R2S7pFrkl7949
Zdjęcie przedstawia piętrowy, biały budynek, przed którym znajduje się zielony dziedziniec z ławkami i krzewami.

Początki renesansu i humanizmu w Polsce

Dziedziniec dawnej Akademii Zamojskiej, założonej w 1594 r. przez Jana Zamoyskiego.
Źródło: MaKa~commonswiki, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.

Renesans, czyli odrodzenie, to epoka, która narodziła się we Włoszech w drugiej połowie XIV w. Charakteryzował ją powrót do idei, wartości i estetyki starożytnej. Dominującym prądem umysłowym renesansu był humanizm, który ma podwójne znaczenie. W ujęciu węższym obejmuje odkrywanie, badanie i rozwijanie tradycji antycznej oraz wiedzy o człowieku, której głównym źródłem były filozofia i literatura. W szerszym znaczeniu humanizm stawia w centrum zainteresowania człowieka i wszystkie aspekty jego życia.

Do krajów leżących na północ od Alp – w tym również do Polski – idee renesansu zaczęły przenikać pod koniec XV w., a rozpowszechniły się w następnym stuleciu.

RW6aTjb85OBOR1
Linia chronologiczna. XIV–XVI wiek: renesans. 1456–1531: Jan Łaski. 1505–1569: Mikołaj Rej. 1473: powstanie pierwszych drukarni w Polsce. 1489: założenie przez Konrada Celtisa Sodalitas Litteraria Vistulana (Nadwiślańskiego Towarzystwa Literackiego). XV/XVI wiek: rozwój humanizmu i literatury renesansowej w Polsce. 1519: utworzenie w Poznaniu Akademii Lubrańskiego. 1530–1584: Jan Kochanowski. 1544: powstanie protestanckiego uniwersytetu w Królewcu. 1594: utworzenie przez kanclerza Jana Zamoyskiego akademii w Zamościu. 1600: rozpoczęcie wojny polsko‑szwedzkiej.
Źródło: Contentplus.sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Twoje cele
  • Opiszesz przejawy rozpowszechniania się idei humanistycznych w Polsce.

  • Przedstawisz zmiany w polskim szkolnictwie zachodzące w XVI wieku.

  • Ocenisz wpływy humanistów na rozwój życia umysłowego w Polsce.