisu, ale nie jest konieczna wcześniejsza dobra znajomość ucznia przez nauczyciela. Taka znajomość jest warunkiem trafności diagnozy w Aplikacji OKC, w której źródłem informacji na temat ucznia jest jego nauczyciel.