Woda - czysta przyjemność!
Karta pracy podsumowująca opanowanie treści zajęć realizowanych zgodnie z metodologią STEM w oparciu o zasoby Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej, opracowana w ramach rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły i placówki w rozwijaniu umiejętności cyfrowych dzieci i młodzieży na lata 2025‑2029 – „Cyfrowy Uczeń” (Dz.U.2025.1254)
Imię i nazwisko autora:
Agnieszka Chomicka‑Bosy, Karolina Żelazowska‑Byczkowska
Karta pracy
Wprowadzenie do karty pracy
Karta pracy stanowi podsumowanie zagadnień realizowanych w ramach zajęć „Woda – czysta przyjemność!” i służy utrwaleniu kluczowych pojęć oraz umiejętności związanych z analizą zasobów wodnych i ich wykorzystaniem. Zawarte w niej ćwiczenia pochodzą z modułów ZPE dotyczących zasobów wody w przyrodzie, przyczyn niedoboru wody w Polsce oraz podstaw interpretacji danych geograficznych i przyrodniczych. Zadania umożliwiają samodzielne sprawdzenie stopnia opanowania treści, w szczególności umiejętności czytania wykresów, interpretowania danych, wskazywania zasobów możliwych do wykorzystania w kontekście suszy oraz rozumienia pojęć powiązanych ze śladem ekologicznym. Karta pracy wspiera refleksję nad zrównoważonym gospodarowaniem wodą i pozwala uczniom dostrzec, że dane, modele i matematyczno‑przyrodnicze analizy są narzędziem do zrozumienia realnych problemów środowiskowych i społecznych.
Zinterpretuj wykresy przedstawiające zasoby wody na Ziemi. Wskaż, jakie zasoby mogą być użyte w razie susz do celów gospodarczych.
Zinterpretuj informacje zawarte w opisach wykresów przedstawiających zasoby wody na Ziemi. Wskaż, jakie zasoby mogą być użyte w razie susz do celów gospodarczych.
Zasoby wodne
Zasoby wodne Polski są niewielkie w porównaniu do innych państw europejskich. Charakteryzuje je ponadto duża zmienność sezonowa i nierównomierne rozmieszczenie. Decyduje o tym przede wszystkim niska, zróżnicowana przestrzennie suma opadów atmosferycznych, dość duże parowanie, a także niewystarczające retencjonowanie wody. Ponad 70% zasobów wodnych w Polsce stanowią zasoby wód powierzchniowych, natomiast niecałe 30% wody podziemne. Podstawowym źródłem zaopatrzenia gospodarki w wodę są wody powierzchniowe, natomiast wody podziemne, znacznie lepszej jakości, przeznaczone są głównie do zaopatrzenia ludności w wodę do picia.
Miarą zasobów wodnych jest odpływ powierzchniowy. Jest to tempo spływania wody z powierzchni gleby uzależnione od różnych czynników (np. tekstura gleby, nachylenie stoku itp.). Wielkość odpływu powierzchniowego w Polsce jest ważna głównie z powodu ograniczonego dostępu do wody i coraz niższych opadów. Stosunek odpływu powierzchniowego do opadów określa zasobność Polski w wodę. W ostatnich latach wielkości tych zjawisk nie napawają nadzieją, wręcz odwrotnie- przewiduje się coraz dłuższe susze hydrologiczne i coraz więcej zjawisk ekstremalnych. Średni roczny odpływ wód powierzchniowych (łącznie z dopływami z zagranicy), w latach 1985–2017 wyniósł 58,5 kmIndeks górny 33, a z obszaru kraju 51,0 kmIndeks górny 33. ,,Stosunek wielkości odpływu do opadu wynosi w Polsce średnio 0,28, tzn. że zaledwie 28% opadów odpływa z terenu kraju. Największa objętość odpływu przypada na dorzecze Wisły (55% rocznego odpływu), znacznie mniejsza na dorzecze Odry (25%), Rzeki Przymorza (9,5%) i na pozostałe zlewnie. Dopływ spoza granic kraju stanowi 12,6% całkowitych zasobów wód płynących” (Gutry‑Korycka 2018)
Średnia roczna ilość wody przypadająca w roku na jednego mieszkańca Polski wynosi ok. 1600 mIndeks górny 33 i jest 2,5 razy mniejsza od średniej europejskiej i 4,5 razy mniejsza od przeciętnej dla świata. W niektórych regionach jest ona jeszcze niższa np. na obszarze województwa łódzkiego wynosi ok. 1000 mIndeks górny 33/rok/osobę, a w okolicach Łodzi nie przekracza nawet 500 mIndeks górny 33/rok/osobę. W tych warunkach niezbędne jest retencjonowanie wody i ciągła kontrola stanu ilościowego i jakościowego jej zasobów.
Wskaż region o:
Wskaż region o:
Najbardziej podatne na zanieczyszczenie, ograniczające ich gospodarcze wykorzystanie są wody podziemne występujące w utworach: Możliwe odpowiedzi: 1. trzeciorzędowych., 2. czwartorzędowych., 3. kredowych., 4. triasowych.
1. Występowanie niedoborów wód zależy od proporcji wysokości opadów do wysokości parowania.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
2. W strefie klimatów umiarkowanych niedobory wód są spowodowane wyłącznie ich poborem do celów gospodarczych i bytowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
3. Tereny zieleni miejskiej i zielone stropodachy zwiększają retencję wody na obszarze miasta; wody tej jednak nie można wykorzystać do celów gospodarczych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
4. Jakość wód powierzchniowych ogranicza ich wykorzystanie w gospodarce komunalnej.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz.
5. Procesy stepowienia krajobrazu są zjawiskiem pozytywnym, prowadzą bowiem do wykształcenia urodzajnych i żyznych gleb, o właściwościach zbliżonych do czarnoziemów stepowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Rysunek przedstawia średnie wartości klimatycznego bilansu wodnego w okresie wegetacyjnym w Polsce. Oceń jego wartość. Wskaż rejony, w których występują niedobory i nadwyżki wody oraz rejony najbardziej zagrożone suszą.
Podaj pięć przykładów wpływu działalności człowieka na występowanie niedoboru wód.
Ekolodzy poszukują odpowiedzi na pytania dotyczące wpływu zwiększającej się populacji ludzkiej na środowisko przyrodnicze. Jak liczna może być nasza populacja? Jak duże zużycie przez nas zasobów naturalnych jest możliwe do odtworzenia przez Ziemię? By oszacować nasze zapotrzebowanie w stosunku do zdolności planety do regeneracji, opracowano wskaźnik zwany śladem ekologicznym. Określa on powierzchnię lądu i morza potrzebną do zrekompensowania zasobów zużytych na konsumpcję i do pochłonięcia odpadów. Ślad ekologiczny mierzony jest w globalnych hektarach (gha) na osobę.