RyGUmJx98wkJn
Zdjęcie przedstawia starą salę operacyjną. Na łóżku leży pacjent z założoną na twarz maską tlenową. Przy głowie pacjenta siedzi lekarz w fartuchu i czepku na głowie.

Narodziny i teraźniejszość transplantologii

Skuteczne zabiegi przeszczepienia tkanek i narządów poprzedzone były latami doświadczeń na zwierzętach i licznymi nieudanymi próbami przeprowadzenia takiego leczenia u ludzi. Pierwszym opisanym przypadkiem skutecznej transplantacji był przeszczep rogówki, którego dokonał w 1905 r. w Ołomuńcu austriacki lekarz okulista Eduard Zirm.
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Druga połowa XX w. to czas intensywnego rozwoju nowej dziedziny medycyny – transplantologii. Pierwsze znaczące osiągnięcia, które dały początek późniejszym udanym zabiegom przeszczepienia różnych tkanek i narządów, związane były z pracami brytyjskiego zoologa Petera Medawara. W swoich pracach doświadczalnych Medawar wykorzystał mysie płody, którym dożylnie wprowadził splenocyty – komórki układu odpornościowego wytworzone w śledzionie – pochodzące od myszy z innego miotu. Dzięki temu niedojrzałe pod względem immunologicznym mysie płody nabywały tolerancji na obce antygeny. Po osiągnięciu dorosłości biorcy mogli przyjąć skórę, a także inne tkanki pobrane od dawców splenocytów. Badania Medawara wykazały, że przyjęcie przez biorcę obcych tkanek i narządów jest oparte na mechanizmach immunologicznych. Kolejne doświadczenia, prowadzone przez różne ośrodki naukowe na całym świecie, przyczyniły się do szybkiego postępu wiedzy w dziedzinie transplantologii. W efekcie tych badań opracowano skuteczne metody leczenia chorych z niewydolnością narządów, dla których jedyną szansą jest przeszczep. Współcześnie Petera Medawara uważa się za ojca transplantologii, ponieważ jego prace miały podstawowe znaczenie dla zrozumienia mechanizmu tolerancji lub odrzucenia przeszczepu.

Twoje cele
  • Przedstawisz najważniejsze wydarzenia w historii transplantologii.

  • Omówisz problemy współczesnej transplantologii.

  • Wyjaśnisz prawne aspekty transplantacji narządów.