Oświecenie, nazywane też epoką rozumu, kojarzy się głównie z rozwinięciem założeń dydaktycznych, ukierunkowaniem na rozwijanie wiedzy i formowanie nowych pokoleń, którym wpojone zostaną wartości i odpowiednia postawa społeczna.

Racjonalistyczna ideologia oświecenia znalazła odbicie w sztuce, nowy styl nawiązywał do wzorców artystycznych i moralnych zaczerpniętych z antyku. Denis DiderotDenis DiderotDenis Diderot w esejach SalonsSalonsSalons (1759‑1781) zalecał nawet artystom, by malowali comme on parlait à Spartecomme on parlait à Spartecomme on parlait à Sparte („jak mówiono w Sparcie”) – a więc prosto, oszczędnie, „w żołnierskich słowach”, bez nadmiernej uczuciowości i zbędnych ozdobników. Miał na myśli klasyczną w duchu powściągliwość środków wyrazu, heroiczny temat oraz piękne, szlachetne postaci godne naśladowania. 

 Salony XVIII‑wiecznej Europy rozbrzmiewały muzyką łatwą w odbiorze, przyjemną i elegancką. Nowe, oświeceniowe myślenie o świecie dało człowiekowi wiarę w moc poznawczą, zwróciło się ku rozumowi, temu, co ziemskie, a nie metafizyczne. Optymistyczny charakter nowej epoki odzwierciedlał w muzyce styl galant, który odznaczał się przejrzystością i lekkością brzmienia. Uduchowiony, podniosły nastrój zastąpiła przyjemność słuchania. Galant wyznaczył początek epoki klasycznej, a stolicą dojrzałego klasycyzmu został Wiedeń. Jedną z najpopularniejszych firm muzycznych była opera – tu historia muzyki łączy się z historią literatury epoki oświecenia.