Zaangażowanie Polski w działalność organizacji międzynarodowych

Polska nie funkcjonuje w izolacji na arenie międzynarodowej. Podobnie jak inne państwa pozostaje cześcią  rozbudowanej sieci relacji politycznych, gospodarczych i bezpieczeństwa, które łącza współczesne państwa świata. Jednym z najważniejszych mechanizmów  organizowania tej współpracy są organizacje międzynarodowe, których statuty regulują charakter powiązań między poszczególnymi krajami. Przynależność do nich jest dobrowolna, jednak należy pamiętać, że organizacje takie jak Unia Europejska, NATO czy ONZ to nie tylko przywileje, ale również obowiązki wobec każdej z wymienionych wspólnot.

Płaszczyzny integracji międzynarodowej

Integracja międzynarodowa może przebiegać na kilku płaszczyznach – politycznej, gospodarczej i militarnej, a także społeczno‑kulturowej i środowiskowej.

Integracja polityczna polega przede wszystkim na prowadzeniu wspólnej polityki wobec innych krajów. Do jej głównych zadań należą wspólne działania wobec innych państw i organizacji oraz wspólne rozwiązywanie problemów politycznych w skali regionalnej i globalnej, a także integracja narodów.

Integracja gospodarcza ma na celu m.in. ułatwienie wymiany handlowej, co prowadzi do zwiększenia bądź poszerzenia wymiany handlowej, rynków zbytu, swobodnego przepływu kapitału, dostępu do technologii i zasobów, kooperacji, np. w produkcji towarów i usług.

Integracja militarna dąży do zapewnienia państwom członkowskim bezpieczeństwa. Objawia się to poprzez zapewnienie bezpieczeństwa krajom członkowskim, zapobieganie konfliktom, a także prowadzenie akcji rozjemczych i misji pokojowych.

Polska w organizacjach międzynarodowych - wprowadzenie

Materiał filmowy przedstawia wybrane organizacje międzynarodowe, do których należy Polska. Warto przypomnieć sobie, jakie instytucje odgrywają najważniejszą rolę w kształtowaniu współpracy między państwami oraz jakie znaczenie ma w nich uczestnictwo naszego kraju. Następnie łatwiej będzie przejść do szczegółowego omówienia aktywności Polski w wybranych organizacjach międzynarodowych.

R1DBEBOXEL2EB

Film nawiązujący do treści materiału - dotyczy przynależności Polski do organizacji międzynarodowych takich jak: ONZ, UNESCO, WHO, NATO, Unia Europejska, Grupa Wyszehradzka oraz wielu innych.

Film nawiązujący do treści materiału - dotyczy przynależności Polski do organizacji międzynarodowych takich jak: ONZ, UNESCO, WHO, NATO, Unia Europejska, Grupa Wyszehradzka oraz wielu innych.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1DBEBOXEL2EB

Film nawiązujący do treści materiału - dotyczy przynależności Polski do organizacji międzynarodowych takich jak: ONZ, UNESCO, WHO, NATO, Unia Europejska, Grupa Wyszehradzka oraz wielu innych.

Przykłady ważniejszych organizacji międzynarodowych

Organizacja polityczna

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ) - główna siedziba organizacji znajduje się w Nowym Jorku (USA). Ważne biura ONZ funkcjonują w Genewie (Szwajcaria), Wiedniu (Austria) i Nairobi (Kenia). Polska należy do ONZ od 24 października 1945 r. (jako jedno z państw założycielskich). 

Główne  cele i zadania ONZ:

• utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa,

• rozwijanie przyjaznych stosunków między narodami,

• rozwiązywanie światowych problemów poprzez współpracę międzynarodową.

R1eF7YNDCo9J3

Ilustracja przedstawia flagę ONZ. Jest na niej kula ziemska pokryta siatką kartograficzną, na której znajdują się białe kontynenty. Kulę ziemską na dole po lewej i prawej stronie otaczają gałązki oliwne. Tło jest niebieskie.

Korzyści wynikające z członkostwa Polski w ONZ:

• udział w rozwiązywaniu problemów miedzynarodowych,

• możliwość wpływania na decyzje podejmowane w ramach społeczności międzynarodowej,

• udział w misjach pokojowych i działaniach humanitarnych.

Organizacja Narodów Zjednoczonych jest najważniejszą uniwersalną organizacją międzynarodową, skupiającą niemal wszystkie państwa świata. Na podstawie postanowień Karty Narodów Zjednoczonych jej organy - w szczególności - Rada Bezpieczeństwa - mogą podejmować decyzje dotyczące utrzymania lub przywracania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, w tym autoryzować prowadzenie operacji pokojowych lub użycie siły w sytuacjach zagrożenia pokoju. Polska, jako państwo założycielskie ONZ, od wielu lat uczestniczy w działaniach tej organizacji, przede wszystkim poprzez udział w międzynarodowych misjach pokojowych i stabilizacyjnych.

Misje pokojowe Wojska Polskiego w ramach ONZ

Pierwszą międzynarodową misją z udziałem Polaków, był udział w Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych w Korei  (NNSC) w 1953 roku, która nadzorowała przestrzeganie warunków rozejmu po wojnie koreańskiej.                                      Międzynarodowe komisje czuwały wówczas nad przestrzeganiem warunków rozejmu zawartego pomiędzy wspieraną przez ZSRS i inne państwa bloku komunistycznego Koreańską Republiką Ludowo‑Demokratyczną a Koreą Południową (popieraną przez USA).

W skład polskiej grupy nadzorującej proces rozbrojenia w Korei wchodzili głównie oficerowie polskich sił zbrojnych oraz przedstawiciele Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Na początku operacji (1953/1954) pierwsza polska zmiana liczyła 391 osób personelu wojskowego, w tym 171 oficerów. Łącznie personel reprezentujący Polskę w Komisji od roku 1953 do roku 2001 liczył 1065 osób.

Kadra Wojska Polskiego uczestniczyła również w międzynarodowych komisjach nadzorczych w Wietnamie, Laosie i Kambodży (1954‑1975) oraz w Nigerii (1968‑1970).

Pierwsi polscy żołnierze w błękitnych hełmach

W okresie zimnej wojny interesy antagonistycznych bloków ścierały się ze sobą również w ONZ. Państwa komunistyczne popierały na forum ONZ np. Koreę Północną. Dopiero w roku 1973, w okresie odprężenia w stosunkach międzynarodowych, Polska została zaproszona do wysłania jednostki wojskowej na misję pokojową w Doraźnych Siłach Zbrojnych na Bliskim Wschodzie (UNEF II). Polscy żołnierze, jako pierwsi z grupy państw Układu Warszawskiego, założyli błękitne hełmy.

Piękna karta Wojska Polskiego to także udział w misji UNDOF na wzgórzach Golan - spornym terenie między Syrią a Izraelem, lokalizacji niezwykle ważnej strategicznie z powodu dostępu do zasobów wody pitnej oraz dogodnej pozycji artyleryjskiej.

Jak niebezpieczne były misje ONZ, opowiada felieton Waldemara Milewicza, korespondenta wojennego TVP, o Kambodży w 1993 roku. Kraj ten wychodził wówczas z długoletniej wojny domowej i krwawej dyktatury Pol Pota.

R1T82M8ZN8LC7

W filmie przedstawiono niebezpieczną misję Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kambodży.

W filmie przedstawiono niebezpieczną misję Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kambodży.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1T82M8ZN8LC7

W filmie przedstawiono niebezpieczną misję Organizacji Narodów Zjednoczonych w Kambodży.

Jedenaście lat później w 2004 roku Waldemar Milewicz zginął w Iraku podczas przygotowania korespondencji o trwającej tam wojnie.

Misje pokojowe ONZ

Zgodnie z Kartą NZ Rada Bezpieczeństwa ma możliwość na wiele sposobów rozstrzygnąć spór mogący zagrozić utrzymaniu międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. W celu utrzymania pokoju i stabilizacji konfliktów wykształcił się szczególny instrument działania ONZ – operacje pokojowe. Nie mają one za zadanie pokonania agresora, lecz zapobieżenie konfliktowi zbrojnemu, utrzymanie zawieszenia broni, rozejmu czy pokoju lub charakter szkoleniowy. W misji takiej biorą udział nie tylko żołnierze, mogą też być wysłani międzynarodowi obserwatorzy. Pierwsza misja pokojowa odbyła się na Bliskim Wschodzie w 1948 r. – nadzorowała rozejm arabsko‑izraelski (misja UNTSO). Dopiero po zakończeniu zimnej wojny (po przełomie lat 80. i 90. XX w.) nastąpił gwałtowny wzrost liczby wysłanych misji pokojowych. W 1988 r. Siły Pokojowe ONZ otrzymały Pokojową Nagrodę Nobla.

Oprócz misji pokojowych, ONZ powołuje również misje polityczne, głównie o charakterze cywilnym, które mają na celu promowanie oraz działanie na rzecz pokoju przed konfliktem zbrojnym, w jego trakcie bądź po nim. Najważniejsze tego rodzaju misje trwają na Wybrzeżu Kości Słoniowej (UNOCI), w Afganistanie (UNAMA), Timorze‑Leste (Timorze Wschodnim; UNOTIL) i Sierra Leone (UNISIL). Poza tym ONZ organizuje także misje w celu nadzorowania wyborów.

Wybrane działania ONZ związane z walką z międzynarodowym terroryzmem

Do statutowych działań ONZ należy walka z międzynarodowym terroryzmem. W związku z nasilaniem się tego problemu Zgromadzenie Ogólne NZ powołało w 1999 r. do życia Sekcję Zapobiegania Terroryzmowi, wchodzącą w skład Biura ds. Środków Odurzających i Przestępczości. Sekcja ta jest odpowiedzialna za analizę informacji o światowym terroryzmie, działania mające zapobiegać aktom terroru, udzielanie wsparcia poradniczego innym organom ONZ oraz państwom.

Walka z terroryzmem prowadzona z inicjatywy ONZ nasiliła się zwłaszcza po atakach terrorystycznych Al‑Kaidy na USA (Nowy Jork, Waszyngton) z 11 września 2001 r. Zdano sobie wówczas sprawę z konieczności międzynarodowej współpracy mającej zwalczać, zapobiegać i przeciwdziałać atakom terrorystycznym. Ówczesny sekretarz generalny ONZ Kofi Annan potępił wszelkie akty terroru oraz zapowiedział zwalczanie terroryzmu wszelkimi środkami. W tym celu została wkrótce powołana Grupa robocza ds. wypracowania polityki NZ wobec międzynarodowego terroryzmu.

Wybrane misje pokojowe ONZ

Operacje pokojowe Organizacji Narodów Zjednoczonych stanowią jeden z najważniejszych instrumentów utrzymywania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Ich zadaniem jest przede wszystkim zapobieganie eskalacji konfliktów, nadzorowanie zawieszenia broni oraz wspieranie procesów stabilizacji i odbudowy państw dotkniętych kryzysami. Misje mogą mieć charakter wojskowy, obserwacyjny lub cywilny, a ich realizacja opiera się na współpracy wielu państw ONZ.                                                                              Diagram chronologiczny przedstawia wybrane operacje pokojowe i misje ONZ prowadzone w różnych regionach świata. 

21

Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z opisem fotografii i wykonaj polecenie.

Zapoznaj się z opisem fotografii i wykonaj polecenie.

Zapoznaj się z opisem fotografii i wykonaj polecenie.

Zapoznaj się z fotografią i wykonaj polecenie.

RpCVKTyytRG5e

Na zdjęciu jest kilku żołnierzy stojących obok siebie. Żołnierze ubrani w mundury, mają niebieskie hełmy na głowach z napisem UN, założone czarne maski przeciwgazowe oraz karabiny w ręku. Jeden trzyma w dłoni amunicję.

RGu61A5kQ6wKB

Wyjaśnij, do jakich sił zbrojnych należą żołnierze z ilustracji. (Uzupełnij).

Wskazówki i klucze odpowiedzi

Pokaż podpowiedź

Zwróć uwagę na charakterystyczny kolor hełmów żołnierzy.

Pokaż odpowiedź

Żołnierze na ilustracji należą do sił pokojowych ONZ, o czym świadczą niebieskie hełmy ze skrótem UN, czyli Organizacji Narodów Zjednoczonych.

21

Ćwiczenie 2

Zapoznaj się z opisem fotografii i wykonaj polecenie.

Zapoznaj się z opisem fotografii i wykonaj polecenie.

Zapoznaj się z opisem fotografii i wykonaj polecenie.

Zapoznaj się z fotografią i wykonaj polecenie.

RO9NX3GUGOBD1

Na zdjęciu jest kilku żołnierzy stojących obok siebie. Żołnierze ubrani w mundury, mają niebieskie hełmy na głowach z napisem UN, założone czarne maski przeciwgazowe oraz karabiny w ręku. Jeden trzyma w dłoni amunicję.

RGu61A5kQ6wKB

Wyjaśnij, do jakich sił zbrojnych należą żołnierze z ilustracji. (Uzupełnij).

Wskazówki i klucze odpowiedzi

Pokaż podpowiedź

Przypomnij sobie, kto nosi charakterystyczne niebieskie hełmy.

Pokaż odpowiedź

Żołnierze na ilustracji należą do sił pokojowych ONZ, o czym świadczą niebieskie hełmy ze skrótem UN, czyli Organizacji Narodów Zjednoczonych.

R1E2UnJDT3Tsa

Zdjęcie. Na zdjęciu przedstawiono Polski Kontyngent Wojskowy w Iraku. Samochód terenowy z napisem CIMIC, który oznacza współpracę cywilno - wojskową. Samochód stoi na ulicy. Auto ustawione w poprzek. Dwóch żołnierzy - jeden w aucie - drugi przy aucie. Ubrani w mundury pustynne, w hełmach, w ciężkim obuwiu, w okularach przeciwsłonecznych, z bronią w ręku. Widoczne transformatory. Przed transformatorami usypane niewielkie górki z piasku. Widoczna niewielka ilość zieleni. Za transformatorami widoczny pas ziemi. Kilka zielonych drzew.

31

Ćwiczenie 5

1

Zapoznaj się z mapą, a następnie wykonaj ćwiczenie.

RKdEiI5NUTAdZ

Ilustracja

RLqYdVcy1A5mu

Przeanalizuj mapę i oceń poziom zaangażowania Polski w rozwiązywanie konfliktów na świecie i uczestnictwo w misjach humanitarnych. (Uzupełnij).

R1HfmQdScL0IZ3

(Uzupełnij).

Wskazówki i klucze odpowiedzi

Pokaż podpowiedź

Zastanów się, na jakich kontynentach Polacy uczestniczyli w misjach pokojowych.

Pokaż odpowiedź

Jak wynika z mapy, oddziały polskie uczestniczyły lub uczestniczą w misjach humanitarnych i stabilizacyjnych na kontynencie europejskim, azjatyckim i afrykańskim. Misje z udziałem Polaków były obecne na terenie byłej Jugosławii, Bliskim Wschodzie i w Afryce Środkowej. Można zatem zauważyć, że Polska angażuje się aktywnie w rozwiązywanie konfliktów i pomoc humanitarną w różnych częściach świata.

NATO - organizacja militarna

Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego (North Atlantic Treaty Organization, NATO) - siedziba NATO znajduje się w Brukseli (Belgia). Polska przystąpiła do organizacji 12 marca 1999 r. Głównymi celami i zadaniami NATO są: zapewnienie pokoju, wolności i bezpieczeństwa wszystkim państwom członkowskim.

RPg2RXFAoDUlJ

Flaga NATO przedstawia różę kompasową, wskazującą cztery kierunki świata, otoczoną białym pierścieniem. Tło jest granatowe - symbolizuje Ocean Atlantycki oraz zgodę. Biały pierścień symbolizuje jedność, a róża kompasowa dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ze wszystkich stron.

Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego ma charakter militarny. W ostatnich dwóch dekadach z organizacji nastawionej na zapewnienie bezpieczeństwa tylko i wyłącznie własnym członkom przeobraziła się w organizację stojącą na straży bezpieczeństwa i pokoju we wszystkich regionach świata. Zmieniły się nie tylko czekające ją wyzwania, ale jej struktura i zakres członkostwa. Oznacza to, że NATO jest organizacją zdolną do przystosowywania się do nowych warunków politycznych i militarnych.

Od 1999 r. Polska aktywnie uczestniczy w pracach sojuszu. Brała udział w realizowanych operacjach (misjach) pokojowych:

• 1999  NATO  Allied Force (Kosowo -operacja militarna),

• 1999  NATO AFOR (Albania),

• 2001‑2002 NATO Amber Fox (Macedonia),

• 2002‑2003 NATO Allied Harmony (Macedonia),

• 2003‑2003 NaTO Display Deterrence (Turcja),

• 2004‑2014 NATO ISAF (Afganistan),

• 2005‑2011 NATO Active Endeavour (Morze Śródziemne),

• 2005‑2011 NATO NATO Training Mission Iraq (NTM‑I),

• 2006‑2020 NATO Baltic Air Policing (Litwa, Łotwa, Estonia -rotacyjnie),

• 2009‑2016 NATO Ocean Shield (Somalia),

• 2015‑2021 NATO Resolute Support (Afganistan),

• od 2016 NATO Sea Guardian, (Morze Śródziemne)

Polska jest również obecna w strukturach tzw. wysuniętej obecności NATO na wschodniej flance Sojuszu, m.in. na Łotwie i w Rumunii. Na terytorium Polski znajdują się elementy infrastruktury wojskowej NATO.

Aktualnie Polska uczestniczy w operacjach prowadzonych pod auspicjami NATO w:

• PKW  Kosowo KFOR (NATO),

• PKW  Rumunia - Tailored Forward Presence (tFP NATO),

• PKW  Łotwa - enhanced Forward Presence (eFP NATO),

• PKW Islandia - Air Policing (ASIC IPPN).

Polska jest również obecna w strukturach tzw. wysuniętej obecności NATO na wschodniej flance Sojuszu m.in. na Łotwie i w Rumunii. Na terytorium Polski znajdują się elementy infrastruktury wojskowej NATO oraz jednostki sojusznicze wzmacniające bezpieczeństwo regionu. Dzięki systematycznym ćwiczeniom z partnerami z Sojuszu Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej osiągnęły wysoki poziom interoperacyjności i spełniają standardy NATO. Polska należy także do państw przeznaczających znaczną część swojego produktu krajowego brutto na obronność - obecnie jest około 4‑4,5% PKB, a więc ponad dwukrotnie więcej niż minimalny poziom 2% PKB przyjęty przez NATO.

RS7m9P9iHwhGW

Ilustracja przedstawia flagi Polski i NATO. Flaga RP w barwach narodowych, ułożone w dwóch poziomych, równoległych pasach tej samej szerokości, z których górny jest koloru białego, a dolny koloru czerwonego. Flaga NATO jest w odcieniu błękitnego. Symbolizuje Ocean Atlantycki. Ma biały pierścień symbolizujący jedność oraz na środku różę kierunkową oznaczającą bezpieczeństwo.

Podsumowanie

Zaangażowanie Polski w organizacje międzynarodowe jest jednym z najważniejszych narzędzi realizacji jej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Udział w strukturach takich jak ONZ, NATO czy Unia Europejska pozwala nie tylko korzystać z mechanizmów współpracy i ochrony, lecz także aktywnie współkształtować decyzje dotyczące bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju w skali regionalnej oraz globalnej. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że aktywna obecność w organizacjach międzynarodowych wzmacnia pozycję państwa, ale jednocześnie wymaga realnego zaangażowania - zarówno politycznego, jak i militarnego. W tym sensie uczestnictwo Polski w tych strukturach jest nie tylko przywilejem, lecz także wyrazem odpowiedzialności za współczesny ład międzynarodowy.

Słownik