R3WxMp5sexVyc
Zdjęcie przedstawia podest, na którym poustawiane są sześciany przypominające klocki domina. Pierwszy z klocków popycha Lech Wałęsa.

Jesień Ludów i upadek komunizmu w krajach Europy Środkowo‑Wschodniej

Lech Wałęsa przewraca domino symbolicznie ukazujące upadek komunizmu w krajach Europy Wschodniej.
Źródło: Łukasz Unterschuetz, trojmiasto.pl.

W 1945 r. Europę przecięła żelazna kurtyna. Kraje położone na wschód od niej – m.in. Polskę, Czechosłowację, Węgry, Bułgarię i Rumunię – podporządkował sobie Związek Sowiecki, a władzę w nich objęli komuniści. Represjonowali oni społeczeństwa za dążenie do wolności. Gdy same władze komunistyczne próbowały reformować system, ZSRS interweniował zbrojnie - tak było w 1956 r. na Węgrzech, a w 1968 r. w Czechosłowacji.

W połowie lat 80. nadal obowiązywała ustalona przez ZSRS zasada, że może on siłą bronić swoich wpływów w krajach bloku wschodniego. Jednak Związek Sowiecki sam pogrążał się kryzysie gospodarczym i społecznym, nie był już aż tak wielką potęgą, by twardą ręką kontrolować państwa bloku komunistycznego. Gdy Michaił Gorbaczow zainicjował politykę pierestrojki (przebudowy), a w poszczególnych krajach do głosu zaczęły dochodzić organizacje opozycyjne, komunistyczny system zaczął drżeć w posadach.

RVBOnrHss0jL11
Linia chronologiczna prezentująca wydarzenia między 1945 a 1995 rokiem. 1945 zakończenie II wojny światowej. 1956 powstanie węgierskie. 1968 powstanie czechosłowackie. 1981 ogłoszenie stanu wojennego w Polsce. 1985 objęcie władzy w ZSRS przez Michaiła Gorbaczowa. 1989 obrady Okrągłego Stołu w Polsce. 1989 obalenie muru berlińskiego. 1990 wybranie na Prezydenta Polski Lecha Wałęsy. 1991 wolne wybory w Polsce do Sejmu i Senatu. 1991-1995 wojna domowa w Jugosławii. 1933 powstanie Czech i Słowacji.
Źródło: Contentplus.sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Twoje cele
  • Wyjaśnisz, co oznacza określenie Jesień Ludów.

  • Ocenisz, jakie czynniki doprowadziły do upadku komunizmu w Europie Środkowo‑Wschodniej.

  • Wskażesz przykłady różnych postaw władz komunistycznych względem społeczeństw domagających się przemian demokratycznych.