Wodorotlenki – zastosowanie
Wodorotlenki wykorzystywane są w wielu dziedzinach naszego życia - od zastosowań domowych, przez medyczne, aż po przemysłowe. Poniżej opisane zostały niektóre z nich.
Wodorotlenki w przemyśle
Połączenie mydeł litowych (zazwyczaj stearynianu litu, który powstaje z wodorotlenku litu) i oleju to smary litowe, które często wzbogacone są o dodatki antykorozyjne i przeciwutleniające. Stosowane są głównie w motoryzacji, ale także w rolnictwie, budownictwie oraz układach hydraulicznych.

Wodorotlenek sodu wykorzystywany jest m.in. w produkcji barwników, przy regeneracji kauczuku oraz uzdatnianiu wody do celów przemysłowych. Podczas oczyszczania ścieków używa się wodorotlenku żelaza(III). Wodorotlenek potasu jest natomiast wykorzystywany przy wykonywaniu matryc w litografii. Podczas rafinacji cukrów wykorzystuje się wodorotlenek magnezu, a produkując włókna celulozowe (wiskozowe), używa się wodorotlenku miedzi(II) w roztworze amoniaku.
Wodorotlenki w technologii
Do układów oczyszczania gazów oraz usuwania tlenku węgla(IV) z atmosfery wykorzystuje się reakcję wodorotlenku litu z tlenkiem węgla(IV) oraz reakcję wodorotlenku potasu z tlenkiem węgla(IV).

Wodorotlenek litu i wodorotlenek niklu(II) stosowane są jako elektrolity w akumulatorach zasadowych.

W akumulatorach niklowo‑kadmowych jako elektrolit stosowany jest wodorotlenek potasu. Substancje zmiękczające wodę zawierają w swoim składzie wodorotlenek wapnia. W galwanotechnice (metodzie elektrolitycznego wytwarzania powłok na różnych podłożach) zastosowanie znalazł wodorotlenek niklu(II).
Wodorotlenki w budownictwie
W budownictwie wodorotlenek wapnia wykorzystywany jest jako składnik zaprawy murarskiej i tynkarskiej.

Wodorotlenek żelaza(III) jest składnikiem pigmentów do farb. Do nich oraz do tuszów jako dodatek używany jest wodorotlenek kobaltu(II), który jest również składnikiem produktów, mających na celu zabezpieczenie drewna i tynków przed wilgocią.
Wodorotlenki w rolnictwie
Wodorotlenek wapnia znalazł szerokie zastosowanie w rolnictwie. Zawierają go w swoim składzie nawozy sztuczne, a także produkty do odkwaszania gleb. Jest on także wykorzystywany do bielenia budynków gospodarczych i drzew.

Wodorotlenki w medycynie
Czy wiesz, że wodorotlenki mają szerokie zastosowanie w medycynie? Zapoznaj się z niektórymi z nich, a następnie wykonaj ćwiczenie 1.
Wciel się w rolę lekarza i, na podstawie wypowiedzi pacjentów, zaleć im stosowanie leku/produktu, podając, z jakiego wodorotlenku będzie się on składał.
Wodorotlenki w domu
Czy wiesz, w których produktach użytku domowego możesz znaleźć wodorotlenki? Są one wykorzystywane w produkcji mydeł i środków piorących (wodorotlenek sodu, wodorotlenek potasu i wodorotlenek glinu), a także płynach czyszczących i wybielaczach (wodorotlenek sodu i wodorotlenek potasu). Można je znaleźć nawet w paście do zębów, w której wykorzystywane są jako substancje ścierne i polerujące (wodorotlenek magnezu i wodorotlenek glinu).

Wodorotlenek sodu oraz wodorotlenek potasu, które występują w wybielaczach i środkach czyszczących, są również głównymi składnikami środków do udrożniania rur i syfonów.
Przy produkcji sztucznego jedwabiu używany jest wodorotlenek sodu. Znalazł on także zastosowanie jako regulator kwasowości E524 produktów spożywczych. Natomiast dodatek do żywności o symbolu E528 (emulgator) to wodorotlenek magnezu.
Inne zastosowania wodorotlenków
Mając do dyspozycji fiszki, odgadnij, które wodorotlenki wchodzą w skład poszczególnych materiałów i sprawdź swoje przemyślenia z odpowiedziami na ich odwrocie.
Który z wodorotlenków jest dodawany do wyrobów kakaowych i czekoladowych?

Zapoznaj się z zastosowaniem wodorotlenków pierwiastków bloku i przez odkrywanie fiszek, a następnie odpowiedz na pytania.
w galwanotechnice (wytwarzanie powłok na różnych podłożach); używany w produkcji akumulatorów zasadowych (akumulator zasadowy to rodzaj akumulatora elektrycznego, w którym elektrolit ma odczyn zasadowy)., 2. Zastosowanie wodorotlenku kobaltu(II):
stosowany jako katalizator niektórych reakcji chemicznych; używany jako dodatek do farb i tuszów; stanowi dodatek do pokostu w celu przyspieszania wysychania (pokost to produkt zagęszczenia oleju lnianego, stosowany do impregnacji drewna i tynków, aby zabezpieczyć je przed wilgocią)., 3. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(II):
w hutnictwie jako surowiec ceramiczny i szklarski; stosowany do wytwarzania ołówków., 4. Zastosowanie wodorotlenku cynku:
stosowany jako adsorbent w opatrunkach medycznych., 5. Zastosowanie wodorotlenku glinu:
stosowany w przemyśle papierniczym do produkcji papieru; używany w przemyśle kosmetycznym do produkcji mydła i kosmetyków; wykorzystywany w lecznictwie w środkach na nadkwasotę żołądka oraz jako substancja ścierająca i polerująca w proszkach i pastach do zębów; stanowi adiuwant w wybranych szczepionkach (adiuwant to substancja powodująca wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen)., 6. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(III):
stosowany jako pigment do farb; używany w przemyśle podczas oczyszczania ścieków i produkcji wody pitnej; reagent suszący w niektórych reakcjach chemicznych; używany w lekach leczących niedokrwistość i niedobory jonów żelaza., 7. Zastosowanie wodorotlenku miedzi(II):
stosowany do identyfikacji związków polihydroksylowych (tworzy związki kompleksowe o szafirowym zabarwieniu), wiązania peptydowego (reakcja biuretowa– tworzy związki kompleksowe o fioletowym zabarwieniu) oraz do wykrywania aldehydów (próba Trommera – wytrąca się ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I)); w roztworze amoniaku (odczynnik Schweizera) wykazuje zdolność rozpuszczania celulozy, dzięki czemu jest wykorzystywany podczas produkcji włókien celulozowych (wiskozowych); używany do produkcji pigmentów. Opis ilustracji Możliwe odpowiedzi: 1. Zastosowanie wodorotlenku niklu(II):
w galwanotechnice (wytwarzanie powłok na różnych podłożach); używany w produkcji akumulatorów zasadowych (akumulator zasadowy to rodzaj akumulatora elektrycznego, w którym elektrolit ma odczyn zasadowy)., 2. Zastosowanie wodorotlenku kobaltu(II):
stosowany jako katalizator niektórych reakcji chemicznych; używany jako dodatek do farb i tuszów; stanowi dodatek do pokostu w celu przyspieszania wysychania (pokost to produkt zagęszczenia oleju lnianego, stosowany do impregnacji drewna i tynków, aby zabezpieczyć je przed wilgocią)., 3. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(II):
w hutnictwie jako surowiec ceramiczny i szklarski; stosowany do wytwarzania ołówków., 4. Zastosowanie wodorotlenku cynku:
stosowany jako adsorbent w opatrunkach medycznych., 5. Zastosowanie wodorotlenku glinu:
stosowany w przemyśle papierniczym do produkcji papieru; używany w przemyśle kosmetycznym do produkcji mydła i kosmetyków; wykorzystywany w lecznictwie w środkach na nadkwasotę żołądka oraz jako substancja ścierająca i polerująca w proszkach i pastach do zębów; stanowi adiuwant w wybranych szczepionkach (adiuwant to substancja powodująca wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen)., 6. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(III):
stosowany jako pigment do farb; używany w przemyśle podczas oczyszczania ścieków i produkcji wody pitnej; reagent suszący w niektórych reakcjach chemicznych; używany w lekach leczących niedokrwistość i niedobory jonów żelaza., 7. Zastosowanie wodorotlenku miedzi(II):
stosowany do identyfikacji związków polihydroksylowych (tworzy związki kompleksowe o szafirowym zabarwieniu), wiązania peptydowego (reakcja biuretowa– tworzy związki kompleksowe o fioletowym zabarwieniu) oraz do wykrywania aldehydów (próba Trommera – wytrąca się ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I)); w roztworze amoniaku (odczynnik Schweizera) wykazuje zdolność rozpuszczania celulozy, dzięki czemu jest wykorzystywany podczas produkcji włókien celulozowych (wiskozowych); używany do produkcji pigmentów. Opis ilustracji Możliwe odpowiedzi: 1. Zastosowanie wodorotlenku niklu(II):
w galwanotechnice (wytwarzanie powłok na różnych podłożach); używany w produkcji akumulatorów zasadowych (akumulator zasadowy to rodzaj akumulatora elektrycznego, w którym elektrolit ma odczyn zasadowy)., 2. Zastosowanie wodorotlenku kobaltu(II):
stosowany jako katalizator niektórych reakcji chemicznych; używany jako dodatek do farb i tuszów; stanowi dodatek do pokostu w celu przyspieszania wysychania (pokost to produkt zagęszczenia oleju lnianego, stosowany do impregnacji drewna i tynków, aby zabezpieczyć je przed wilgocią)., 3. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(II):
w hutnictwie jako surowiec ceramiczny i szklarski; stosowany do wytwarzania ołówków., 4. Zastosowanie wodorotlenku cynku:
stosowany jako adsorbent w opatrunkach medycznych., 5. Zastosowanie wodorotlenku glinu:
stosowany w przemyśle papierniczym do produkcji papieru; używany w przemyśle kosmetycznym do produkcji mydła i kosmetyków; wykorzystywany w lecznictwie w środkach na nadkwasotę żołądka oraz jako substancja ścierająca i polerująca w proszkach i pastach do zębów; stanowi adiuwant w wybranych szczepionkach (adiuwant to substancja powodująca wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen)., 6. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(III):
stosowany jako pigment do farb; używany w przemyśle podczas oczyszczania ścieków i produkcji wody pitnej; reagent suszący w niektórych reakcjach chemicznych; używany w lekach leczących niedokrwistość i niedobory jonów żelaza., 7. Zastosowanie wodorotlenku miedzi(II):
stosowany do identyfikacji związków polihydroksylowych (tworzy związki kompleksowe o szafirowym zabarwieniu), wiązania peptydowego (reakcja biuretowa– tworzy związki kompleksowe o fioletowym zabarwieniu) oraz do wykrywania aldehydów (próba Trommera – wytrąca się ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I)); w roztworze amoniaku (odczynnik Schweizera) wykazuje zdolność rozpuszczania celulozy, dzięki czemu jest wykorzystywany podczas produkcji włókien celulozowych (wiskozowych); używany do produkcji pigmentów. Opis ilustracji Możliwe odpowiedzi: 1. Zastosowanie wodorotlenku niklu(II):
w galwanotechnice (wytwarzanie powłok na różnych podłożach); używany w produkcji akumulatorów zasadowych (akumulator zasadowy to rodzaj akumulatora elektrycznego, w którym elektrolit ma odczyn zasadowy)., 2. Zastosowanie wodorotlenku kobaltu(II):
stosowany jako katalizator niektórych reakcji chemicznych; używany jako dodatek do farb i tuszów; stanowi dodatek do pokostu w celu przyspieszania wysychania (pokost to produkt zagęszczenia oleju lnianego, stosowany do impregnacji drewna i tynków, aby zabezpieczyć je przed wilgocią)., 3. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(II):
w hutnictwie jako surowiec ceramiczny i szklarski; stosowany do wytwarzania ołówków., 4. Zastosowanie wodorotlenku cynku:
stosowany jako adsorbent w opatrunkach medycznych., 5. Zastosowanie wodorotlenku glinu:
stosowany w przemyśle papierniczym do produkcji papieru; używany w przemyśle kosmetycznym do produkcji mydła i kosmetyków; wykorzystywany w lecznictwie w środkach na nadkwasotę żołądka oraz jako substancja ścierająca i polerująca w proszkach i pastach do zębów; stanowi adiuwant w wybranych szczepionkach (adiuwant to substancja powodująca wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen)., 6. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(III):
stosowany jako pigment do farb; używany w przemyśle podczas oczyszczania ścieków i produkcji wody pitnej; reagent suszący w niektórych reakcjach chemicznych; używany w lekach leczących niedokrwistość i niedobory jonów żelaza., 7. Zastosowanie wodorotlenku miedzi(II):
stosowany do identyfikacji związków polihydroksylowych (tworzy związki kompleksowe o szafirowym zabarwieniu), wiązania peptydowego (reakcja biuretowa– tworzy związki kompleksowe o fioletowym zabarwieniu) oraz do wykrywania aldehydów (próba Trommera – wytrąca się ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I)); w roztworze amoniaku (odczynnik Schweizera) wykazuje zdolność rozpuszczania celulozy, dzięki czemu jest wykorzystywany podczas produkcji włókien celulozowych (wiskozowych); używany do produkcji pigmentów. Opis ilustracji Możliwe odpowiedzi: 1. Zastosowanie wodorotlenku niklu(II):
w galwanotechnice (wytwarzanie powłok na różnych podłożach); używany w produkcji akumulatorów zasadowych (akumulator zasadowy to rodzaj akumulatora elektrycznego, w którym elektrolit ma odczyn zasadowy)., 2. Zastosowanie wodorotlenku kobaltu(II):
stosowany jako katalizator niektórych reakcji chemicznych; używany jako dodatek do farb i tuszów; stanowi dodatek do pokostu w celu przyspieszania wysychania (pokost to produkt zagęszczenia oleju lnianego, stosowany do impregnacji drewna i tynków, aby zabezpieczyć je przed wilgocią)., 3. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(II):
w hutnictwie jako surowiec ceramiczny i szklarski; stosowany do wytwarzania ołówków., 4. Zastosowanie wodorotlenku cynku:
stosowany jako adsorbent w opatrunkach medycznych., 5. Zastosowanie wodorotlenku glinu:
stosowany w przemyśle papierniczym do produkcji papieru; używany w przemyśle kosmetycznym do produkcji mydła i kosmetyków; wykorzystywany w lecznictwie w środkach na nadkwasotę żołądka oraz jako substancja ścierająca i polerująca w proszkach i pastach do zębów; stanowi adiuwant w wybranych szczepionkach (adiuwant to substancja powodująca wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen)., 6. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(III):
stosowany jako pigment do farb; używany w przemyśle podczas oczyszczania ścieków i produkcji wody pitnej; reagent suszący w niektórych reakcjach chemicznych; używany w lekach leczących niedokrwistość i niedobory jonów żelaza., 7. Zastosowanie wodorotlenku miedzi(II):
stosowany do identyfikacji związków polihydroksylowych (tworzy związki kompleksowe o szafirowym zabarwieniu), wiązania peptydowego (reakcja biuretowa– tworzy związki kompleksowe o fioletowym zabarwieniu) oraz do wykrywania aldehydów (próba Trommera – wytrąca się ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I)); w roztworze amoniaku (odczynnik Schweizera) wykazuje zdolność rozpuszczania celulozy, dzięki czemu jest wykorzystywany podczas produkcji włókien celulozowych (wiskozowych); używany do produkcji pigmentów. Opis ilustracji Możliwe odpowiedzi: 1. Zastosowanie wodorotlenku niklu(II):
w galwanotechnice (wytwarzanie powłok na różnych podłożach); używany w produkcji akumulatorów zasadowych (akumulator zasadowy to rodzaj akumulatora elektrycznego, w którym elektrolit ma odczyn zasadowy)., 2. Zastosowanie wodorotlenku kobaltu(II):
stosowany jako katalizator niektórych reakcji chemicznych; używany jako dodatek do farb i tuszów; stanowi dodatek do pokostu w celu przyspieszania wysychania (pokost to produkt zagęszczenia oleju lnianego, stosowany do impregnacji drewna i tynków, aby zabezpieczyć je przed wilgocią)., 3. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(II):
w hutnictwie jako surowiec ceramiczny i szklarski; stosowany do wytwarzania ołówków., 4. Zastosowanie wodorotlenku cynku:
stosowany jako adsorbent w opatrunkach medycznych., 5. Zastosowanie wodorotlenku glinu:
stosowany w przemyśle papierniczym do produkcji papieru; używany w przemyśle kosmetycznym do produkcji mydła i kosmetyków; wykorzystywany w lecznictwie w środkach na nadkwasotę żołądka oraz jako substancja ścierająca i polerująca w proszkach i pastach do zębów; stanowi adiuwant w wybranych szczepionkach (adiuwant to substancja powodująca wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen)., 6. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(III):
stosowany jako pigment do farb; używany w przemyśle podczas oczyszczania ścieków i produkcji wody pitnej; reagent suszący w niektórych reakcjach chemicznych; używany w lekach leczących niedokrwistość i niedobory jonów żelaza., 7. Zastosowanie wodorotlenku miedzi(II):
stosowany do identyfikacji związków polihydroksylowych (tworzy związki kompleksowe o szafirowym zabarwieniu), wiązania peptydowego (reakcja biuretowa– tworzy związki kompleksowe o fioletowym zabarwieniu) oraz do wykrywania aldehydów (próba Trommera – wytrąca się ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I)); w roztworze amoniaku (odczynnik Schweizera) wykazuje zdolność rozpuszczania celulozy, dzięki czemu jest wykorzystywany podczas produkcji włókien celulozowych (wiskozowych); używany do produkcji pigmentów. Opis ilustracji Możliwe odpowiedzi: 1. Zastosowanie wodorotlenku niklu(II):
w galwanotechnice (wytwarzanie powłok na różnych podłożach); używany w produkcji akumulatorów zasadowych (akumulator zasadowy to rodzaj akumulatora elektrycznego, w którym elektrolit ma odczyn zasadowy)., 2. Zastosowanie wodorotlenku kobaltu(II):
stosowany jako katalizator niektórych reakcji chemicznych; używany jako dodatek do farb i tuszów; stanowi dodatek do pokostu w celu przyspieszania wysychania (pokost to produkt zagęszczenia oleju lnianego, stosowany do impregnacji drewna i tynków, aby zabezpieczyć je przed wilgocią)., 3. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(II):
w hutnictwie jako surowiec ceramiczny i szklarski; stosowany do wytwarzania ołówków., 4. Zastosowanie wodorotlenku cynku:
stosowany jako adsorbent w opatrunkach medycznych., 5. Zastosowanie wodorotlenku glinu:
stosowany w przemyśle papierniczym do produkcji papieru; używany w przemyśle kosmetycznym do produkcji mydła i kosmetyków; wykorzystywany w lecznictwie w środkach na nadkwasotę żołądka oraz jako substancja ścierająca i polerująca w proszkach i pastach do zębów; stanowi adiuwant w wybranych szczepionkach (adiuwant to substancja powodująca wzmocnienie poszczepiennej odpowiedzi odpornościowej na podany antygen)., 6. Zastosowanie wodorotlenku żelaza(III):
stosowany jako pigment do farb; używany w przemyśle podczas oczyszczania ścieków i produkcji wody pitnej; reagent suszący w niektórych reakcjach chemicznych; używany w lekach leczących niedokrwistość i niedobory jonów żelaza., 7. Zastosowanie wodorotlenku miedzi(II):
stosowany do identyfikacji związków polihydroksylowych (tworzy związki kompleksowe o szafirowym zabarwieniu), wiązania peptydowego (reakcja biuretowa– tworzy związki kompleksowe o fioletowym zabarwieniu) oraz do wykrywania aldehydów (próba Trommera – wytrąca się ceglastoczerwony osad tlenku miedzi(I)); w roztworze amoniaku (odczynnik Schweizera) wykazuje zdolność rozpuszczania celulozy, dzięki czemu jest wykorzystywany podczas produkcji włókien celulozowych (wiskozowych); używany do produkcji pigmentów.
2. Wodorotlenek żelaza(II) – 1. oznaczania tlenu rozpuszczonego w wodzie, 2. adiuwant w szczepionkach, 3. pigment, 4. identyfikacja związków polihydroksylowych, 5. produkcja ołówków.
3. Wodorotlenek manganu(II) – 1. oznaczania tlenu rozpuszczonego w wodzie, 2. adiuwant w szczepionkach, 3. pigment, 4. identyfikacja związków polihydroksylowych, 5. produkcja ołówków.
4. Wodorotlenek glinu – 1. oznaczania tlenu rozpuszczonego w wodzie, 2. adiuwant w szczepionkach, 3. pigment, 4. identyfikacja związków polihydroksylowych, 5. produkcja ołówków.
5. wodorotlenek miedzi(II) – 1. oznaczania tlenu rozpuszczonego w wodzie, 2. adiuwant w szczepionkach, 3. pigment, 4. identyfikacja związków polihydroksylowych, 5. produkcja ołówków.
Podsumuj zastosowania wodorotlenków
Sporządź mapę pojęciową, która podsumuje zastosowania wodorotlenków. Użyj stwierdzenia „zastosowanie wodorotlenków” jako pojęcie centralne, a nastęnie dobuduj odpowiednie kategorie zastosowań i poprzyj je odpowiednimi przykładami. Uzupełnij mapę o wodorotlenki nie wymienione na tej stronie. Potrzebne informacje wyszukaj w dostępnych Ci źródłach informacji.