R1UVp3xgMrP5L
Zdjęcie przedstawia duże zbiegowisko ludzi, którzy stoją na ulicy, obok tramwaju. W tle blokowisko.

Wojna polsko‑jaruzelska. Postawy Polaków i świata wobec stanu wojennego

Starcie demonstrantów z siłami Milicji Obywatelskiej na ulicy Legnickiej we Wrocławiu, 31 sierpnia 1982.
Źródło: IPN, przystanekhistoria.pl, tylko do użytku edukacyjnego.

Wyrwij murom zęby krat,
Zerwij kajdany, połam bat.
A mury runą, runą, runą
I pogrzebią stary świat.

F Źródło: fragment piosenki Mury autorstwa Jacka Kaczmarskiego.

Decyzja gen. Wojciecha Jaruzelskiego o wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. oznaczała narodową katastrofę. Komunistyczna władza drastycznie ograniczyła swobody obywatelskie, m.in. w zakresie przemieszczania się, wolności słowa czy też prawa do strajku. Ponadto komuniści przerwali łączność telefoniczną wewnątrz kraju oraz połączenia z zagranicą, ogłosili godzinę policyjną, zawiesili lub rozwiązali liczne organizacje społeczne, a na ulice wyprowadzili wojsko wraz z ciężkim sprzętem wojskowym, m.in. czołgami. Podczas stanu wojennego służby zatrzymały i internowały w sumie 10 tys. osób, w tym większość liderów Solidarności z Lechem Wałęsą na czele. Działania władz poparli nieliczni ideowi komuniści oraz osoby zastraszone, obawiające się o bezpieczeństwo swoje i bliskich. Wielu ludzi popadło w apatię i zniechęcenie. Dominowało jednak poczucie, że decyzje komunistów dały początek „wojnie polsko‑jaruzelskiej”. Działania władz odbierano jako swego rodzaju wewnętrzną okupację i przeciwstawiano jej czynne protesty lub bierny opór. W tej walce Polacy nie pozostali osamotnieni. Mocnego wsparcia moralnego, politycznego i materialnego udzieliły im kraje zachodnie, zwłaszcza Stany Zjednoczone.

RSt7uQue6oqAq1
Linia chronologiczna przedstawia następujące wydarzenia. 17 września 1980 Powstanie NSZZ "Solidarność". 13 grudnia 1981 Ogłoszenie stanu wojennego w Polsce. 14 grudnia 1981 Rozpoczęcie strajków okupacyjnych w zakładach przemysłowych. 22 kwietnia 1982 Powstanie opozycyjnej Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej. 11 marca 1985 Objęcie władzy w ZSRS przez Michaiła Gorbaczowa. 1989 Obrady Okrągłego Stołu w Polsce. 1991 Zakończenie zimnej wojny.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Twoje cele
  • Wymienisz sposoby walki społeczeństwa z komunizmem w czasie „wojny polsko‑jaruzelskiej”.

  • Opiszesz warunki życia codziennego w czasach, kiedy za wyjątkowy luksus uchodził batonik Snickers, wędliny oraz słodycze były na kartki i obowiązywała godzina policyjna.

  • Wcielisz się w różnorodne role: ucznia szkoły średniej, polskiego artysty, światowej sławy fotografa z Zachodu oraz gwiazdy muzyki popularnej i opowiesz o sytuacji w Polsce w stanie wojennym.

  • Ocenisz różne postawy Polaków oraz przedstawicieli świata zachodniego wobec „wojny polsko‑jaruzelskiej”.