Informacja o stanie realizacji działań
Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji
wdrażanych w 2024 roku
Ministerstwo Edukacji Narodowej
Warszawa, 2025 r.
Wprowadzenie
Niniejszy dokument jest pierwszym raportem monitorującym realizację działań, wskazanych w Polityce Cyfrowej Transformacji Edukacji (PCTE), przyjętej uchwałą Rady Ministrów 12 września 2024 r.
Raport został opracowany przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej i obejmuje okres od 18 września do 31 grudnia 2024 r.
Ze względu na niewielki zakres czasowy oraz sytuację, w której wiele działań PCTE, zainicjowanych w 2024 roku, ma charakter długoterminowy, z planowanym zakończeniem do 2028 r., zebrane dane i analizy powinny być interpretowane w kontekście wczesnej fazy wdrażania PCTE.
Realizacja PCTE w pierwszym roku wdrażania skupiała się na pracach koncepcyjnych, legislacyjnych oraz uruchomieniu kluczowych programów inwestycyjnych finansowanych głównie z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) oraz Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego 2021‑2027 (FERS).
Indeks dolny *Uchwała nr 98 Rady Ministrów w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą „Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” z dnia 12 września 2024 r. (M.P. z 2024 r. poz. 812). Indeks dolny koniec*Uchwała nr 98 Rady Ministrów w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą „Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” z dnia 12 września 2024 r. (M.P. z 2024 r. poz. 812).
I. Działania wdrożone w 2024 roku
Obszar 6: Wyposażenie uczniów, nauczycieli i szkół
Działanie 6.1: Opracowanie minimalnych standardów wyposażenia szkół w sprzęt cyfrowy oraz przykładowych modelowych rozwiązań w zakresie rozprowadzenia Internetu po szkole
W nowelizacji rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania* określono m. in. minimalne wymagania dotyczące sprzętu komputerowego, w tym komputerów stacjonarnych, laptopów i tabletów, umożliwiających wykorzystanie technologii informacyjno‑komunikacyjnych przy realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz minimalne wymagania dla technologii informacyjno‑komunikacyjnych, które będą obligatoryjne dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych, prowadzących kształcenie w formie dziennej. Stanowi ono punkt wyjścia dla dalszych działań, zapewniając spójność regulacyjną oraz ramy odniesienia dla planowanych i prowadzonych inwestycji.
Status: zakończone
Indeks dolny * Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 25 września 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania (Dz. U. poz. 1442) Indeks dolny koniec* Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 25 września 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawowych warunków niezbędnych do realizacji przez szkoły i nauczycieli zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych oraz programów nauczania (Dz. U. poz. 1442)
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 1: Ewaluacja stanu edukacji cyfrowej oraz wykorzystania technologii edukacyjnej przez uczniów
Działanie 1.1: Diagnoza stanu rozwoju metodyki edukacji cyfrowej na uczelniach
Działanie 1.2: Diagnoza dotycząca specjalistycznego oprogramowania i cyfrowych rozwiązań potrzebnych w szkole
Działanie 1.3: Analiza funkcjonowania sieci OSE, identyfikacja i likwidacja białych plam w zakresie podłączenia szkół do szerokopasmowego Internetu
Działanie 1.4: Analiza rozwiązań w zakresie edukacji cyfrowej przyjętych w podstawach programowych w innych krajach
Rozpoczęto prace diagnostyczne mające na celu zbudowanie fundamentu pod racjonalne zarządzanie transformacją cyfrową.
Rozpoczęto przygotowanie diagnoz dotyczących metodyki edukacji cyfrowej na uczelniach (1.1), zapotrzebowania na specjalistyczne oprogramowanie (1.2), funkcjonowania sieci OSE (1.3) oraz analizę rozwiązań w podstawach programowych innych krajów (1.4).
Status: w realizacji
Nakłady: Działania te finansowane są z budżetu państwa w ramach dotacji dla IBE‑PIB.
Stan na koniec roku: Powołano Zespół ds. Cyfryzacji Edukacji w IBE PIB, który opracował założenia metodologiczne i narzędzia diagnostyczne.
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 2: Zmiana obowiązującej podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego
Działanie 2.2: Zmiany w podstawie programowej wychowania przedszkolnego w zakresie kompetencji cyfrowych
Działanie 2.3: Zmiany w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie wykorzystania nowoczesnych technologii, w tym sztucznej inteligencji w szkole
Działanie 2.4: Zmiany w podstawie programowej informatyki w zakresie nowoczesnych technologii
Zainicjowano zmiany w podstawie programowej wychowania przedszkolnego (graniczenie korzystanie przez dzieci z urządzeń ekranowych w trakcie zajęć wychowania przedszkolnego) oraz kształcenia ogólnego w zakresie AI i nowoczesnych technologii.
Status: w realizacji
Nakłady: Działania te finansowane są z budżetu państwa w ramach dotacji dla IBE‑PIB.
Stan na koniec roku: Sformułowano pierwsze rekomendacje; projekt podstawy dla szkół podstawowych przygotowano do konsultacji w 2025 r.
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 3: Nowe technologie, w tym sztuczna inteligencja w szkole
Działanie 3.2: Opracowanie przykładów wykorzystania sztucznej inteligencji do przygotowania nauczyciela w zakresie indywidualizacji pracy z uczniem i prowadzenia zajęć ze swojego przedmiotu
Opracowano 9 scenariuszy do aplikacji edukacyjnych z elementami AI, m.in. takimi jak EDUchat, SmartLearn, Poetyckie grywalizacje i inne, które mają być udostępnione na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (ZPE**) do końca 2028 roku. Realizacja i finansowanie odbywa się w ramach programu FERS – konkurs pn. Opracowanie zaawansowanych technologicznie e‑materiałów do kształcenia ogólnego.
Realizacja projektu pn. Opracowanie rozwiązań zapewniających dostęp do wysokiej jakości zindywidualizowanego i spersonalizowanego doradztwa metodycznego. Przeprowadzone w ramach projektu badania dotyczące charakteru i organizacji pracy doradców metodycznych wykazały potrzebę rozwijania kompetencji cyfrowych tej grupy zawodowej, w szczególności w zakresie wykorzystania nowoczesnych technologii wspierających proces dydaktyczny i doradczy. W odpowiedzi na zidentyfikowane potrzeby, w trakcie opracowywania standardów pracy doradcy metodycznego rozszerzono obszary związane z ujednoliceniem i doskonaleniem praktyki zawodowej o zagadnienia dotyczące stosowania technologii cyfrowych oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Kontynuacją tych działań było opracowanie koncepcji szkoleń skierowanych do doradców metodycznych oraz nauczycieli–konsultantów, ukierunkowanych na praktyczne wykorzystanie sztucznej inteligencji w pracy pracowników placówek doskonalenia nauczycieli oraz zarządzania procesem doradczym w warunkach pracy zdalnej. Celem podjętych inicjatyw jest podniesienie jakości i efektywności pracy doradców i konsultantów oraz zwiększenie ich gotowości do wspierania nauczycieli w zakresie stosowania innowacyjnych metod i technologii w procesie nauczania. Realizacja i finansowanie odbywa się w ramach programu FERS
Status: w realizacji
Nakłady: projekty FERS o łącznej wartości ok. 65,5 mln
Stan na koniec roku: Prowadzone są działania nad wypracowaniem modelu spersonalizowanego doradztwa, uwzględniającego specyficzne potrzeby metodyczne nauczyciela oraz specyfikę szkoły.
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
Indeks dolny ** https://zpe.gov.pl/ Indeks dolny koniec** https://zpe.gov.pl/
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 4: Metody kształcenia, dydaktyka cyfrowa, cyfrowe zasoby dydaktyczne
Działanie 4.2: Opracowanie modułów dotyczących kompetencji cyfrowych uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi
W ramach projektu ORE** pn. Pilotażowe wdrożenie modułowych e‑podręczników oraz opracowanie założeń do zaawansowanych technologicznie e‑materiałów wspierających nowoczesne metody nauczania i uczenia się (FERS), opracowywane są modułowe e‑podręczniki dostosowane do standardu WCAG. W roku szkolnym 2024/2025 przeprowadzono pilotażowe wdrożenie 12 modułowych e‑podręczników w szkołach podstawowych. W ramach trwającego pilotażu w 2024 r. rozpoczęło się wdrażanie modułowych e‑podręczników podczas zajęć lekcyjnych w 12 szkołach podstawowych oraz przeprowadzono działania szkoleniowo‑doradcze dla nauczycieli korzystających z modułowych e‑podręczników. Rozpoczęto opracowywanie 25 modułowych e‑podręczników do szkoły ponadpodstawowej (zarówno poziom podstawowy, jak i rozszerzony).
Planowane jest również ogłoszenie konkursu pn. Opracowanie e‑materiałów wspierających edukację włączającą (FERS) na e‑materiały do edukacji włączającej w drugiej połowie 2025 roku.
Status: w realizacji
Działanie 4.3: Opracowanie modułów dotyczących sztucznej inteligencji oraz aspektów etycznych i zagrożeń związanych z tą tematyką
Działanie to jest realizowane w ramach tych samych projektów co działanie 3.2.
Status: w realizacji
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
Indeks dolny ** Ośrodek Rozwoju Edukacji - publiczna placówka doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzona przez Ministra Edukacji Indeks dolny koniec** Ośrodek Rozwoju Edukacji - publiczna placówka doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym prowadzona przez Ministra Edukacji
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 4: Metody kształcenia, dydaktyka cyfrowa, cyfrowe zasoby dydaktyczne
Działanie 4.4: Opracowanie modułów dotyczących wykorzystania nowych metod nauczania opartych o nowoczesne technologie
Opracowano 215 scenariuszy dla zaawansowanych technologicznie e‑materiałów, w tym dla 18 gier edukacyjnych, które mają powstać do końca 2028 roku - projekt pn. Pilotażowe wdrożenie modułowych e‑podręczników oraz opracowanie założeń do zaawansowanych technologicznie e‑materiałów wspierających nowoczesne metody nauczania i uczenia się. Realizacja i finansowanie odbywa się w ramach programu FERS.
Status: w realizacji
Działanie 4.8: Rozwój kompetencji cyfrowych kadry uczącej szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych
W konkursach finansowanych w ramach programu FERS i KPO planowane jest przeszkolenie ponad 100 tys. nauczycieli. Rozpoczęto już szkolenia z AI (projekt Lekcja:AI https://lekcjaai.pl), w których weźmie udział ponad 13 tys. nauczycieli. Powiązane z działaniem 5.9.
Status: w realizacji
Działanie 4.10: Opracowanie katalogu przydatnych cyfrowych materiałów dla kadry uczącej, dostępnych w chmurze
W roku szkolnym 2024/2025 przeprowadzono pilotażowe wdrożenie modułowych e‑podręczników w 12 szkołach podstawowych. Rozpoczęto także prace nad modułowymi e‑podręcznikami dla szkół ponadpodstawowych.
Status: w realizacji
Nakłady: Projekty FERS o wartości łącznej ponad 400 mln
Stan na koniec roku: Trwa pilotażowe wdrażanie modułowych e‑podręczników i zestawów narzędzi wspierających rozwój kluczowych kompetencji.
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 5: Kształcenie i doskonalenie nauczycieli
Działanie 5.1: Rozwijanie kompetencji cyfrowych nauczycieli w wychowaniu przedszkolnym
Wyłoniono wykonawców szkoleń i zakończono podpisywanie umów o objęcie przedsięwzięcia wsparciem Inwestycji C2.1.3: E‑kompetencje (KPO) w ramach naboru nr KPOD.05.08‑IW.06‑001/24 (nauczyciele przedszkolni)
Status: w realizacji
Działanie 5.2: Studia podyplomowe kwalifikacyjne i doskonalące dla nauczycieli w zakresie informatyki
W 2024 r. na podstawie art. 464 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce podpisano 6 umów na organizację i przeprowadzenie studiów podyplomowych dla czynnych zawodowo nauczycieli, w zakresie:
kwalifikacyjnych studiów podyplomowych przygotowujących czynnych zawodowo nauczycieli do nauczania informatyki (trzysemestralne);
doskonalących studiów podyplomowych dla czynnych zawodowo nauczycieli posiadających kwalifikacje do nauczania informatyki (dwusemestralne);
doskonalących studiów podyplomowych dla czynnych zawodowo nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej w zakresie edukacji informatycznej (dwusemestralne).
Status: w realizacji
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 5: Kształcenie i doskonalenie nauczycieli
Działanie 5.9: Doskonalenie i rozwijanie umiejętności cyfrowych nauczycieli w zakresie sztucznej inteligencji
Działanie realizowane w projekcie pn. Szkolenia z zakresu AI dla nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych. W ramach ogłoszonego naboru konkursowego wyłoniono podmiot, który w 2025 r. rozpocznie szkolenia dla ponad 11 tys. nauczycieli. Realizacja i finansowanie odbywa się w ramach programu FERS.
Status: w realizacji
Działanie 5.10: Umieszczenie na platformie edukacyjnej z wysokiej jakości szkoleniami dla nauczycieli, pomocy dydaktycznych z włączeniem gier edukacyjnych
Opracowano 215 scenariuszy dla zaawansowanych technologicznie e‑materiałów do kształcenia ogólnego, w tym 18 gier edukacyjnych.
Status: w realizacji
Nakłady: Projekty FERS o wartości łącznej ponad 91 mln. Budżet państwa ok. 3,5 mln
Stan na koniec roku: Od 2023 r. realizowane są studia podyplomowe (kwalifikacyjne i doskonalące) dla nauczycieli z zakresu informatyki. Trwają przygotowania do uruchomienia szkoleń dla nauczycieli z zakresu umiejętności cyfrowych na poziomie zaawansowanym.
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 6: Wyposażenie uczniów, nauczycieli i szkół
Działanie 6.2: Wyposażenie nauczycieli w nowe przenośne komputery
Działanie 6.3: Nowe przenośne komputery lub tablety dla szkół do dyspozycji uczniów
Działanie 6.4: Wyposażenie szkół w laboratoria sztucznej inteligencji
Działanie 6.5: Wyposażenie szkół ponadpodstawowych w laboratoria STEM
Działanie 6.6: Rozbudowa lub modernizacja sieci wewnątrz budynków szkolnych
Powyższe działania, polegające na doposażeniu szkół w sprzęt komputerowy i modernizacji infrastruktury sieciowej, realizowane są przez Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej ze środków Krajowego Programu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) w ramach komponentu C „Transformacja cyfrowa” w inwestycji C2.1.2 Wyrównanie poziomu wyposażenia szkół w przenośne urządzenia multimedialne - inwestycje związane ze spełnieniem minimalnych standardów sprzętowych i C2.2.1 – Wyposażenie szkół/instytucji w odpowiednie urządzenia i infrastrukturę ICT w celu poprawy ogólnych ogólnej wydajności systemów edukacji. W październiku 2023 r. ruszył program „Laptop dla nauczyciela”, w ramach którego nauczyciele otrzymują bony o wartości 2,5 tys. zł na zakup laptopa lub laptopa przeglądarkowego. Pozostałe działania zrealizowane zostaną do końca III kwartału 2026 r.
Status: w realizacji
Działanie 6.7: Modernizacja systemu egzaminacyjnego w obszarze cyfrowym
Działanie rozpoczęło się w listopadzie 2024 r. Celem przedsięwzięcia jest modernizacja w obszarze cyfrowym systemu egzaminacyjnego, w szczególności unowocześnienie Centralnej i okręgowych komisji egzaminacyjnych oraz Centrum Informatycznego Edukacji. Przedsięwzięcie to ma strategiczne znaczenie, ponieważ modernizacja procesów egzaminacyjnych wpływa na wiarygodność całego systemu edukacji. Kluczowe będzie zapewnienie odpowiedniego przygotowania szkół do korzystania z nowych narzędzi oraz synchronizacja z innymi działaniami cyfryzacyjnymi.
Status: w realizacji
Nakłady: Projekty KPO o wartości łącznej ponad 4,8 mld zł
Stan na koniec roku: Zrealizowano 64% planu wsparcia nauczycieli; ogłoszono kluczowe przetargi na sprzęt dla uczniów i laboratoria
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 7: Kształcenie cyfrowych specjalistów
Działanie 7.3: Przegląd i aktualizacja oferty kształcenia zawodowego oraz podstaw programowych kształcenia w zawodach pod kątem aktualnych potrzeb rynku pracy oraz przejścia na gospodarkę cyfrową we współpracy z pracodawcami
Działanie 7.4: Przegląd dostępnych kwalifikacji wolnorynkowych ujętych w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji oraz opracowanie rekomendacji dotyczących zmian w kwalifikacjach wolnorynkowych w zakresie kompetencji cyfrowych
Działanie 7.5: Poszerzenie oferty materiałów multimedialnych do kształcenia zawodowego o nowe e‑materiały rozwijające kompetencje cyfrowe u ich odbiorców, umiejętność wykorzystywania zaawansowanych technologicznie multimediów oraz zwiększające wykorzystanie technologii informacyjno‑komunikacyjnych w kształceniu zawodowym
Powiązane jest m.in. z zakończonym projektem realizowanym przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy pn. Przygotowanie rozwiązań wspierających proces kształcenia przyszłych i doskonalenia obecnych nauczycieli zawodu. Działanie ma charakter strategiczny i międzysektorowy, a jego efektem powinny być elastyczne ścieżki edukacyjne odpowiadające na potrzeby pracodawców.
Projekt pn. Opracowanie koncepcji i odbiór e‑materiałów edukacyjnych ukierunkowanych na wspieranie kształcenia kompetencji zawodowych
W ramach projektu koncepcyjnego ORE przygotowano załączniki merytoryczne do regulaminów konkursów na opracowanie pierwszych 382 z 750 e‑materiałów do kształcenia zawodowego. Ogłoszono dwa konkursy na opracowanie e‑materiałów do nauki języka obcego zawodowego oraz do kształcenia zawodowego. Realizacja i finansowanie odbywa się w ramach programu FERS.
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 7: Kształcenie cyfrowych specjalistów
Projekt pn. Utworzenie i upowszechnienie portalu infozawodowe.men.gov.pl
W 2024 roku realizowano prace analityczno‑rozwojowe dotyczące nowej koncepcji portalu infozawodowe.men.gov.pl. Równolegle prowadzono analizę obecnego portalu, aby zapewnić jego stabilne działanie oraz wykorzystać uzyskane wyniki w projektowaniu nowego rozwiązania. W wyniku tych prac opracowano zaawansowany materiał wykorzystany w koncepcji nowego portalu. Zakończono prace analityczno‑rozwojowe i przygotowano koncepcję funkcjonalności portalu w I kwartale 2025 r. Realizacja i finansowanie odbywa się w ramach programu FERS.
Status: w realizacji
Nakłady: Projekt FERS o wartości ok. 8,3 mln zł
Stan na koniec roku: Utworzono portal infozawodowe.pl. Rozpoczęto prace nad elastycznymi ścieżkami kształcenia odpowiadającymi potrzebom gospodarki cyfrowej
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 8: Cyfrowe bezpieczeństwo
Działanie 8.2: Działania wspierające nauczanie o edukacji medialnej, higienie cyfrowej i cyberbezpieczeństwie (Cyberlekcje)
Pierwsze scenariusze zajęć lekcyjnych (Cyberlekcje) zostały zamieszczone na prowadzonej przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej jeszcze w 2023 roku. Obecnie na ZPE znajdują się już materiały z kolejnej edycji projektu https://zpe.gov.pl/a/cyberlekcje-30/D59PlYj9bhttps://zpe.gov.pl/a/cyberlekcje-30/D59PlYj9b
Status: w realizacji
Działanie 8.4: Projekt edukacyjny dla nauczycieli i uczniów klas VII i VIII szkół podstawowych i szkół ponadpodstawowych w zakresie świadomego użytkowania nowych technologii (Bezpieczni w Sieci)
Działanie realizowane od 2021 roku. Projekt ma również komponent informacyjny i konferencyjny. Inicjatywa jest prowadzona przez Ministerstwo Cyfryzacji i NASK, przy współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej, i została powiązana z PRKC (I.2.5). Strona projektu (https://bezpieczniwsieci.edu.pl/) jest aktywna i funkcjonująca. Działanie przewidywane do 2027 roku.
Status: w realizacji
Nakłady: Finansowanie z budżetu państwa w ramach współpracy MEN, MC i NASK.
Stan na koniec roku: Aktywowano 126 424 konta w projekcie Bezpieczni w Sieci; ukończono blisko 500 tys. szkoleń e‑learningowych
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 9: Zmiana organizacji pracy szkoły
Działanie 9.5: Cyfrowy rozwój oświaty w jednostkach samorządu terytorialnego
W ramach projektu ORE pn. Cyfrowy rozwój oświaty w jednostkach samorządu terytorialnego – szkolenie i doradztwo dla kadry JST wypracowywane są strategiczne rozwiązania w zakresie cyfryzacji w JST. W ramach projektu opracowano programy szkoleń i narzędzia do diagnozy stanu cyfryzacji w JST, przeprowadzono działania szkoleniowo‑doradcze dla 210 przedstawicieli z 51 JST a następnie w okresie od czerwca 2024 roku do czerwca 2025 roku, przeprowadzono 51 debat na temat rozwoju cyfryzacji. Jednostki samorządu terytorialnego uczestniczące w projekcie opracowały 51 strategicznych planów rozwoju oświaty w zakresie cyfryzacji. Aktualnie trwa monitorowanie wdrożeń opracowanych planów. Planowane jest również ogłoszenie konkursu na objęcie działaniami szkoleniowo‑doradczymi docelowo liczby 300 samorządów (oraz 900 samorządowców) w pierwszej połowie 2026 roku. Realizacja i finansowanie odbywa się w ramach programu FERS.
Status: w realizacji
Nakłady: Projekt FERS o wartości ok. 7,1 mln.
Stan na koniec roku: Realizowany od 2023 r.
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
II. Działania długofalowe w trakcie realizacji*
Obszar 10: Wsparcie nauczycieli i szkół w procesie cyfrowej transformacji
Działanie 10.3: Opracowanie wytycznych dotyczących zadań szkolnych koordynatorów cyfrowej edukacji, a także standardów w zakresie ich przygotowania do realizacji tych zadań
Stanowisko szkolnego koordynatora cyfrowej edukacji zostało opisane w PCTE . Proponuje się utworzenie stanowiska szkolnego koordynatora cyfrowej edukacji, którego rolą byłoby wspieranie nauczycieli w procesie wykorzystania sprzętu cyfrowego oraz oprogramowania w dydaktyce. Dodatkowo, koordynator ma stanowić dla danej szkoły wsparcie w procesie transformacji cyfrowej, w szczególności dla metodycznej i organizacyjnej pomocy w wykorzystaniu technologii w celach edukacyjnych i w funkcjonowaniu szkoły. Ponadto ma stymulować do tworzenia długofalowych i przemyślanych planów rozwoju szkoły zapewniających w trakcie i po transformacji równowagę pomiędzy nauczaniem tradycyjnym i z wykorzystaniem technologii cyfrowych. W ramach FERS w projekcie pn. Szkolenia dla koordynatorów i koordynatorek cyfrowych planowane jest przeszkolenie 25 tysięcy osób do 2028 r. Wartość projektu wynosi 25 mln.
W ramach projektu ORE pn. Cyfrowy rozwój oświaty w jednostkach samorządu terytorialnego – szkolenie i doradztwo dla kadry JST wypracowany zostanie model wdrożenia szkolnych koordynatorów cyfrowej transformacji, w tym warunków ich finansowania, zatrudniania i powoływania.
Działanie 10.5: Rozbudowa Krajowego Sytemu Danych Oświatowych (KSDO) o nowe moduły/funkcjonalności
Rozpoczęto rozbudowę KSDO. Działanie realizowane jest w ramach środków KPO
Status: w realizacji
Indeks dolny * Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej. Indeks dolny koniec* Rozpoczęte w 2024 roku lub wcześniej.
Problemy i trudności w realizacji
Trudności z perspektywy szkolnej
Niewystarczająca infrastruktura sieciowa: Choć 73% szkół ma Wi‑Fi we wszystkich salach, tylko 25% ocenia je jako w pełni wystarczające przy pracy całej klasy.
Bariery kadrowe i finansowe: Brak administratorów IT wynika głównie z braku środków na wynagrodzenia (62% wskazań) oraz trudności w pozyskaniu specjalistów.
Doraźny charakter wsparcia: Funkcje techniczne i pedagogiczne są najczęściej realizowane przez nauczycieli jako dodatkowe, niepłatne obowiązki.
Niski poziom świadomości: Ponad 20% dyrektorów nie słyszało o stanowisku szkolnego koordynatora cyfrowej edukacji.
Problemy i trudności w realizacji
Strukturalne i demograficzne bariery adopcji technologii Zidentyfikowano grupy o wysokim ryzyku wykluczenia cyfrowego:
Bariera wieku: Spadek kompetencji AI w grupie 60+ (z 82,1% u najmłodszych do 47,7%).
Bariera stażu: Nauczyciele z ponad 30‑letnim doświadczeniem wykazują niższą gotowość do adaptacji e‑materiałów.
Dualizm szkolnictwa wyższego: Dysproporcja między liderami - Politechnikami (57,0%) i uczelniami prywatnymi (63,6%) - a naukami rolniczymi (42,9%) oraz weterynaryjnymi (44,3%).
Geografia vs. Kapitał: Choć bariera infrastrukturalna niemal zanikła (W6.3 na poziomie 99,3% dzięki m.in. bonom 2,5 tys. zł na laptopy), różnica w kompetencjach AI między miastami (73,9%) a wsią (59,9%) pozostaje faktem. Dowodzi to, że barierą nie jest już „urządzenie”, lecz brak szkoleń.
Analiza badań i ekspertyz – 2024 r.
Stan cyfryzacji infrastruktury i dostęp do sprzętu
W 2024 roku poprawił się dostęp szkół do infrastruktury cyfrowej, głównie dzięki programom modernizacyjnym.
84% placówek korzysta ze światłowodu, choć w części z nich przepustowość nadal jest niewystarczająca.
Program „Laptop dla ucznia” nie doprowadził do istotnych zmian w sposobie nauczania, ponieważ laptopy są używane głównie w domach. W szkołach korzysta się z nich rzadko z powodu braku odpowiedniej infrastruktury (np. szaf ładujących, gniazdek) i niejasności co do odpowiedzialności za sprzęt.
Ogólnie nauczyciele i dyrektorzy oceniają stopień cyfryzacji szkół na 7,6 w skali 10‑stopniowej, zwracając jednocześnie uwagę na obecność przestarzałych urządzeń w części placówek.
Sztuczna Inteligencja (AI) w edukacji
W 2024 roku gwałtownie wzrosło zainteresowanie generatywną sztuczną inteligencją.
63% uczniów szkół ponadpodstawowych intensywnie korzystają z narzędzi AI (głównie ChatGPT) – przede wszystkim w nauce, wyjaśnianiu trudnych zagadnień i pisaniu prac – przy czym wielu z nich nadmiernie ufa generowanym treściom, rzadko je weryfikując.
Nauczyciele traktują AI głównie jako narzędzie wspierające przygotowanie materiałów dydaktycznych, lecz jednocześnie obawiają się plagiatów i pogorszenia samodzielnego myślenia uczniów.
Widoczna jest wyraźna luka świadomości między skalą użycia AI przez młodzież a przygotowaniem nauczycieli do jej nadzorowania – tylko niewielka część z nich (15%) czuje się kompetentna w tym zakresie.
Międzynarodowe badania potwierdzają podobne wyzwania: zdecydowana większość studentów na świecie korzysta z AI, ale wielu brakuje odpowiednich kompetencji i oczekują wsparcia edukacyjnego.
Analiza badań i ekspertyz – 2024 r.
Kompetencje cyfrowe i doskonalenie nauczycieli
W rozwoju kompetencji cyfrowych nauczycieli widać wyraźny postęp, choć wyniki badań są niejednorodne.
Liczba pedagogów uczestniczących w szkoleniach TIK podwoiła się w ostatnich latach, a w teście IT Fitness Test 2024 nauczyciele osiągnęli lepsze wyniki niż uczniowie.
Nauczyciele wskazują, że najbardziej potrzebują szkoleń z nowoczesnych technologii edukacyjnych oraz gotowych scenariuszy lekcji, które pomogłyby skutecznie wykorzystywać technologię w praktyce dydaktycznej.
Jednocześnie odnotowano spadek poziomu kompetencji cyfrowych wśród młodzieży szkół ponadpodstawowych.
Bezpieczeństwo cyfrowe i dobrostan
W 2024 roku szczególną uwagę zwrócono na pogarszający się dobrostan cyfrowy młodzieży oraz zagrożenia płynące z nadmiernej obecności online.
Badania pokazują wzrost problemów związanych z cyberprzemocą – komunikatory stały się miejscem konfliktów, wykluczania i presji ciągłego bycia online.
Coraz młodsze dzieci mają także dostęp do treści szkodliwych, a średni wiek pierwszego kontaktu z pornografią spadł do 9–10 lat z powodu nieskutecznej weryfikacji wieku.
Ponad połowa polskich szkół wprowadziła zakaz używania telefonów, jednak eksperci podkreślają, że same zakazy nie zastępują edukacji o odpowiedzialnym korzystaniu z technologii. Dodatkowo młodzież w krajach OECD spędza w internecie bardzo dużo czasu – co najmniej 30 godzin tygodniowo.
Analiza badań i ekspertyz – 2024 r.
Wsparcie kadrowe i rola placówek doskonalenia nauczycieli (PDN)
System zarządzania technologią w szkołach rozwija się, lecz wciąż napotyka na ograniczenia.
Tylko 43% placówek posiada koordynatora cyfrowej edukacji, przy w większości przypadków (77%) funkcja ta jest dodatkowym, często nieodpłatnym zadaniem nauczyciela.
Placówki doskonalenia nauczycieli oferują szeroką ofertę szkoleń — 70% prowadzi stałe kursy cyfrowe, a aż 98% uwzględnia w nich tematykę sztucznej inteligencji. Jednocześnie PDN wskazują na braki w dostępie do specjalistów zewnętrznych oraz nowoczesnego sprzętu, takiego jak drukarki 3D czy laboratoria STEM.
Dane pokazują, że polskie szkoły znacząco poprawiły swoją infrastrukturę cyfrową, jednak nadal brakuje im spójnego, systemowego wsparcia w zakresie metodyki pracy z technologią.
Wyzwania dotyczą również bezpiecznego i etycznego wykorzystywania sztucznej inteligencji w edukacji, co wymaga dalszych działań i odpowiednich regulacji.
Szacowane wartości bazowe wskaźników rezultatu (na podstawie raportów z monitoringu)
Wartości początkowe wskaźników nie były przedmiotem badań przed powstaniem PCTE, dlatego w chwili . W rezultacie wartości docelowe dla wskaźników zostały ustalone bez pełnej wiedzy o obecnej sytuacji w tych obszarach. Dane pozyskano dzięki badaniom kwestionariuszowym przeprowadzonym wiosną 2025 r. Poznanie rzeczywistych aktualnych wartości pozwoliło na opracowanie rekomendacji.
W3.2: Odsetek nauczycieli deklarujących umiejętność wykorzystania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w nauczaniu: Wartość bazowa już w 2025 r. przekroczyła założony cel długoterminowy | 59,6% (cel 2030: 51%) |
W4.6: Odsetek nauczycieli prowadzących obowiązkowe zajęcia edukacyjne w szkołach podstawowych lub ponadpodstawowych, którzy oceniają, że ich kompetencje we wszystkich obszarach ram DigCompEdu są na poziomie B1 lub wyższym | 43,5% (cel 2027: 51%) |
W4.7: Odsetek nauczycieli prowadzących kształcenie w systemie szkolnictwa wyższego, którzy oceniają, że ich kompetencje we wszystkich obszarach ram DigCompEdu są na poziomie B1 lub wyższym | 56,1% (cel 2030: 75%) |
W4.8: Odsetek szkół lub zespołów szkół w systemie oświaty prowadzących zajęcia również w trybie poza klasowo‑lekcyjnym. Ze względu na wysoki wynik bazowy, rekomenduje się podniesienie celu do 90% | 79,0% (cel 2035: 75%) |
W4.9: Odsetek szkół lub zespołów szkół w systemie oświaty prowadzących zajęcia również w trybie międzyprzedmiotowym | 29,0% (cel 2035: 75%) |
W5.2: Odsetek nauczycieli wychowania przedszkolnego, którzy oceniają, że ich kompetencje we wszystkich obszarach ram DigCompEdu są na poziomie B1 lub wyższym | 53,1% (cel 2027: 51%) |
W5.3: Odsetek nauczycieli doskonalących się zawodowo w zakresie wykorzystania nowoczesnych technologii w nauczaniu w ciągu ostatnich 12 miesięcy | 44‑49% (cel 2029: 50%) |
Szacowane wartości bazowe wskaźników rezultatu (na podstawie raportów z monitoringu)
W6.1: Średnia liczba uczniów przypadających na jeden komputer przenośny użytkowany przez uczniów w szkole | 21,1 (cel 2025: 6,0) |
W6.2: Odsetek szkół spełniających minimalne obowiązujące standardy wyposażenia w infrastrukturę cyfrową | 14,0% (cel 2027: 98%) |
W6.3: Odsetek nauczycieli prowadzących obowiązkowe zajęcia edukacyjne, którzy mają do dyspozycji komputer do prowadzenia zajęć dydaktycznych. Pierwotny cel został już osiągnięty | 99,3% (cel 2027: 90%) |
W6.4: Odsetek szkół nie zgłaszających braku lub niewystarczającego dostępu do sieci wifi w salach lekcyjnych | 69% (cel 2027: 90%) |
W6.5: Odsetek szkół ponadpodstawowych korzystających z laboratoriów sztucznej inteligencji | 1,0% (cel 2027: 51%) |
W6.6: Odsetek szkół ponadpodstawowych korzystających z laboratoriów STEM | 3,0% (cel 2027: 51%) |
W6.7: Odsetek szkół korzystających ze specjalistycznych materiałów i programów do wypożyczenia w chmurze | 78% (cel 2030: 34%) |
W6.8: Odsetek placówek doskonalenia nauczycieli wyposażonych w sprzęt, oprogramowanie i rozwiązania sieciowe adekwatne do przyjętych w szkole | 35% (cel 2030: 90%) |
Szacowane wartości bazowe wskaźników rezultatu (na podstawie raportów z monitoringu)
W7.5: Odsetek nauczycieli kształcenia zawodowego korzystających z e‑materiałów | 95,6% (cel 2030: 51%) |
W8.1: Odsetek nauczycieli informatyki, którzy oceniają, że większość nauczanych przez nich absolwentów szkół podstawowych lub ponadpodstawowych posiada kompetencje cyfrowe w obszarze bezpieczeństwa co najmniej na poziomie 3 ram DigComp | 70,8% (cel 2027: 67%) |
W8.2: Odsetek nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych, którzy oceniają, że posiadane przez nich kompetencje cyfrowe w obszarze bezpieczeństwa są co najmniej na poziomie 3 ram DigComp | 69,7% (cel 2027: 67%) |
W8.3: Odsetek uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych, których co najmniej jeden rodzic lub opiekun prawny ocenia, że posiadane przez rodzica lub opiekuna prawnego kompetencje cyfrowe w obszarze bezpieczeństwa są co najmniej na poziomie 3 ram DigComp | 69,2% (cel 2030: 51%) |
W9.1: Udział szkół, w których były realizowane projekty uczniowskie z wykorzystaniem nowoczesnej technologii | 55,0% (cel 2035: 80%) |
W9.3: Udział szkół, w których istnieją wydzielone przestrzenie do realizacji projektów edukacyjnych | 26,0% (cel 2030: 30%) |
W10.1: Odsetek szkół, w których funkcjonuje stanowisko szkolnego koordynatora cyfrowej edukacji | 10,0% (cel 2027: 90%) |
W10.2: Odsetek szkół, w których funkcjonuje stanowisko administratora sprzętu komputerowego | 43,0% (cel 2027: 60%) |
Rekomendacje - pożądane zmiany w świetle wyników badań, analiz i ekspertyz
Profesjonalizacja funkcji koordynatora | Należy zapewnić trwałe umocowanie stanowiska szkolnego koordynatora cyfrowej edukacji w systemie oświaty, oferując mu system certyfikacji (mikropoświadczenia) oraz jasne wytyczne, aby funkcja ta nie była realizowana jedynie jako dodatek do obowiązków nauczyciela |
Szkolenia dopasowane do potrzeb | Programy doskonalenia powinny uwzględniać specyfikę nauczycieli z obszarów wiejskich oraz grup wiekowych (szczególnie starszych pedagogów), koncentrując się na krytycznej ocenie treści generowanych przez AI oraz cyberbezpieczeństwie |
Edukacja bezekranowa i AI | Zmiany w podstawie programowej kładą nacisk na koncepcję edukacji cyfrowej bez użycia ekranów w przedszkolach oraz na rozwijanie biegłości w zakresie AI, zamiast wyłącznej, narzędziowej obsługi programów |
Wsparcie liderów | Należy zachęcać nauczycieli do udziału w szkoleniach oraz angażować dyrektorów szkół w budowanie kultury cyfrowej. Jest to kluczowe dla trwałości transformacji |
Regulacje i ochrona | Niezbędny jest przegląd przepisów dotyczących weryfikacji wieku w sieci oraz wprowadzenie standardów ochrony dziecka w środowisku cyfrowym, w tym edukacja w zakresie higieny cyfrowej nie tylko dla uczniów, ale i rodziców |
Odpowiedzialność dostawców | Postuluje się zwiększenie społecznej odpowiedzialności firm technologicznych za bezpieczeństwo młodych użytkowników online |
Wskaźnik W6.5 (Laboratoria AI) | Proponuje się rozszerzenie monitorowania na wszystkie szkoły w systemie oświaty (w tym podstawowe), co będzie spójne z planowanymi inwestycjami w laboratoria AI dla obu etapów edukacyjnych. |
Podsumowanie
Rok 2024 był dla Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji rokiem przejścia od fazy planowania do aktywnej realizacji.
Charakteryzował się on bardzo krótkim okresem na realizację zadań określonych Uchwałą – 2 miesiące.
Choć formalnie zakończono jedno zadanie z terminem na 2024 rok, uruchomiono liczne, kluczowe projekty, które stanowią o sile i rozmachu transformacji.
Dane z przełomu 2024 i 2025 roku wyraźnie pokazują, że zainicjowane działania nabierają tempa, a ich pierwsze efekty, takie jak np.: wyniki pilotaży, stanowią solidną bazę dla dalszych prac.
Wdrożenie PCTE przebiega wielotorowo, obejmując zarówno infrastrukturę oraz sprzęt, jak i rozwój kompetencji, tworzenie nowoczesnych e‑zasobów oraz wsparcie dla samorządów.
Niniejszy raport stanowi pierwszy krok w kierunku systematycznego monitorowania wdrażania Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji. Jego przygotowanie możliwe było dzięki współpracy z instytucjami odpowiedzialnymi za realizację działań oraz zaangażowaniu zespołu badawczego IBE‑PIB
Zebrane dane i analizy obejmują stan realizacji polityki na dzień 31 grudnia 2024 roku i powinny być interpretowane w kontekście wczesnej fazy wdrażania reformy, która rozpoczęła się we wrześniu 2024 roku.