O krakowskich studentach i ich sukcesach naukowych‑Mikołaj Kopernik

We wczesnym średniowieczu nauczanie prowadzono głównie w klasztorach, a dostęp do niego mieli przede wszystkim duchowni. Zaczęło się to zmieniać w XII w. wraz z rozwojem ośrodków miejskich. Wzrastało zapotrzebowanie na ludzi mających chociażby podstawowe wykształcenie.

Przy katedrach i kolegiatach powstawały szkoły w coraz większym stopniu otwarte dla ludzi świeckich. Niektóre z nich z czasem zaczęły zdobywać międzynarodową sławę i przyciągać uczniów z różnych części Europy. Z nich powstawały uniwersytetyuniwersytetuniwersytety.

W Polsce pierwsza taka uczelnia powstała z inicjatywy Kazimierza Wielkiego w Krakowie, w 1364 r. Założenie uniwersytetu podnosiło prestiż władzy królewskiej oraz przyczyniało się do rozwoju miastu, do którego zaczęli zjeżdżać studenci z zagranicy.  Przyjeżdżający studenci wynajmowali stancje, musieli się także żywić. Ośrodek uniwersytecki zyskiwał więc nie tylko ekonomicznie, ale szybko stawał się również miejscem wymiany myśli i rozwoju kultury.

Ruszyły wykłady, wypromowano pierwszych absolwentów, ale uczelnia już wkrótce podupadła. Wznowienie jej działalności nastąpiło dopiero pod koniec XIV w. Królowa Jadwiga przekazała swoje klejnoty koronacyjne na wyposażenie uczelni. Władczyni nie doczekała jednak końca prac organizacyjnych uniwersytetu. Zmarła w 1399 r.

22 lipca 1400 r. król Władysław Jagiełło wydał dokument wznawiający działalność uniwersytetu. Dzięki pieniądzom z zapisu królowej Jadwigi zakupił on w tym roku jednopiętrową kamienicę. W niej powstał pierwszy budynek uniwersytetu. Rozpoczął się powolny rozkwit krakowskiej uczelni obecnie nazywanej Uniwersytetem Jagiellońskim.

Zajęcia odbywały się w specjalnie przeznaczonych do tego salach. Wykład wygłaszany był z tzw. katedry, a słuchacze w tym czasie robili notatki. Nie wszyscy słuchali z równą uwagą, zdarzało się, że studenci zasypiali podczas wykładów.

Żacy rozpoczynali naukę o świcie. Tylko wykładowca posiadał książkę, gdyż były one bardzo drogie. Wykładowca odczytywał żakom fragment, wyjaśniał własnymi słowami. Żacy większość informacji musieli zapamiętać, ponieważ notatki robili rylcem na woskowych tabliczkach, które były niewielkich rozmiarów.

Nauka na uniwersytecie była długa i kosztowna. Niewielu udawało się dobrnąć do końca. Wiele osób decydowało się na różnych etapach przerwać naukę. Ale i tak powracali oni do swoich środowisk z pewnym doświadczeniem i umiejętnościami. Wykształcenie otwierało drzwi do kariery i podnosiło status społeczny.

Ten dwuwiersz o Mikołaju Koperniku zna prawdopodobnie każdy Polak. Ułatwia on także zapamiętanie  największego osiągnięcia tego krakowskiego żaka, jakim było odkrycie, że Ziemia krąży wokół Słońca.

Mikołaj Kopernik pochodził z rodziny kupieckiej wywodzącej się ze Śląska. Urodził się w 1473 roku w Toruniu. Uczył się w najstarszej polskiej szkole wyższej – Akademii KrakowskiejAkademia KrakowskaAkademii Krakowskiej (obecnym Uniwersytecie Jagiellońskim), później również na najlepszych uniwersytetach we Włoszech. Studiował medycynę, matematykę i prawo, a jego ulubionym zajęciem było słuchanie wykładów i prowadzenie badań z astronomii.

Na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie do dzisiaj znajdują się przyrządy astronomiczne z czasów studiów Kopernika. Jednym z nich jest Globus Jagielloński.

W średniowieczu wiedza na temat Ziemi, Słońca, Księżyca i planet była bardzo ograniczona. Uważano powszechnie, że w centrum świata znajduje się nieruchoma Ziemia, wokół której krąży Słońce, Księżyc, planety. Teoria ta, zwana geocentryczną (od greckiego słowa geo – Ziemia).

Jako jeden z pierwszych ośmielił się podważyć teorię geocentryczną astronom Mikołaj Kopernik. Zaproponował swoją teorię – heliocentryczną (od greckiego słowa helios - Słońce). Według teorii Kopernika to Słońce było ciałem niebieskim, wokół którego kręciły się planety, w tym również Ziemia. Odkrycie to burzyło całą dotychczasową wizję wszechświata.

Akademia Krakowska została ufundowana przez Kazimierza Wielkiego a następnie odnowiona z inicjatywy królowej Jadwigi przez jej męża Władysława Jagiełłę. Z tego powodu dzisiaj nosi nazwę Uniwersytetu Jagiellońskiego. W jej murach uczyło się wielu wybitnych studentów, których w średniowieczu nazywano żakami. Jednym z nich był Mikołaj Kopernik, który odkrył, iż Ziemia krąży wokół Słońca.