Najważniejsze polskie czasopisma muzyczne – historia
Polska publicystyka muzyczna zaczęła się kształtować już w XIX w. Jedną z pierwszych znaczących postaci w dziedzinie krytyki muzycznej był Józef Sikorski. W latach 1857–1861 był on redaktorem pierwszego polskiego czasopisma muzycznego Ruch Muzyczny. Do tytułu tego magazynu nawiązano w połowie XX w., kiedy to ponownie powstało czasopismo o identycznym tytule, które ukazuje się do dziś. Ruch… przekształcił się następnie w Pamiętnik muzyczny i teatralny, również pod redakcją Sikorskiego. Innym ważnym tytułem dla muzyki był tygodnik poświęcony sztuce i literaturze: Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne. W XIX i na początku XX w. powstawały też periodyki bardziej specjalistyczne, np. Muzyka Kościelna czy Muzyka w Szkole.
Czasopismem przedwojennym, które po latach przerwy zostało wznowione jest też kwartalnik Muzyka. Początkowo ukazywał się on w latach 1928–1933, a następnie jako Kwartalnik Muzyczny w latach 1948–1950. Czasopismo prezentowało artykuły polskich publicystów oraz kompozytorów, a także tłumaczenia tekstów zagranicznych twórców, którzy opowiadali o własnych dziełach i koncepcjach teoretycznych.
R3XZ9V253K1DK
Ilustracja przedstawia okładkę starego czasopisma. Na środku widnieje tytuł: "Muzyka". Po bokach znajduje się pomarańczowy wzór ozdobny okładki.
Okładka przedwojennego wydania czasopisma „Muzyka” z 1929 r.
Źródło: wbc.poznan.pl, licencja: CC BY 3.0.
RE6Z5UFUAV6J4
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę „Ruch Muzyczny”. Kobieta leży na podłodze ma rozłożone ręce. Na zdjęciu kobieta została przedstawiona z efektem w pozycji stojącej. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Tytuł najstarszego – XIX‑wiecznego, czasopisma muzycznego w Polsce, ukazującego się ponownie od 1949 r. Do 2010 r. magazyn ukazywał się jako dwutygodnik – obecnie jest miesięcznikiem. Zawiera teksty popularnonaukowe poświęcone muzyce poważnej, wywiady z artystami, a także szereg recenzji z bardzo różnych muzycznych wydarzeń z całej Polski.
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę „Ruch Muzyczny”. Kobieta leży na podłodze ma rozłożone ręce. Na zdjęciu kobieta została przedstawiona z efektem w pozycji stojącej. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Tytuł najstarszego – XIX‑wiecznego, czasopisma muzycznego w Polsce, ukazującego się ponownie od 1949 r. Do 2010 r. magazyn ukazywał się jako dwutygodnik – obecnie jest miesięcznikiem. Zawiera teksty popularnonaukowe poświęcone muzyce poważnej, wywiady z artystami, a także szereg recenzji z bardzo różnych muzycznych wydarzeń z całej Polski.
„Ruch Muzyczny”
Źródło: fbcdn.net, licencja: CC BY 3.0.
R18HFOQOG175Q
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę miesięcznika „Presto”. Na okładce znajduje się zdjęcie łysego mężczyzny w okularach, który stoi w grubym, jesiennym płaszczu. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Miesięcznikiem również skoncentrowanym na muzyce klasycznej, a także filmowej, choć skierowanym bardziej do melomanów niż specjalistów, jest Presto. Zawiera liczne wywiady z muzykami, a artykuły mają charakter bardziej rozrywkowy, często przedstawiając życie muzyczne „od kuchni”.
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę miesięcznika „Presto”. Na okładce znajduje się zdjęcie łysego mężczyzny w okularach, który stoi w grubym, jesiennym płaszczu. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Miesięcznikiem również skoncentrowanym na muzyce klasycznej, a także filmowej, choć skierowanym bardziej do melomanów niż specjalistów, jest Presto. Zawiera liczne wywiady z muzykami, a artykuły mają charakter bardziej rozrywkowy, często przedstawiając życie muzyczne „od kuchni”.
„Presto”
Źródło: prostoomuzyce.pl, licencja: CC BY 3.0.
RANQ5UX39MHHU
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę magazynu „Glissando”. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1.
Magazyn poświęcony muzyce współczesnej. Ukazuje się od 2004 r. Kolejne numery poświęcone są za każdym razem innemu tematowi z gatunku muzyki nowej, a znajdują się w nich zarówno artykuły naukowe, jak również felietony i bardziej nietypowe formy wypowiedzi – na przykład grafiki.
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę magazynu „Glissando”. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1.
Magazyn poświęcony muzyce współczesnej. Ukazuje się od 2004 r. Kolejne numery poświęcone są za każdym razem innemu tematowi z gatunku muzyki nowej, a znajdują się w nich zarówno artykuły naukowe, jak również felietony i bardziej nietypowe formy wypowiedzi – na przykład grafiki.
„Glissando”
Źródło: glissando.pl, licencja: CC BY 3.0.
RRXMU8BOZR57B
Ilustracja interaktywna przedstawia logo „Meakultura.pl”. Logo zawiera po lewej stronie ikonę kwiatu, każdy płatek kwiata jest w innym kolorze. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W dobie Internetu wiele czasopism, w tym także muzycznych, ukazuje się w sieci. Meakultura.pl jest czasopismem wyłącznie internetowym, w dodatku oddolną inicjatywą pasjonatów dobrej publicystyki muzycznej. Prezentuje różne gatunki muzyczne i różne formy wypowiedzi – wywiady, artykuły naukowe, felietony, recenzje, a także łączy autorów o różnym stażu i doświadczeniu – profesorów wyższych uczelni oraz stawiających pierwsze kroki krytyków muzycznych oraz studentów.
Ilustracja interaktywna przedstawia logo „Meakultura.pl”. Logo zawiera po lewej stronie ikonę kwiatu, każdy płatek kwiata jest w innym kolorze. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W dobie Internetu wiele czasopism, w tym także muzycznych, ukazuje się w sieci. Meakultura.pl jest czasopismem wyłącznie internetowym, w dodatku oddolną inicjatywą pasjonatów dobrej publicystyki muzycznej. Prezentuje różne gatunki muzyczne i różne formy wypowiedzi – wywiady, artykuły naukowe, felietony, recenzje, a także łączy autorów o różnym stażu i doświadczeniu – profesorów wyższych uczelni oraz stawiających pierwsze kroki krytyków muzycznych oraz studentów.
„Meakultura.pl”
Źródło: meakultura.pl, licencja: CC BY 3.0.
RXGP5B26MF726
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę kwartalnika muzykologicznego. Na okładce znajduje się tekst Rocznik 62 2017 nr 1 (244). Muzyka. Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1.
Kwartalnik muzykologiczny, który zaczął się ukazywać przed II wojną światową w latach 1928–1933 oraz po wojnie w latach 1948–1950 jako Kwartalnik Muzyczny redagowany przez Adolfa Chybińskiego. W obecnej formie ukazuje się nieprzerwanie od 1956 r. Jest punktowanym czasopismem naukowym poświęconym teorii i historii muzyki, w którym artykuły są recenzowane przez ekspertów.
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę kwartalnika muzykologicznego. Na okładce znajduje się tekst Rocznik 62 2017 nr 1 (244). Muzyka. Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1.
Kwartalnik muzykologiczny, który zaczął się ukazywać przed II wojną światową w latach 1928–1933 oraz po wojnie w latach 1948–1950 jako Kwartalnik Muzyczny redagowany przez Adolfa Chybińskiego. W obecnej formie ukazuje się nieprzerwanie od 1956 r. Jest punktowanym czasopismem naukowym poświęconym teorii i historii muzyki, w którym artykuły są recenzowane przez ekspertów.
„Muzyka”
Źródło: ispan.pl, licencja: CC BY 3.0.
R6DJ6CPHLXTBE
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę czasopisma „Jazz Forum”. Na okładce znajduje się mężczyzna w czarnej koszuli ze zmysłowym spojrzeniem. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Jednym z najważniejszych czasopism poświęconych muzyce jazzowej w Polsce pozostaje miesięcznik Jazz Forum. Zawiera on głównie wywiady z muzykami oraz bardzo liczne recenzje wydarzeń muzycznych i płyt.
Ilustracja interaktywna przedstawia okładkę czasopisma „Jazz Forum”. Na okładce znajduje się mężczyzna w czarnej koszuli ze zmysłowym spojrzeniem. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Jednym z najważniejszych czasopism poświęconych muzyce jazzowej w Polsce pozostaje miesięcznik Jazz Forum. Zawiera on głównie wywiady z muzykami oraz bardzo liczne recenzje wydarzeń muzycznych i płyt.
„Jazz Forum”
Źródło: rc.fm, licencja: CC BY 3.0.
Krytycy kontra kompozytorzy – jak krytyka muzyczna oddziaływała na twórców
Spośród różnych dziedzin krytyki – tej oceniającej wykonania, nagrania fonograficzne, krytyki operowej, ogromne emocje, które zostawiają wyraźny ślad w historii muzyki, wzbudza krytyka muzyki współczesnej. Choć krytykom nie raz zarzuca się, że wylewają oni na twórców swoje frustracje z powodu zbyt niewielkiego talentu – tak jak bywało to z Piotrem Rytlem – to krytyka muzyczna ma wyraźny wpływ na rozwój muzyki i kierunek, w którym podążają kompozytorzy. Zdarza się faktycznie, że recenzenci nie przebierają w słowach, a pewne określenia przenikają do języka muzykologów. Niezwykle zjadliwe określenie ukuł pod adresem monumentalnej wokalno‑instrumentalnej twórczości religijnej lat 70. Stefan Kisielewski, nazywając ją socrealizmem liturgicznym. Podobną drogą poszedł Andrzej Chłopecki pisząc o sacro polo w kontekście przemiany stylu Krzysztofa Pendereckiego.
Współpraca kompozytorsko‑krytyczna nie zawsze układała się jednak tak nieprzyjemnie. Często publicyści byli też znakomitymi organizatorami, którzy pomagali wypłynąć debiutującym kompozytorom. Na kształt muzyki polskiej w latach 70. ogromny wpływ miał festiwal w Stalowej Woli Młodzi Muzycy młodemu Miastu. Jego organizatorem był teoretyk i krytyk Krzysztof Droba. Dzięki festiwalowi słynne stały się takie nazwiska twórców, jak Eugeniusz Knapik czy Krzysztof Lasoń.
Swoistym świętem dla krytyków muzycznych są właśnie festiwale muzyki współczesnej. W Polsce wydarzeniem, które raz w roku najbardziej rozpala emocje muzycznych publicystów jest legendarny festiwal Warszawska Jesień. O znaczeniu jakie miała krytyka muzyczna dla 50 lat istnienia festiwalu świadczy obszerny zbiór tekstów jemu poświęconych.
