you will talk and discuss topics from the given themes;
you will consolidate the material from the lessons: „In the shadow of Hitler and Stalin. Totalitarianisms in inter‑war Europe”, „The Polish or September campaign”, „Poland under two occupants”, „The Warsaw Uprising”, „From Westerplatte to Hiroshima. World War Two Across the World”, „In the shadow of the Big Three. Polish interests during World War II”;
you will consolidate the vocabulary learned during the lesson.
Before the lesson
R1R2t2JWmYl8u
Arrange a crossword, whose main password will be related to the content of lesson: „In the shadow of Hitler and Stalin. Totalitarianisms in inter‑war Europe”
Arrange a crossword, whose main password will be related to the content of lesson: „In the shadow of Hitler and Stalin. Totalitarianisms in inter‑war Europe”
Arrange a crossword, whose main password will be related to the content of lesson: „In the shadow of Hitler and Stalin. Totalitarianisms in inter‑war Europe”
Repetition
Exercise 1
Listen to the recording and write down questions you could ask your friend or colleague to check if he understood the text read. Also note the expected answers.
Complete a multiple‑choice test question about the text below.
At the end of September 1939, Poland was divided between the Third Reich and the USSR. The Republic of Poland once again disappeared from the map. Both occupants began a mass terror against the Polish population, sending them to camps, deporting them deep into the country for forced labour, or simply murdering them. Both the Nazis and the communists exterminated the Polish leadership and intelligentsia. The symbols of Polish martyrdom were Palmiry and Katyń, where the occupants carried out mass executions. The fate of Polish JewsJewsJews, considered by the German authorities to be enemies, was also tragic. Some of the Polish leaders made their way to the West. In London, Polish government‑in‑exile was formed, led by General Władysław Sikorski, and then, after his death in an air crash, Stanisław Mikołajczyk. Some of the soldiers also evacuated. Poles fought on all fronts of the Second World War. The country created the Underground State, the structures of which were subordinate to the government in London. The armed force was the Union of Armed Struggle (later the Home Army).
R1HgOQGp6zbVw
Multiple-choice test question
Multiple-choice test question
Multiple-choice test question
Question: ...
...
...
...
...
Exercise 3
Complete the exercise. Match the states with their fronts.
Complete the exercise. Match the states with their fronts.
Study the maps and complete the exercise.
RdKg7BvevjH5V
Grafika mapy przedstawiającej działania wojenne w czasie II wojny światowej.
The war operations in World War II until June 1941
Source: Krystian Chariza i zespół.
R17WgLTw8QZWn
Grafika mapy przedstawiającej działania wojenne w czasie II wojny światowej na froncie wschodnim.
The war operations on the Eastern Front
Source: Krystian Chariza i zespół.
ReJ1ZI6O8Imox
Grafika mapy przedstawiającej działania wojenne w czasie II wojny światowej.
The war operations during World War II from June 1941 until May 1945
Source: Krystian Chariza i zespół.
RUjhxalrw4iPK
Grafika mapy przedstawiającej działania II wojny światowej na dalekim wschodzie.
World War II in the Far East
Source: Krystian Chariza i zespół.
R1QsiESGPSvBV
Match the states with their fronts. The Western Front in Europe Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Eastern Front in Europe Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Italian front Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Far East Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Winter War in Finland Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Balkans Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland
Match the states with their fronts. The Western Front in Europe Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Eastern Front in Europe Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Italian front Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Far East Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Winter War in Finland Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland The Balkans Możliwe odpowiedzi: 1. Italy, 2. China, 3. Greece, 4. Yugoslavia, 5. The Netherlands, 6. Belgium, 7. USSR, 8. Bulgaria, 9. Japan, 10. France, 11. USSR, 12. Finland
Match the states with their fronts.
France, The Netherlands, Bulgaria, Belgium, Finland, Greece, Yugoslavia, China, USSR, USSR, Italy, Japan
The Western Front in Europe
The Eastern Front in Europe
The Italian front
The Far East
The Winter War in Finland
The Balkans
R7cK33bAni0Eg
Exercise 4
Complete the sentences. Theoretically, Poland was among the winners of 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles. However, not 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles but the leaders of superpowers (United States, Soviet Unit and United Kingdom) decided about the post‑war shape of the country. At the conferences in 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles (1943), Yalta and Potsdam, it was agreed that Poland will be in the Soviet sphere of influence. The land lost to USSR in ZSRS has never come back to 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles. In return, Poland received – at the expense of 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles – Lower Silesia, Western Pomerania, Warmia and Masuria.
Complete the sentences. Theoretically, Poland was among the winners of 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles. However, not 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles but the leaders of superpowers (United States, Soviet Unit and United Kingdom) decided about the post‑war shape of the country. At the conferences in 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles (1943), Yalta and Potsdam, it was agreed that Poland will be in the Soviet sphere of influence. The land lost to USSR in ZSRS has never come back to 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles. In return, Poland received – at the expense of 1. World War II, 2. Germany, 3. Poland, 4. Tehran, 5. Poles – Lower Silesia, Western Pomerania, Warmia and Masuria.
Complete the sentences.
Germany, Tehran, Poland, Poles, World War II
Theoretically, Poland was among the winners of ......................... However, not ........................ but the leaders of superpowers (United States, Soviet Unit and United Kingdom) decided about the post‑war shape of the country. At the conferences in ........................ (1943), Yalta and Potsdam, it was agreed that Poland will be in the Soviet sphere of influence. The land lost to USSR in ZSRS has never come back to ......................... In return, Poland received – at the expense of ........................ – Lower Silesia, Western Pomerania, Warmia and Masuria.
R6Ig5gUhJgGeK
Exercise 5
Match the pairs: English words and Polish definitions. Operation Tempest Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00. Red Army Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00. Polish Committee of National Liberation (PKWN) Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00. Uprising Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00. W Hour Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00.
Match the pairs: English words and Polish definitions. Operation Tempest Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00. Red Army Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00. Polish Committee of National Liberation (PKWN) Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00. Uprising Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00. W Hour Możliwe odpowiedzi: 1. operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy., 2. siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., 3. marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., 4. zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., 5. kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00.
Match the pairs: English words and Polish definitions.
marionetkowy i tymczasowy organ władzy wykonawczej Rzeczypospolitej Polskiej utworzony w 1944 r. utworzony i zdominowany przez komunistów. Działał pod ścisłą kontrolą Stalina., kryptonim daty wybuchu powstania warszawskiego wyznaczonego na wtorek 1 sierpnia 1944 r. na godz. 17:00., siły zbrojne Rosji Sowieckiej w latach 1918-22, od grudnia 1922 - 1991- Związku Sowieckiego., zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa., operacja militarna zorganizowana przez Armię Krajową przeciwko niemieckiemu wojsku w ostatnich dniach okupacji, tuż przed wkroczeniem na ziemie polskie Armii Czerwonej. Rozpoczęła się w styczniu 1944 r. i jej głównym celem było pokazanie władzy sowieckiej, że na wyzwolonych terenach gospodarzami są Polacy.
Operation Tempest
Red Army
Polish Committee of National Liberation (PKWN)
Uprising
W Hour
Keywords
Hitler, Stalin, totalitarianism, occupation, World War II, September campaign, civil struggle, the Polish Underground State, Hiroshima, Big Three, Yalta, Churchill, Roosevelt
Totalitaryzm – system rządów politycznych połączony z uzasadniającą jego istnienie ideologią, która głosi całkowite podporządkowanie jednostki i pełną kontrolę przez państwo społeczeństwa.
Hitlerjugend – niemiecka, nazistowska organizacja młodzieżowa o charakterze paramilitarnym mająca służyć szkoleniu i rekrutowaniu przyszłych członków bojówek Oddziałów Szturmowych (SA).
Pionierzy – sowiecka, komunistyczna organizacja skupiająca dzieci w ZSRS, jej celem było wychowanie młodych ludzi w ideach komunizmu oraz przygotowanie przyszłych kar dla partii komunistycznej.
Nazizm – narodowy socjalizm, rasitowska, antydemokratyczna, antysemicka i antykomunistyczna ideologia stworzona i głoszona przez NSDAP – partię Adolfa Hitlera. Głosiła hasła wyższości rasy germańskiej nad innymi ludzmi.
Komunizm – ideologia głosząca powstanie jednej klasy społecznej, likwidację własności prywatnej i wspólny podział dóbr. Miała obalić istniejące ustroje polityczne i wprowadzić utopijny model państwa pozbawionego ucisku i wyzysku innych.
Faszyzm – doktryna polityczna i ustrojowa powstała na początku lat 20. XX we Włoszech. Głosiła kult państwa i solidaryzm społeczny, występując przeciwko demokracji, liberalizmowi i pluralizmowi politycznemu. Był ustrojem totalitarnym.
Prześladowania – celowe nękanie, szykanowanie i wyrządzanie krzywdy wybranym osobom lub grupie osób, którego celem jest ich upokorzenie lub wyniszczenie.
Noc kryształowa – Night of Broken Glass – pogrom Żydów w III Rzeszy sprowokowany i dokonany przy akceptacji władz nazistowskich w nocy z 9/10.11.1938 roku.
Obóz koncentracyjny – odizolowane miejsce przetrzymywania znacznej liczby osób bez wyroku sądowego, które uznano za niepożądane lub niewygodne dla władz. Miał służyć izolacji, niewolniczej pracy i eksterminacji osób tam przebywających.
Gułag – system sowieckich obozów pracy przymusowej, w których zmuszano więźniów do niewolniczej pracy, powodując ich wyniszczenie i śmierć; nazwa pochodzi od pierwszych liter Głównego Zarządu Poprawczych Obozów Pracy ( z ros. Gławnojeuprawlenije isprawitielno‑trudowychłagieriej i kolonij).
Alianci – państwa walczące przeciwko Niemcom i ich sojusznikom podczas II wojny światowej Emigracja – emigration – wyjazd, opuszczenie kraju na jakiś czas lub na stałe, może być dobrowolna lub przymusowa.
Pakt Ribbentrop‑Molotov – porozumienie zawarte między ZSRS i III Rzeszą 23 sierpnia 1939 r., jego tajny protokół przewidywał m.in. podział ziem polskich.
Mały sabotaż – akcje konspiracyjne przeprowadzane najczęściej przez młodzież w przeciwko okupantowi niemieckiemu. Należały do nich, m.in.: wypisywanie patriotycznych haseł i znaków, rozrzucanie ulotek, ośmieszanie okupanta czy wysyłanie ostrzeżeń.
Generalne Gubernatorstwo – utworzone na części ziem polskich, nie wcielonych do III Rzeszy jednostka terytorialna nad którą władzę cywilną i wojskową sprawowały hitlerowskie Niemcy.
Getto – wydzielona część miasta przeznaczona do zamieszkania przez Żydów, utworzona przez władze III Rzeszy na terenach okupowanych. Mieszkający w niej Żydzi żyli w bardzo trudnych warunkach.
Komora gazowa – urządzenie do zabijania ludzi za pomocą trującego gazu. Miało postać szczelnie zamkniętego pomieszczenia, do którego przez specjalne otwory wpuszczano śmiercionośny gaz.
Tajne komplety – określenie nielegalnych zajęć i wykładów organizowanych poza szkołami w okresie zaborów lub okupacji. Najczęściej odbywało się w prywatnych domach.
Polskie Państwo Podziemne – istniejące w czasie II wojny światowej tajne struktury państwa polskiego na terenach okupowanych przez III Rzeszę i ZSRS. Istniało od 27 września 1939 do 1 lipca 1945 roku.
Powstanie – zbrojne wystąpienie ludności przeciwko władzy lub władzy okupacyjnej. Najczęściej celem powstania jest odzyskanie niepodległości lub przyłączenie jego obszaru do innego państwa.
Szare szeregi – konspiracyjny kryptonim harcerzy zrzeszonych w Związku Harcerstwa Polskiego w okresie II wojny światowej. W swoich działaniach współpracowali z Armią Krajową oraz władzami rządu na uchodźctwie.
Kapitulacja – poddanie się części lub całości wojska przeciwnikowi. Może być bezwarunkowa lub pod pewnymi wcześniej ustalonymi warunkami. Najczęściej kończy konflikt zbrojny.
Propaganda – celowe działania, które mają doprowadzić do określonych zachować i poglądów. Służy ona do upowszechnienia dogodnych informacji dla nadawcy. W języku potocznym synonim kłamstwa i manipulacji.
Blitzkrieg – inaczej wojna błyskawiczna, termin oznaczający szybki i zmasowany atak siłami zbrojnymi, najczęściej wszystkich typów (lotnictwo, marynarka, wojska lądowe), w celu zajęcia kraju.
Naloty dywanowe – zmasowany atak bombowy mający na celu całkowite zniszczenie danego obszaru lub celu, bez wybierania konkretnych obiektów. Taktyka ta była stosowana głównie podczas II wojny światowej.
Kamikadze – formacje japońskich jednostek lotniczych z okresu II wojny światowej, pilotujące specjalnie przygotowane samoloty, których celem był samobójczy atak na przeciwnika.
Łagry – obozy pracy przymusowej w Związku Sowieckim, w których więźniowie wykonywali ciężką i często niebezpieczną pracę, prowadzącą do ich fizycznego i psychicznego wyniszczenia, a w konsekwencji śmierci.
Zbrodnia katyńska -- zbrodnia popełniona przez policję polityczną Związku Sowieckiego na Polakach wiosną 1940 roku. Wzięci do niewoli Polacy (ponad 21 tys. ludzi) uznani za „wrogów władzy sowieckiej” zostali zamordowani strzałem w tył głowy. Jednym z miejsc mordu był Katyń. Przez 50 lat (1940‑1990) władze ZSRS zaprzeczały swojej odpowiedzialności za ten czyn.
Wielka Trójka – określenie przywódców mocarstw alianckich podczas II wojny światowej (Stanów Zjednoczonych – Roosevelt; Wielkiej Brytanii – Churchill; ZSRS - Stalin), którzy omawiali sprawy wojenne i kształt przyszłego świata na konferencjach międzynarodowych w Teheranie (1943), Jałcie i Poczdamie (obie 1945).