Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki

Nie wszystkie pożary można gasić wodą. Choć woda należy do najpopularniejszych środków gaśniczych, to niekiedy procesowi spalania ulegają materiały zbudowane z pierwiastków i związków chemicznych z nią reagujących. Próba ugaszenia takiego pożaru wodą spowoduje zwiększenie ognia i skutek odwrotny do zamierzonego.

R1UvZkUj3xHce
Powstanie pożaru może być następstwem zdarzeń naturalnych lub antropogenicznych.
Źródło: Pixabay, © Valter Cirillo, Licencja niewyłączna.

W celu przygotowania się do tej lekcji znajdź podstawowe informacje na temat tego czym jest Krajowy System Ratowniczo‑Gaśniczy oraz sytuacja kryzysowa. Pomocny w tym celu będzie dla Ciebie e‑materiał pt. Kiedy mamy do czynienia z sytuacją kryzysową?P5Pebaaf9Kiedy mamy do czynienia z sytuacją kryzysową?

Możesz również skorzystać z materiału dotyczącego zagrożeń czasu pokoju, gdzie opisano w podstawowym zakresie zagrożenia czasu pokoju, w tym również pożary - Zagrożenia w czasie pokojuPu3OBeH1UZagrożenia w czasie pokoju.

Sprawdź również, jaką rolę przy zwalczaniu zagrożenia pożarowego odgrywają w Polsce formacje ochotnicze.

izpMGjkRLH_d5e286
Nauczysz się
  • określać najczęstsze przyczyny pożarów,

  • wyróżniać rodzaje pożarów,

  • rozróżniać środki używane do gaszenia pożarów,

  • wymieniać zasady postępowania w przypadku wystąpienia pożaru.

izpMGjkRLH_d5e286

1. Czym jest pożar?

Warunkiem zapoczątkowania pożarupożarpożaru (procesu spalania) jest istnienie trójkąta spalania. Jeśli zabraknie choćby jednego z jego elementów, wówczas pożar nie powstanie. Z czego składa się trójkąt spalania, można dowiedzieć się, oglądając poniższe nagranie wideo.

R1TnNDhrHIB7v
Film prezentuje ogólny schemat powstawania pożarów. Rozpoczyna go ujęcie pudełka zapałek, szklanki i świecy. Zapałka pociera o draskę i jest odpalana. Ręka przytrzymuje płonącą zapałkę po lewej stronie kadru, a z prawej pojawia się napis: źródło ciepła (zapłonu). Zmiana ujęcia na świecę i komentarz tekstowy Materiał palny. Dłoń z zapałką zbliża się do knota świeczki i go podpala. Ujęcie płonącego knota z bliska, pojawia się napis: Powietrze oraz liczne symbole tlenu O2 otaczające knot. Zmiana ujęcia na szersze, płonąca świeczka zostaje przykryta pustą, czystą i przezroczystą szklanką. Kamera cały czas pokazuje świeczkę, jak płomień się zmniejsza i gaśnie. Następuje wygaszenie ekranu i pojawienie się napisu Zapamiętaj. Po zniknięciu napisów w polach o kształtach trójkątów pojawiają się podczas komentarza lektora trzy fragmenty filmu: zapalanie zapałki, podpalanie świecy i gaszenie jej szklanką. Te trzy obrazy łączone są ze sobą za pomocą białych linii tworzących trójkąt. Każdej miniaturze filmowej towarzyszą podpisy: źródło ciepła (zapłonu), materiał palny, powietrze.
Zapamiętaj!

Pożarowi zazwyczaj towarzyszą następujące zjawiska:

  • płomień, którego temperatura może różnić się w zależności od rodzaju materiału, jaki ulega spalaniu – im jaśniejszy, tym wyższa jest jego temperatura;

  • dym, który może mieć barwę niebieską, białą lub żółtą oraz gorzkawy lub słodkawy posmak, co wskazuje na obecność substancji trujących;

  • produkty spalaniaizpMGjkRLH_d1152e183produkty spalania (np. popiół, sadza, dwutlenek węgla).

izpMGjkRLH_d1152e183
izpMGjkRLH_d5e391

2. Najczęstsze przyczyny pożarów

Powstanie pożarów jest następstwem wielu zdarzeń, z których nie wszystkie można określić jako naturalne. Bardzo często zaprószenie ognia jest następstwem m.in. nieodpowiedzialności i bezmyślności ludzi (umyślne podpalenia, wypalanie traw itp.) lub wad urządzeń elektrycznych (np. zwarcia). O takim pożarze mówimy, że ma charakter antropogeniczny, czyli związany z działalnością człowieka. Natomiast o pożarze, jako o zagrożeniu naturalnym, mówimy np. w przypadku samozapłonu oraz wyładowań atmosferycznych (piorunów).

ROOP3pY2H9tLC
Susza znacznie sprzyja występowaniu pożarów, dlatego podczas jej trwania często wydaje są zakaz wstępu do lasów.
Źródło: USDAgov (https://www.flickr.com).
Polecenie 1

Zastanów się i wymień inne naturalne przyczyny pożarów.

R14hV9Jkalocm
(Uzupełnij).
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
izpMGjkRLH_1442754210934_0

Ryzyko wystąpienia pożaru w mieszkaniu lub domu jest bardzo duże ze względu na znajdujące się tam i często wykorzystywane instalacje – elektryczną i gazową. Kuchenka gazowa, piekarnik, płyta grzewcza, kuchenka mikrofalowa, czajnik elektryczny – te wszystkie sprzęty, o ile będą źle eksploatowane lub zostaną uszkodzone, mogą stanowić potencjalne zarzewie (źródło) pożaru.

Ciekawostka

Czym jest ściana ogniowa?

Ściana ogniowa (zwana inaczej ogniomurem) jest to ściana o wzmocnionej, niepalnej konstrukcji, którą stawia się między budynkami w zabudowie zwartej. Wystaje ona ponad dach i ma na celu zapobieganie szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia na inne budynki.

RlMe4WT22OSIA
Niepalna konstrukcja między budynkami nie dopuszcza do szybkiego rozprzestrzeniania się pożaru.
Źródło: Mielon (http://commons.wikimedia.org).

Szkoła i sklep to miejsca, gdzie niezbędne jest wykorzystanie energii elektrycznej. Ze względu na dużą powierzchnię tych budynków, instalacja elektryczna w nich jest rozległa. Jeżeli nie będzie ona regularnie konserwowana i sprawdzana, to istnieje ryzyko awarii, która może spowodować wybuch pożaru.

Natomiast lasy, łąki i parki to miejsca, w których znajduje się duża liczba drzew, krzewów i traw. Przy upalnej pogodzie i znacznym wysuszeniu tych roślin bardzo łatwo o pożar, który może być spowodowany nieodpowiedzialnym zachowaniem ludzi odwiedzających te miejsca.

Zapamiętaj!

Miejscami potencjalnych pożarów są miejsca, gdzie bardzo często przebywasz – mieszkanie, dom, szkoła, sklepy, lasy, łąki i parki!

Aby zapobiegać występowaniu pożarów, musisz zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenia:

  • instalacji gazowych i elektrycznych;

  • grzejników i pieców;

  • otwartego ognia (np. świec, ognisk, niedopałków papierosów, lamp naftowych);

  • powszechnie dostępnych materiałów łatwopalnych (farb, rozpuszczalników, olejów, benzyny).

izpMGjkRLH_d5e689

3. Rodzaje pożarów

W Polsce zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowejochrona przeciwpożarowaochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, wyróżnia się omówione poniżej grupy pożarów.

R1Q7uAuLGRxBH
Grupy (rodzaje) pożarów
Źródło: Tomorrow Sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Aplikacja składa się z pięciu kwadratowych piktogramów. Każdy piktogram oznaczony jest typem grupy od A do F.
Grupa A: trzy kawałki drewna ułożone jeden na drugim. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy symbolizujące płomienie.
Pożary materiałów stałych zwykle pochodzenia organicznego, których normalne spalanie zachodzi z tworzenia żarzących się węgli (drewno, papier, węgiel).
Charakterystyka: Stałe materiały palne mogą pod wpływem ciepła ulegać rozkładowi i wydzielać przy tym gazy i opary. Ich obecność powoduje, że materiały te palą się płomieniem. Jeśli materiał nie ma tych właściwości, to spala się poprzez żarzenie.

Grupa B: zielony metalowy kanister skierowany otworem w lewo. Nad otworem czerwone wąskie trójkątne pasy symbolizujące płomienie.
Pożary cieczy i materiałów stałych topiących się (benzyna, nafta i jej pochodne, alkohol).
Charakterystyka: Ciecze palne i substancje topiące się pod wpływem ciepła ulegają zapaleniu, gdy nad górną warstwą cieczy utworzy się mieszanina par z powietrzem. Dalszy proces spalania przebiega już samorzutnie. Pożar cieczy palnych może spowodować powstanie gazowej mieszaniny wybuchowej.

Grupa C: niebieska stojąca butla gazowa. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy symbolizujące płomienie.
Pożary gazów palnych (metan, propan, wodór, gaz miejski).
Charakterystyka: Spalanie gazów odbywa się w warstwie stykania się strumienia gazu z powietrzem. Mieszanina gazu palnego z powietrzem może zostać zapalona nawet od najmniejszego źródła ciepła (np. iskry). Wybuch takiej mieszaniny może skutkować bardzo dużymi zniszczeniami.

Grupa D: dwa kawałki szyn ułożone jeden na drugim. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy symbolizujące płomienie.
Pożary metali (lit, sód, potas, glin).
Charakterystyka: Palące się metale są bardzo trudne do ugaszenia. Z tego powodu armie stosują je jako środki zapalające, wywołujące pożary punktowe lub przestrzenne.

Grupa F: patelnia, uchwyt skierowany w prawo. Powyżej czerwone wąskie trójkątne pasy symbolizujące płomienie.
Pożary tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych (tłuszcze zwierzęce i oleje spożywcze).
Charakterystyka: Tłuszcze spożywcze w wyniku podgrzewania (np. podczas używania ich do smażenia potraw) osiągają wysoką temperaturę. Jeśli występują w większej ilości (np. w urządzeniach kuchennych stosowanych w restauracjach), ugaszenie ich pożaru staje się bardzo trudne, ponieważ mogą zacząć się palić ponownie, jeśli powtórnie dotrze do nich tlen z powietrza. Przy próbie ugaszenia takiego pożaru wodą może nastąpić wyrzut palącego się tłuszczu, co gwałtownie może powiększyć strefę spalania.

Polecenie 2

Każdy pożar niesie za sobą zagrożenie zdrowia i życia, jednak są materiały, które jest trudniej ugasić niż inne. Do takich substancji należy m.in. benzyna. Jak myślisz dlaczego? Uzasadnij swoją opinię.

RzNREO5Y9dIMj
Płonący samochód
Źródło: Anders Jung (https://www.flickr.com), licencja: CC BY 2.0.
R14hV9Jkalocm
(Uzupełnij).
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
izpMGjkRLH_d5e731
Polecenie 3

Obejrzyj film i zastanów się nad kilkoma pytaniami.

  • Co mogło być przyczyną pożaru?

  • Jakie zagrożenie stanowił ten pożar dla mieszkańców Bielska‑Białej?

  • Czy można byłoby podjąć dodatkowe działania, aby zmniejszyć to zagrożenie? Jeśli tak, to jakie?

  • Jakie niebezpieczeństwa zastali lub mogli zastać strażacy na miejscu zdarzenia?

  • Dlaczego gaszenie pożaru trwało aż kilka godzin?

  • Jak myślisz, dlaczego po ugaszeniu pożaru strażacy zajęli się (przynajmniej częściowo) rozbiórką pewnych elementów fabryki?

R1dYtYNRg8dai
Nagranie bez lektora. Film przedstawia gaszenie pożaru fabryki laminatu. Rozpoczyna go szerokie ujęcie ulicy z przyległymi budynkami przemysłowymi i magazynami. U dołu ekranu napis: „Bielsko-Biała 30 października 2013 roku”. Nad dachem fabryki unosi się gęsty, szary dym. Zmiana ujęcia: zbliżenie kamery na budynek, wokół biegają strażacy, gęste kłęby dymu i płomienie. W tle, po prawej stronie kadru wozy strażackie i rozciągnięte węże. Zmiana ujęcia: widok płonącego budynku z oddali, przy nim trzy wozy strażackie na sygnałach. Kolejna zmiana ujęcia: przód budynku, po lewej stronie dachu płomienie i dym polewane wodą od dołu. W centralnej części kadru drabina wozu strażackiego unosi dwóch strażaków z armatką wodną – zaczyna się gaszenie pożaru z góry. Ujęcie znika, na ekranie pojawia się czarna plansza z napisem: „Kilka godzin później…”. Po niej widok budynku z boku, od strony ulicy, przy której stoją dwa wozy strażackie. Na dachem kłęby szarobiałego dymu. Na sygnale podjeżdżają kolejne jednostki. Zmiana ujęcia: powrót do widoku budynku z przodu. Trwa dogaszanie pożaru i fragmentu kompletnie spalonego dachu. Kolejna zmiana ujęcia: brama wjazdowa, strażacy przeczesują pogorzelisko i rozbierają spalone elementy wyposażenia budynku grożące zawaleniem. Używają w tym celu bosaków i pił łańcuchowych. Film kończy ponowne ujęcie budynku z boku, od strony ulicy, przy której stoją wozy strażackie.
R14hV9Jkalocm
(Uzupełnij).
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
izpMGjkRLH_d5e782

4. Ochrona przeciwpożarowa

Cele ochrony przeciwpożarowejochrona przeciwpożarowaochrony przeciwpożarowej są realizowane poprzez:

  • zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru,

  • zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru,

  • prowadzenie działań ratowniczych,

  • przestrzeganie wszystkich nakazów i zakazów,

  • odpowiednio wczesne poinformowanie straży pożarnej o zaistniałym zagrożeniu,

  • wcześniejsze zaplanowanie ewakuacji ludzi i dobytku,

  • przeszkolenie wszystkich użytkowników danego miejsca w zakresie zasad postępowania zawartych w instrukcji przeciwpożarowej.

Zapamiętaj!
  • W razie wystąpienia pożarupożarpożaru decydująca jest postawa wszystkich ludzi i odpowiednio szybkie zawiadomienie służb o zagrożeniu.

  • W razie wystąpienia zagrożenia pożarowego zadzwoń pod numer 112 – jest to numer alarmowy, który możesz wykorzystać, aby powiadomić odpowiednie służby.

  • Aby połączyć się bezpośrednio ze strażą pożarną, do listopada 2021 roku można wybrać również numer 998. Po wskazanej dacie zacznie funkcjonować przekierowanie z tego numeru bezpośrednio do Centrów Powiadamiania Ratunkowego. Nastąpi tam szybka selekcja zgłoszeń i dopiero wówczas zostaną poinformowane odpowiednie służby, m.in. Straż Pożarna. Czas reakcji nie zmieni sięIndeks górny 111 Indeks górny koniecIndeks dolny .

  • Dzwoniąc ze zgłoszeniem należy podać:

    • swoje imię i nazwisko oraz numer telefonu, z którego dzwonisz,

    • adres i nazwę obiektu,

    • co i gdzie się pali,

    • czy istnieje zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego.

Po podaniu informacji nie rozłączaj się do chwili potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia!

1

W przedstawionej poniżej galerii zaprezentowane są momenty walki strażaków z pożarem.

1

W ochronie przeciwpożarowej istotne jest kierowanie się informacjami zawartymi w systemie znaków przeciwpożarowych, które zostały zaprezentowane w kolejnej galerii poniżej. Znaki te wskazują nie tylko miejsca niebezpieczne oraz czynności, których wykonywanie mogłoby wywołać pożar, ale także punkty, w których znajduje się np. sprzęt pożarniczy. Dzięki temu są one niezwykle pomocne nie tylko w działaniach prewencyjnych (zapobiegających), ale także podczas samej akcji ratunkowej, usprawniając jej przeprowadzanie.

1
izpMGjkRLH_d5e871

5. Środki gaśnicze

Polecenie 4

Zanim zapoznasz się z tematem, ustal, jakiego środka należy użyć, by skutecznie ugasić:

  1. benzynę,

  2. drewno,

  3. węgiel,

  4. olej spożywczy.

R14hV9Jkalocm
(Uzupełnij).
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

W celu ugaszenia pożaru stosuje się kilka rodzajów środków gaśniczych.  Podstawowe informacje na ten temat znajdziesz w poniższe animacji.  Wybór tych środków zależy od rodzaju spalanego materiału, a zatem należy w pierwszej kolejności rozpoznać co się pali, czyli zidentyfikować grupę pożaru. Zasadnicza rola w doborze środka gaśniczego przypada jednak Straży Pożarnej. Pamiętaj też, że podręczny sprzęt gaśniczy jest przeznaczony do gaszenia pożarów w zarodku, a sposób użycia danej gaśnicy przedstawia znajdująca się na niej etykieta.

R18vlrrjaTuGH
Animacja pt. „Środki gaśnicze”. Nagranie przedstawia rodzaje środków gaśniczych (woda, piana gaśnicza, proszki gaśnicze, piasek, gaśnica) i prezentuje zasady ich użycia.

Nagranie przedstawia środki gaśnicze. Rozpoczyna je plansza z piktogramami dzwonka alarmowego, pożaru domu, hydrantu, głowy strażaka w kasku i gaśnicy. Nad rzędem piktogramów znajduje się napis Woda. Animacja ukazuje strażaka gaszącego pożar w pomieszczeniu z biurkiem i płonącym na nim stosem papierów. Strażak gasi ogień, lejąc na niego z węża strumień wody. Po prawej stronie ekranu znajduje się szary pasek, na którym pojawia się napis Woda. Po lewej stronie paska w górnej części ekranu widać termometr. Termometr powiększa się i przesłania animowaną scenę. Teraz można odczytać jego wskazania, czyli 120 stopni Celsjusza. Słupek rtęci szybko spada do około 50 stopni Celsjusza, a termometr wraca na swoje poprzednie miejsce. Na szarym pasku po prawej stronie pojawiają się cechy: obniża temperaturę, zamienia się w parę wodną (towarzyszy temu zmiana w animacji, zmniejszenie ognia i pojawienie się pary wodnej. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis: Nie wolno gasić. Podczas komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia oraz żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy z napisem: Piana gaśnicza. Pojawia się animacja, na której strażak gasi pianą z trzymanej w rękach wytwornicy podłączonej do węża płonący samochód. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piana gaśnicza, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), izoluje dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis: Nie wolno gasić. Podczas komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: chemicznych kolbek z kolorowymi płynami, rozżarzonych węgli, kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia i żółto czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy. Następuje powrót do białej planszy z napisem: Proszki gaśnicze. Pojawia się animacja, na której strażak gasi proszkiem z gaśnicy płonące zabawki. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Proszki gaśnicze to drobno zmielone związki chemiczne, pod którym pojawiają się cechy: izolują dostęp tlenu do powierzchni palącego się materiału i hamują reakcje chemiczne. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis: Nie wolno gasić. Pod napisem pojawia się przekreślony rysunek dwóch kół zębatych. Następuje powrót do białej planszy z napisem Piasek. Pojawia się animacja, na której strażak sypie piasek do płonącego kubła na śmieci. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Piasek, pod którym pojawiają się cechy: zapobiega rozbryzgom i odcina dostęp powietrza od palącego się materiału. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis: Nie wolno gasić. Podczas komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: dwóch kół zębatych oraz żółto‑czarnego trójkąta ostrzegawczego z symbolem błyskawicy oraz kanistra na benzynę na tle pomarańczowego płomienia. Następuje powrót do białej planszy z napisem Dwutlenek węgla. Pojawia się animacja, na której strażak gasi strumieniem z gaśnicy biurko z palącym się zegarem i maszyną do szycia. Na szarym pasku po prawej stronie znajduje się napis Dwutlenek węgla, pod którym pojawiają się cechy: obniża temperaturę (towarzyszy temu animacja z termometrem), nie przejawia właściwości niszczących. Na szarym polu następuje zmiana, pojawia się napis: Nie wolno gasić. Podczas komentarza lektora pojawiają się pod napisem przekreślone rysunki: fioletowego koła z napisem X + O2 i człowieka ubranego w zieloną koszulkę na tle pomarańczowego płomienia.

Ciekawostka

Dlaczego dwutlenku węgla używa się do gaszenia pożarów?

Dwutlenek węgla jest używany m.in. w gaśnicy pianowej – gaśnicy, w której piana gaśnicza wyrzucana jest za pomocą sprężonego gazu. Pierwiastki takie, jak: sód, potas, wapń i magnez bardzo łatwo reagują z zawartą w pianie wodą. W wyniku tych reakcji powstaje palny gaz – wodór. Zamiast więc stłumić ogień, można spowodować wybuch. Dlatego też istotne jest zastosowanie środka gaśniczego właściwego ze względu na rodzaj pożaru.

izpMGjkRLH_d5e926

6. Zasady postępowania w razie wystąpienia pożaru

W razie wystąpienia pożaru bardzo ważne jest odpowiednie zachowanie się i wykonanie następujących czynności:

  • odcięcie dostępu świeżego powietrza do miejsca wystąpienia pożaru (np. zamknięcie okna w mieszkaniu lub też zatkanie szczeliny pod drzwiami),

  • wezwanie straży pożarnej,

  • niezwłoczne zaalarmowanie osób będących w strefie zagrożenia (np. sąsiadów z tego samego budynku),

  • opuszczenie (ewakuacjaewakuacjaewakuacja) zagrożonego miejsca.

Zapamiętaj!
  • Drogi i wyjścia ewakuacyjne są oznakowane odpowiednimi tablicami informacyjnymi.

  • W czasie ewakuacji zabrania się:

    • jakichkolwiek czynności mogących wywołać panikę,

    • przechodzenia w kierunku przeciwnym do kierunku ewakuacji,

    • zatrzymywania się lub tamowania ruchu.

Więcej informacji na temat ewakuacji można znaleźć w lekcji pt. Ewakuacja ludności i zwierząt.

izpMGjkRLH_d5e1054

7. Gaszenie palącej się odzieży na człowieku

Może zdarzyć się, że będziesz świadkiem zapalenia się odzieży na człowieku. Wówczas, aby uratować życie i zdrowie osoby poszkodowanej, bardzo ważne jest odpowiednie reagowanie i trzeźwe myślenie.
Przede wszystkim nie możesz dopuścić do tego, aby osoba, na której pali się ubranie, wpadła w panikę i wybiegła, np. na zewnątrz (ruch i podmuch wiatru podsycają płomienie). Musisz położyć tę osobę na ziemi w taki sposób, aby palące się ubranie było na wierzchu, następnie ugasić płomienie, np. poprzez polewanie wodą. Innym skutecznym sposobem jest przykrycie palącego się mokrym kocem, peleryną czy też płaszczem. Przykład zaprezentowano to na zdjęciu poniżej. Dzięki temu odetniesz dopływ tlenu do ognia. Pamiętaj, aby nie przesuwać poszkodowanego po ziemi, bo może to spowodować rozprzestrzenienie się ognia na inne części ciała i powstanie dalszych obrażeń. Po ugaszeniu pożaru zdejmij wierzchnią warstwę odzieży z poszkodowanego. Zrób to jednak w taki sposób, aby nie odrywać od ciała przywierających (zwęglonych) fragmentów materiału. Następnie możesz znów polać ofiarę wodą, aby uśmierzyć jej ból. Pamiętaj również, aby po wykonaniu tych czynności natychmiast wezwać pomoc, dzwoniąc pod numer 112.

R1F38hXufEr7w
Gdy nie mamy w pobliżu koca, możemy użyć własnej odzieży.
Źródło: Tomorrow Sp. z o.o., George Chernilevsky (https://commons.wikimedia.org).
izpMGjkRLH_d5e1092

8. Podsumowanie

  • Warunkiem zapoczątkowania pożaru jest istnienie trójkąta spalania: materiału palnego, powietrza i źródła ciepła.

  • Pożarowi towarzyszą płomień, dym i produkty spalania.

  • Nie każdy pożar jest klęską naturalną. Do tej kategorii zaliczają się rozległe i intensywne pożary, powstałe m.in. na skutek samozapłonu lub wyładowania atmosferycznego. Natomiast częściej spotykane są pożary wywołane czynnikami pochodzenia antropologicznego, czyli spowodowane działalnością człowieka.

  • W Polsce wyróżnia się 5 grup pożarów:

    • A - materiałów stałych zwykle pochodzenia organicznego, których normalne spalanie zachodzi z tworzeniem żarzących się węgli,

    • B - cieczy i materiałów stałych topiących się,

    • C - gazów,

    • D - metali,

    • F - tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych.

  • Ochrona przeciwpożarowa to realizacja wszystkich przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia oraz środowiska przed pożarem i jego skutkami.

  • Istnieje 5 najczęściej stosowanych środków gaśniczych: woda, piana gaśnicza, proszki gaśnicze, piasek i dwutlenek węgla.

  • W razie wystąpienia pożaru bardzo ważne jest odpowiednie zachowanie się, trzeźwe myślenie i poinformowanie odpowiednich służb.

  • Wzywając pomoc, pamiętaj o numerach alarmowychizpMGjkRLH_1443513496679_0numerach alarmowych.

Polecenie 5

A teraz sprawdź swą wiedzę, grając w grę.

RrVdFZQhfl3Io
Na pierwszej planszy dwie postacie, po lewej chłopiec, po prawej dziewczynka. Napis: wybierz postać. Po wybraniu postaci wyświetla się druga plansza. Plansza przedstawia pokój. Na środku stolik, w rogu czarny ekran telewizora, po lewej biblioteczki z książkami wzdłuż ściany. Naprzeciw stolika, po lewej, paląca się kanapa. Dwa okna. Okno naprzeciw kanapy otwarte. Uczeń stoi naprzeciw telewizora. Drzwi do pokoju są otwarte. Na środku aplikacji prostokąt z instrukcją: w twoim mieszkaniu wybuchł pożar. Jesteś w domu sam. Postępuj zgodnie z pozyskaną wiedzą, dzięki temu obronisz się przed zagrożeniem.
Ćwiczenie – zachowanie w przypadku wystąpienia pożaru
Źródło: Tomorrow Sp. z o.o., Michał Banaś, licencja: CC BY 3.0.
R15upOfXXEXfU
Ćwiczenie 1
Możliwe odpowiedzi: 1. Prawidłowa odpowiedź A, 2. Nieprawidłowa odpowiedź B, 3. Nieprawidłowa odpowiedź C, 4. Prawidłowa odpowiedź D

9. Praca domowa

Polecenie 6

Wyobraź sobie, że dostrzegasz pożar. Opisz tę sytuację i przygotuj plan działań, które musisz podjąć, aby odpowiednio zareagować na zagrożenie.

R14hV9Jkalocm
(Uzupełnij).
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
izpMGjkRLH_1443513496679_0
izpMGjkRLH_d5e1164

10. Słowniczek

ewakuacja
Definicja: ewakuacja

przemieszczenie się ludności, zwierząt i transport mienia z rejonów, w których występują zagrożenia, do miejsc bezpiecznych

ochrona przeciwpożarowa
Definicja: ochrona przeciwpożarowa

realizacja wszystkich przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia oraz środowiska przed pożarem lub jego skutkami

pożar
Definicja: pożar

niekontrolowany proces spalania w miejscu do tego nieprzeznaczonym, czyli
np. w mieszkaniu, szkole, szpitalu, ale również w lesie czy parku

pożary grupy A
Definicja: pożary grupy A

pożary materiałów stałych, zwykle pochodzenia organicznego, których normalne spalanie zachodzi z tworzeniem żarzących się węgli

pożary grupy B
Definicja: pożary grupy B

pożary cieczy i materiałów stałych topiących się

pożary grupy C
Definicja: pożary grupy C

pożary gazów palnych

pożary grupy D
Definicja: pożary grupy D

pożary metali

pożary grupy F
Definicja: pożary grupy F

pożary tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych

izpMGjkRLH_d5e1298

11. Zadania

Ćwiczenie 1
RsXWkf1XGNk7B
zadanie interaktywne
EdB
Źródło: Michał Banaś, licencja: CC BY 3.0.
1
RDVHgK5Co2rXY
Ćwiczenie 2
zadanie interaktywne
Źródło: Małgorzata Gajecka <malgorzata.gajecka@up.wroc.pl>, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 2

Napisz, jakie znasz oznaczenia dróg przeciwpożarowych dla osób niewidomych i słabowidzących.

RsfzTg5K2ApMb
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 3
Ro3PnkLHFqb2O
zadanie interaktywne
EdB
Źródło: Michał Banaś, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 4
R181nwKCJrP5u
zadanie interaktywne
EdB
Źródło: Michał Banaś, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 5
R16R2YF2fOM9n
zadanie interaktywne
EdB
Źródło: Michał Banaś, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 6
R1PejGQBXD5xS
zadanie interaktywne
Źródło: Małgorzata Gajecka <malgorzata.gajecka@up.wroc.pl>, licencja: CC BY 3.0.
RHPUKF1mTVESV
Ćwiczenie 6
Możliwe odpowiedzi: 1. Ich charakterystyczną cechą jest kształt, są dopasowane do kształtu przedmiotu, do którego są doklejane. Pozwalają niewidomym zapoznać się z podstawowymi informacjami, takimi jak dokąd prowadzą schody., 2. Nieprawidłowa odpowiedź A, 3. Nieprawidłowa odpowiedź B
Ćwiczenie 7
R1MJeNTLU7foe
zadanie interaktywne
EdB
Źródło: Michał Banaś, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 8
RoARbTGnBROXy
zadanie interaktywne
EdB
Źródło: Michał Banaś, licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 9
R1ZCOWDknqcJL
zadanie interaktywne
Źródło: Małgorzata Gajecka <malgorzata.gajecka@up.wroc.pl>, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 9

Napisz o czym musimy pamiętać w czasie wystąpienia pożaru?

RHbUsGHxuoxZd
(Uzupełnij).

Odpowiedź:
- szybkie zawiadomienie służb o zagrożeniu
- odcięcie dostępu świeżego powietrza do miejsca wystąpienia pożaru (np. zamknięcie okna w mieszkaniu lub też zatkanie szczeliny pod drzwiami),
- niezwłoczne zaalarmowanie osób będących w strefie zagrożenia (np. sąsiadów z tego samego budynku),
- opuszczenie (ewakuacja) zagrożonego miejsca.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida