Zadanie maturalne
Zadanie z arkusza maturalnego. Sprawdź, czy umiesz je rozwiązać.
Zadanie 8. (0‑2)
Przeczytaj fragment Mitologii Jana Parandowskiego oraz Tren X Jana Kochanowskiego.
Tekst 1.
Jan Parandowski
Mitologia
W poszarpanej szacie, z rozwiązanymi włosami, pełnymi prochu i popiołu, idzie […] Demeter. [...] Przymglone oczy, w których już łez nie ma, wloką się z przedmiotu na przedmiot, zawiedzione i bezradne. Matka szuka zaginionej córki.
Oto zostawiła ją na łące, nad brzegiem Oceanu, bawiącą się z nimfami. Odchodząc, zabroniła jej zbierać narcyzów, kwiatów zwodniczych, poświęconych bóstwom podziemnym. [...]
Persefona obejrzała się wokoło, czy jej nikt nie widzi, i prędko zerwała kwiat. Upiła się jego zapachem, oczy jej zaszły mgłą i ciemność ogarnęła duszę. Wtedy rozwarła się ziemia i Hades, bóg piekiel, porwał Persefonę na wozie zaprzężonym w czarne rumaki. Gdy się ocknęła, wołała, krzyczała. Żaden bóg nie słyszał jej głosu, żadna z nimf, z którymi bawiła się na łące, nie nadbiegła z pomocą. [...]
Na próżno matka pytała o nią każdego przechodnia. Ani bóg, ani człowiek, ani ptak żaden nie podał jej wieści o córce.
Jan Parandowski, Mitologia, Warszawa 1979.
Tekst 2.
Jan Kochanowski
Tren X
Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi sie podziała?
W którą stronę, w którąś sie krainę udała?
Czyś ty nad wszystki nieba wysoko wzniesiona
I tam w liczbę aniołków małych policzona?
Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe
Wyspy zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe
Charon jeziora wiezie i napawa zdrojem
Niepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem?
Czy, człowieka zrzuciwszy³ i myśli dziewicze,
Wzięłaś na się postawę i piórka słowicze?
Czyli sie w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała
Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?
Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,
Niżeś sie na mą ciężką żałość urodziła?
Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości.
A nie możesz li w onej dawnej swej całości ,
Pociesz mię, jako możesz, a staw sie przede mną
Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną .
Jan Kochanowski, Tren X, [w:] tegoż, Treny, Wrocław 2019.
Indeks górny Na szcześliwe wyspy - mityczne wyspy, na których panowała wieczna radość. Indeks górny koniecNa szcześliwe wyspy - mityczne wyspy, na których panowała wieczna radość.
Indeks górny Teskliwe [...] jeziora - smutne jeziora, właściwie wszelkie wody, bagna i rzeki podziemne. Indeks górny koniecTeskliwe [...] jeziora - smutne jeziora, właściwie wszelkie wody, bagna i rzeki podziemne.
Indeks górny Człowieka zrzuciwszy pozbywszy się ludzkiej postaci. Indeks górny koniecCzłowieka zrzuciwszy pozbywszy się ludzkiej postaci.
Indeks górny Postawa - tu: postać. Indeks górny koniecPostawa - tu: postać.
Indeks górny W onej dawnej swej całości z duszą i z ciałem. Indeks górny koniecW onej dawnej swej całości z duszą i z ciałem.
Indeks górny Mara nikczemna - złudne widziadło, zjawa. Indeks górny koniecMara nikczemna - złudne widziadło, zjawa.
Czy postawa podmiotu lirycznego w Trenie X Jana Kochanowskiego jest podobna do postawy Demeter? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do Trenu X oraz do zacytowanego fragmentu Mitologii Jana Parandowskiego. (0‑1-2)
Indeks górny Źródło: CKE, Indeks górny koniecŹródło: CKE, Indeks górny Egzamin maturalny. Język polski. Poziom podstawowy, Indeks górny koniecEgzamin maturalny. Język polski. Poziom podstawowy, Indeks górny maj 2024 (Formuła 2023), zad. 8 Indeks górny koniecmaj 2024 (Formuła 2023), zad. 8