R16ZdKhNdrDf1
Ilustracja przedstawia małe kolorowe prostokąty ułożone w taki sposób, że układają się w kształt coraz większych okręgów.

Okrąg opisany na czworokącie

Źródło: dostępny w internecie: pixabay.com, domena publiczna.

Wielokąty cykliczne

Powszechnie znany jest fakt, iż na każdym trójkącie można opisać okrąg i okrąg ten jest wyznaczony jednoznacznie. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku wielokątów o większej niż 3 liczbie boków. Zauważmy na poniższym rysunku, że okrąg opisany na czworokącie ABCD jest tym samym okręgiem, który jest opisany na każdym z trójkątów, którego trzy wierzchołki są różnymi elementami zbioru A, B, C, D. Na poniższym rysunku zaznaczono trójkąty ACD i BCD, które są wpisane w okrąg opisany na czworokącie ABCD.

R1a7yymdzpGs1
Czworokąt i trójkąty wpisane w okrąg

Dlatego też nie jest możliwe opisanie okręgu na rombie, który nie jest kwadratem, bo jak widać na poniższym rysunku, okręgi opisane na trójkątach ACD i ABC mają różne położenie na płaszczyźnie, choć oczywiście ich promienie są takie same.

R1JcCk1AnkPCH
Romb, na którym nie da się opisać okręgu

O wielokątach wypukłych, na których można opisać okrąg mówimy, że są one cykliczne. Niniejsza lekcja ma za zadanie podać warunek konieczny i wystarczający, by na czworokącie dało się opisać okrąg.

Twoje cele
  • Udowodnisz twierdzenie podające warunki opisywalności okręgu na czworokącie wypukłym.

  • Zastosujesz  twierdzenie Ptolemeusza i Carnot’a w zadaniach dotyczących okręgu opisanego na czworokącie.

  • Zastosujesz poznane zależności w sytuacjach typowych i problemowych.