Wyrażenia algebraiczne
Umiejętność zapisywania zależności za pomocą wyrażeń algebraicznych i wykonywania działań na tych wyrażeniach pozwala na uogólnianie problemów i wykonywanie bardziej abstrakcyjnych obliczeń. Poniższa mapa myśli pokazuje ważne elementy, które będziemy tworzyć i analizować w poniższym materiale.
- Nazwa kategorii: WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE
- Nazwa kategorii: Co to jest wyrażenie algebraiczne?
- Nazwa kategorii: Jest to wyrażenie w którym oprócz liczb oraz znaków działań występują litery.
- Nazwa kategorii: np. 7x indeks górny 2 koniec indeksu górnego -3y indeks górny 2 koniec indeksu górnego , 2ab indeks górny 2 koniec indeksu górnego (a+3b) Koniec elementów należących do kategorii Jest to wyrażenie w którym oprócz liczb oraz znaków działań występują litery.
- Nazwa kategorii: Jak tworzymy nazwę wyrażenia algebraicznego?
- Nazwa kategorii: Wyrażenia algebraiczne przyjmują nazwę od ostatniego wykonywanego działania.
- Nazwa kategorii: np. 3x+2y jest to suma
- Nazwa kategorii: np. 3(x‑y) jest to iloczyn Koniec elementów należących do kategorii Wyrażenia algebraiczne przyjmują nazwę od ostatniego wykonywanego działania.
- Nazwa kategorii: Budowanie wyrażeń algebraicznych.
- Nazwa kategorii: np. obwód prostokąta o bokach x i y jest równy 2x+2y
- Nazwa kategorii: np. za 3 kilogramy jabłek po a zł za kilogram zapłacono - 3a złotych Koniec elementów należących do kategorii Budowanie wyrażeń algebraicznych.
- Nazwa kategorii: Obliczanie wartości liczbowej wyrażenia algebraicznego.
- Nazwa kategorii: Wartość liczbową wyrażenia algebraicznego obliczamy podstawiając liczby zamiast liter.
- Nazwa kategorii: np. dla k=2 i m=-1 wyrażenie 2k indeks górny 2 koniec indeksu górnego -m jest równe: 2·(2) indeks górny 2 koniec indeksu górnego -(-1)=2·4+1=8+1=9 Koniec elementów należących do kategorii Wartość liczbową wyrażenia algebraicznego obliczamy podstawiając liczby zamiast liter.
- Elementy należące do kategorii WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE
- Elementy należące do kategorii Co to jest wyrażenie algebraiczne?
- Elementy należące do kategorii Jest to wyrażenie w którym oprócz liczb oraz znaków działań występują litery.
- Elementy należące do kategorii Jak tworzymy nazwę wyrażenia algebraicznego?
- Elementy należące do kategorii Wyrażenia algebraiczne przyjmują nazwę od ostatniego wykonywanego działania.
- Elementy należące do kategorii Budowanie wyrażeń algebraicznych.
- Elementy należące do kategorii Obliczanie wartości liczbowej wyrażenia algebraicznego.
- Elementy należące do kategorii Wartość liczbową wyrażenia algebraicznego obliczamy podstawiając liczby zamiast liter.
Zapisywanie treści zadań z użyciem liter
Rozwiązując różne zadania, często zapisujemy wyrażenia arytmetyczne i obliczamy ich wartości.
W wyrażeniach arytmetycznych występują: liczby, znaki działań i nawiasy, np.
W zadaniach poniżej niektóre dane zapisane są za pomocą liter. Będziemy budować wyrażenia, w których, oprócz liczb, znaków działań i nawiasów, wystąpią litery.
Kasia jest razy młodsza od swojej mamy, a mama jest o lata młodsza od taty Kasi.
Oznaczmy literą wiek mamy.
Wówczas wiek Kasi to , a wiek taty to .
Obejrzyj film i zobacz, jak obliczyć wiek Kasi i taty.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1VFnQ9DRJmrl
Animacja przedstawia układanie i rozwiązywanie wyrażeń algebraicznych.
Przeciągnij i upuść prawidłowe wyrażenia. 1. początek ułamka, t, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. t, minus, pięć, 3. początek ułamka, t, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. t, plus, pięć, 5. początek ułamka, t, minus, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka minus wiek mamy Roberta
1. początek ułamka, t, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. t, minus, pięć, 3. początek ułamka, t, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. t, plus, pięć, 5. początek ułamka, t, minus, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka minus wiek Roberta
Przeciągnij i upuść prawidłowe wyrażenie. 1. dwa r, plus, pięć, 2. r, plus, dwa, 3. dwa nawias, r, plus, pięć, zamknięcie nawiasu, 4. dwa r, 5. r, plus, pięć minus wiek mamy Roberta
1. dwa r, plus, pięć, 2. r, plus, dwa, 3. dwa nawias, r, plus, pięć, zamknięcie nawiasu, 4. dwa r, 5. r, plus, pięć minus wiek taty Roberta
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. a, plus, pięć, plus, a, 2. a, podzielić na, pięć, plus, a, 3. a, minus, pięć, plus, a, 4. a, razy, pięć, plus, a
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. dwa, razy, nawias, a, plus, b, zamknięcie nawiasu, plus, a, 2. nawias, dwa, plus, trzy, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, a, plus, b, zamknięcie nawiasu, 3. trzy, razy, a, plus, dwa, razy, b, 4. dwa, razy, a, plus, trzy, razy, b
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Możliwe odpowiedzi: 1. dwa, razy, p, plus, pięć, razy, d, 2. nawias, pięć, plus, dwa, zamknięcie nawiasu, razy, nawias, p, plus, d, zamknięcie nawiasu, 3. p, plus, d, 4. pięć, razy, p, plus, dwa, razy, d
Jak zbudowane jest wyrażenie algebraiczne?
Jak tworzymy nazwę wyrażenia algebraicznego?
Wyrażenia, w których występują: liczby, litery, znaki działań i nawiasy nazywamy wyrażeniami algebraicznymi, np.
Każda z liter w wyrażeniu algebraicznym oznacza pewną liczbę.
Przy zapisywaniu wyrażeń algebraicznych wprowadzono pewne umowy, np.:
Nie zapisujemy znaku mnożenia między liczbą i literą lub między literami
lub to
to .Nie piszemy liczb i przed literą.
lub to
lub to .Znak dzielenia zastępujemy kreską ułamkową.
to .
Odczytamy nazwy następujących wyrażeń algebraicznych.
– iloczyn liczby przez ;
– suma iloczynu liczby przez i liczby ;
– różnica iloczynu liczby przez i liczby ;
– iloraz sumy wyrażenia i liczby przez liczbę ;
– iloczyn, którego pierwszym czynnikiem jest iloraz sumy wyrażenia i liczby przez liczbę , a drugim czynnikiem jest liczba .
Ponieważ dokładne nazwanie skomplikowanego wyrażenia algebraicznego jest uciążliwe, dlatego często nazywane jest od ostatniego działania, które wykonujemy (zgodnie z kolejnością wykonywania działań).
Wyrażenie algebraiczne nazywamy od ostatniego wykonywanego działania.
Przeciągnij w wyznaczone miejsca odpowiednie wyrażenie.
różnica podwojonej liczby x i liczby y 1. dwa x, minus, y, 2. początek ułamka, x, plus, y, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, y, 4. dwa nawias, x, minus, y, zamknięcie nawiasusuma kwadratu liczby x i liczby y 1. dwa x, minus, y, 2. początek ułamka, x, plus, y, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, y, 4. dwa nawias, x, minus, y, zamknięcie nawiasuiloraz sumy liczb x i y przez liczbę dwa 1. dwa x, minus, y, 2. początek ułamka, x, plus, y, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, y, 4. dwa nawias, x, minus, y, zamknięcie nawiasuiloczyn liczby dwa i różnicy liczy x i y 1. dwa x, minus, y, 2. początek ułamka, x, plus, y, mianownik, dwa, koniec ułamka, 3. x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, plus, y, 4. dwa nawias, x, minus, y, zamknięcie nawiasu
W sklepie cukierniczym sprzedawane są cukierki owocowe w cenie po za kilogram oraz cukierki czekoladowe w cenie po za kilogram.
Ania i Hania postanowiły zakupić mieszanki cukierków na urodzinowe przyjęcie.
Ania kupiła cukierków owocowych i cukierków czekoladowych, a Hania cukierków owocowych i cukierków czekoladowych.
Cena jeden kg mieszanki Hani - 1. szesnaście zł, 2. dwadzieścia przecinek osiem zero zł, 3. osiemnaście przecinek osiem zero zł, 4. osiemnaście zł, 5. osiemnaście przecinek dwa zero zł.
Wyrażenia algebraiczne w geometrii
Poniższy rysunek przedstawia dwie figury o polach oraz . Z figur tych zbudowano inne.
Połącz w pary figury i ich pola.

Połącz w pary figury i ich pola. Figura złożona z jednego prostokąta i dwóch trójkątów. Możliwe odpowiedzi: 1. trzy a, plus, b, 2. dwa a, plus, trzy b, 3. b, minus, dwa a, 4. dwa a, plus, b Figura złożona z prostokąta, a którego wycięto dwa trójkąty. Możliwe odpowiedzi: 1. trzy a, plus, b, 2. dwa a, plus, trzy b, 3. b, minus, dwa a, 4. dwa a, plus, b Figura złożona z czterech trójkątów i z prostokąta, z którego wycięto jeden trójkąt. Możliwe odpowiedzi: 1. trzy a, plus, b, 2. dwa a, plus, trzy b, 3. b, minus, dwa a, 4. dwa a, plus, b Figura złożona z trzech prostokątów i dwóch trójkątów. Możliwe odpowiedzi: 1. trzy a, plus, b, 2. dwa a, plus, trzy b, 3. b, minus, dwa a, 4. dwa a, plus, b
Wartość liczbowa wyrażenia algebraicznego
W pewnej klasie jest dziewcząt, a chłopców jest o więcej niż dziewcząt.
Liczbę wszystkich uczniów tej klasy możemy zapisać za pomocą wyrażenia: .
Obliczmy, ilu uczniów jest w tej klasie, jeżeli jest w niej dziewcząt lub dziewcząt.
Jeżeli , zatem .
Jeżeli , zatem .
Wartość wyrażenia algebraicznego za każdym razem jest inna. Zależy ona od tego, jaką liczbę wstawimy zamiast litery w tym wyrażeniu.
Zmieniając za pomocą suwaków liczby i , możesz sprawdzić, jaka jest wartość wyrażenia dla wybranych liczb i .
Podaj wartość wyrażenia dla
, ,
, ,
, ,
, .

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/Dm7dRI2ww