Własna osoba i wiedza o nas samych jest soczewką, przez którą postrzegamy świat, a jednocześnie podstawowym punktem odniesienia w myśleniu o innych (Mitchell, Banaji, Macrae, 2005), ocenie ich przekonań czy decyzji (Fiske, Taylor, 2017). Jest też podstawowym i najbardziej rozbudowanym schematem poznawczym, jaki posiadamy (Markus, 1977) nawykowo i nieodzownie wykorzystywanym w przetwarzaniu informacji o świecie i ludziach. Tendencja, by „mierzyć wszystko swoją miarą” prowadzi niekiedy do błędów i zniekształceń w myśleniu (Stanovich, 2021) i sprawia, że postrzegamy człowieka, dany problem czy sytuację w sposób jednostronny, niepełny (Baron, 2008). Może mieć to negatywne konsekwencje dla poprawności wnioskowania, dlatego elastyczność w przyjmowaniu różnych punktów widzenia jest traktowana jako podstawa myślenia krytycznego (Baron, 2008; Stanovich, 2021). Jednocześnie zdolność do przyjmowania perspektywy innych ludzi jest kluczem do zrozumienia otoczenia, budowania relacji, pomagania czy skutecznej komunikacji. Stanowi element czy nawet podstawę budowania teorii umysłu – uczenia się rozumienia innych ludzi, ich stanów psychicznych i emocji, tak ważnych dla młodszych i starszych.

Wychodzenia poza własną perspektywę i dostrzegania innych punktów widzenia można się nauczyć. Jarymowicz (2002) nazywa tę umiejętność zdolnością do decentracji. Wymaga ona rozwinięcia świadomości tego, że inni ludzie mogą myśleć i czuć inaczej oraz zrozumienia, że istnieją różne punkty widzenia tego samego, a one mogą prowadzić do różnych ocen. Refleksja nad tym, że własna perspektywa, uczucia, doświadczenia czy preferencje nie są jedynymi czy najważniejszymi przychodzi wraz z kolejnymi doświadczeniami i pozwala budować coraz bardziej złożoną i wielowymiarową reprezentację wiedzy o świecie i ludziach. Czasem szczególnie intensywnego rozwoju schematów poznawczych jest dzieciństwo i wczesna dorosłość, choć ich rozwój, modyfikacja i umacnianie trwa całe życie.

Jednocześnie, by móc wyjść poza własną perspektywę nie wystarczy wiedzieć, że inny punkt widzenia istnieje. Potrzeba jeszcze umiejętności wykraczania poza własną perspektywę i przyjmowania optyki odmiennej od własnej, co można ćwiczyć, krok po kroku, już od najmłodszych lat. Innym jeszcze aspektem, ważnym dla dostrzegania perspektywy innego, jest motywacja, by to robić. Ją też można wzmacniać, zachęcać do niej, pokazywać jej ważność i płynące z niej zyski (Galinsky, Maddux, Gilin, White, 2008).

Oba te aspekty, determinujące gotowość do wychodzenia poza własną perspektywę w myśleniu, warto rozwijać już od najmłodszych lat. Okres przedszkolny to czas, gdy ta zdolność naturalnie się rozwija, więc uzasadnione jest wspieranie jej rozwoju (Smogorzewska, Szumski, 2015). Dzieci intensywnie rozwijają teorie umysłu, które pozwalają im rozumieć, właściwie interpretować i przewidywać zachowania innych osób przez odnoszenie się do tego, co inni ludzie czują, w jaki sposób coś odbierają, czego potrzebują lub co myślą (Białecka‑Pikul, 2002). Zdolność do dostrzegania perspektywy innego jest podstawą budowania świadomości i wiedzy o czyimś myśleniu czy odczuciach. Okres przedszkolny to również czas, kiedy potencjalne deficyty w rozwoju myślenia, z uwzględnieniem perspektywy innego, mogą się ujawniać, dlatego warto wspierać dzieci jak najwcześniej.