R1KTcc8ZUR0Ip
Zdjęcie przedstawia wagę z dwoma szalkami, tzw. wagę dźwigniową.

W poszukiwaniu równowagi. Ustrój Rzeczypospolitej w XVII w.

Stara waga dźwigniowa.
Źródło: pixabay, domena publiczna.

Ustrój Rzeczypospolitej w XVII w. różnił się od modelu rządów absolutystycznych, który przyjął się wówczas w większości europejskich krajów. W państwie polsko‑litewskim szlachta wybierała swojego władcę i uczestniczyła w podejmowaniu decyzji politycznych, a w konfliktach między nią a królem pośredniczyła magnateria, zasiadająca w senacie. Już ówcześni kojarzyli wykształcony nad Wisłą ustrój z wagą, na której król i szlachta znajdowali się na równoważących się szalkach, a arystokracja stanowiła jej ramię.

R1TpLZwJZiJl81
Linia chronologiczna przedstawia następujące wydarzenia. Rok 1506 Uchwalenie konstytucji sejmowej Nihil novi. Rok 1573 Pierwsza wolna elekcja w Polsce. Rok 1573 Wydanie artykułów henrykowskich. Rok 1575 Ogłoszenie Stefana Batorego królem Polski. Rok 1594 Zygmunt 3 Waza na tronie Polski i Szwecji. Rok 1654 Rozpoczęcie wojny polsko-rosyjskiej. Lata 1655-1660 potop szwedzki.
Źródło: Contentplus.sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Twoje cele
  • Ustalisz, ile realnej władzy miał król Rzeczypospolitej.

  • Opiszesz demokrację w wydaniu staropolskim.

  • Ocenisz, czy liberum veto było przejawem warcholstwa szlachty, czy też obrony ważnych dla niej wartości.