Kiedy i gdzie to było; czas i przestrzeń w historii

Na osi czasu zaznaczono:

Wiek V p.n.e.;

Wiek IV p.n.e. - przedział czasowy 400‑301;

Wiek III p.n.e. - przedział czasowy 300‑201;

Wiek I p.n.e. - przedział czasowy 200‑101;

Narodziny Jezusa

Wiek I n.e. - przedział czasowy 1‑100;

Wiek II n.e. - przedział czasowy 101‑200;

Wiek III n.e. - przedział czasowy 201‑300.

Wiek IV n.e. - przedział czasowy 400‑301.

Mapa - Rzeczpospolita w pierwszej połowie XVII wieku i potop szwedzki.

Granice państw:

• Królestwo Szwecji wraz z Estonią na granicy z posiadłościami inflanckimi należącymi do Rzeczypospolitej z miastami Rewel i Narwą,

• Królestwo Danii,

• Cesarstwo Rosyjskie,

• Wielkie Księstwo Litewskie przed 1569 r.,

• Królestwo Polskie przed 1596 r.,

• Królestwo Węgierskie,

• Imperium Osmańskie.

Lenna Rzeczypospolitej:

• Kurlandia.

Kraje Habsburskie:

• Królestwo Czeskie, Królestwo Węgierskie.

Lenna Imperium Osmańskiego:

• Siedmiogród, Mołdawia, Chanat Krymski.

Granice Księstwa Ruskiego według ugody hadziackiej w 1658 roku:

• Ukraina wraz z Zaporożem.

Najazd Szwedów na Rzeczpospolitą w latach 1600‑1660:

• A. w latach 1600‑1611, 1617‑1622, 1625‑1629: Rewel‑Parnawa‑Kircholm,

• B. w latach 1655‑1660: Inflanty‑Dynenburg‑Kiejdany‑Kowno‑Stary Targ‑Gdańsk‑Toruń‑Gołąb‑Warszawa‑Toruń

Przez Pomorze Zachodnie‑Ujście‑Warszawa.

Pozostałe miasta to: Zamość, Kraków, Sandomierz, Częstochowa.

Miasta oblegane przez Szwedów: Częstochowa, Zamość.

Miasta zajęte przez Szwedów i oblegane przez wojska Rzeczypospolitej: Toruń, Tykocin, Warszawa, Kraków.

Wojny Rzeczypospolitej z Rosją w latach 1609‑1669:

• wyprawy wojsk Rzeczypospolitej: Mohylew, Smoleńsk, Kłuszyn, Moskwa.

• najazd wojsk rosyjskich 1654 rok: Moskwa‑Smoleńsk‑Połock‑Mińsk‑Wilno‑Kowno‑Grodno‑Brześć Litewski.

Powstanie Bohdana Chmienickiego 1648‑1654:

• pochód wojsk kozackich 1648: Zaporoże, Korsuń, Biała Cerkiew, Piławce, i od 1649 roku: Zbaraż, Zborów, Lwów, Zamość, Beresteczko.

Wojny z Rzeczypospolitej z Turcją w latach 1620‑1621:

• wyprawa Stanisława Żółkowskiego w 1620 roku: Kamieniec Podolski‑Mohylów‑Cecora‑Mohylów.

• działania wojsk tureckich: Cecora‑Chocim.

Granice ziem przyłączonych do:

• Szwecji: Inflanty,

• Rosji: wschodnia Ukraina z Zaporożem, ziemia smoleńska, siewierska, czernichowska, część Ukrainy na lewym brzegu Dniepru (z Kijowem),

• Brandenburgii: Pomorze Zachodnie, Prusy Książęce.

Ważniejsze traktaty, ugody i pokoje:

• Mitawa 1622,

• Stary Targ 1929,

• Sztumska Wieś 1635,

• Kiejdany 1655,

• Welawa 1657,

• Bydgoszcz 1667,

• Oliwa 1660,

• Polanowo 1634,

• Andruszów 1667,

• Zborów 1649,

• Biała Cerkiew,

• Hadziacz 1658.

Ważniejsze bitwy:

• Kircholm 1605,

• Oliwa 1627,

• Częstochowa 1655,

• Warka 1656,

• Gołąb 1656,

• Kłuszyn 1610,

• Mokswa 1612, 1618,

• Smoleńsk 1654.

Europa podczas I wojny światowej w latach 1914‑1918

Granice państw w 1914 roku:

Państwa centralne:

• Cesarstwo Niemieckie;

• Monarchia Austro‑Węgierska;

Sojusznicy państw centralnych:

• Królestwo Bułgarii;

• Imperium Osmańskie;

Państwa ententy (koalicji):

• Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii;

• Cesarstwo Rosyjskie;

• Królestwo Serbii;

• Republika Francuska wraz z krajami Afryki Północnej: Maroko (francuski protektorat) Algieria (francuska), Tunezja (francuski protektorat);

• Czarnogóra;

Państwa, które w czasie wojny przystąpiły do ententy:

• Królestwo Rumunii;

• Królestwo Grecji;

• Królestwo Włoch;

• Królestwo Belgii;

• Republika Portugalii;

Państwa neutralne:

• Królestwo Norwegii;

• Królestwo Szwecji;

• Królestwo Danii;

• Luksemburg;

• Lichtenstein;

• Księstwo Albanii;

• Szwajcaria;

• Królestwo Holandii;

• Królestwo Hiszpanii;

Zamach na arcyksięcia Austro‑Węgier Franciszka Ferdynanda 28.06.1914:

• Sarajewo;

Ważniejsze traktaty i rozejmy:

• Brześć Litewski 1918;

• Compiegne 1918;

Ważniejsze bitwy:

• Przemyśl 1914‑1915;

• Gorlice 1915;

• Gallipoli 1915‑1916;

• nad rzeką Marną 1914, 1918;

• Verdun 1916;

• Ypres 1916;

• Tannenberg 1914;

Ważniejsze bitwy morskie:

• Helgoland 1916;

• bitwa jutlandzka 1916;

• Gallipoli 1915‑1916;

Kierunki uderzeń wojsk państw centralnych:

Na granicy niemiecko‑rosyjskiej:

• Ryga‑Narwa (w kierunku Petersbugra);

• w kierunku Warszawy; Na granicy austro‑węgiersko‑rosyjskiej:

• Gorlice‑Łuck‑Kijów‑Charków‑rzeka Don.

• po przekroczeniu granicy‑Krym;

• po przekroczeniu granicy‑Rostów nad Donem;

• w kierunku Belgradu;

• na obszar Rumunii;

• na obszar Włoch; Na zachodniej granicy Niemiec:

• przez Belgię na Francję w kierunku Paryża

• przez Luksemburg w kierunku Verdun;

Kierunki uderzeń wojsk państw ententy:

Z obszaru Rosji:

• Modlin‑Tannenberg;

• Łuck‑Przemyśl‑Gorlice;

Z Królestwa Włoch:

• w kierunku granicy z Austro‑Węgrami;

Z Francji:

• w kierunku granicy z Niemcami;

• zza Oceanu Atlantyckiego - Amerykanie - w kierunku granicy francusko‑niemieckiej;

Najdalszy zasięg wojsk państw centralnych w 1918 roku na froncie wschodnim:

• Narwa‑Charków‑Rostów nad Donem;

Miejsca użycia gazów bojowych przez wojska niemieckie w 1915 i 1917 roku:

• Ypres;

Linie frontów z 1914 roku:

• granica niemiecko‑rosyjska na północy‑Tannenberg‑Kraków‑Gorlice‑granica Austro‑Węgier z Rumunią;

• Ypres-okolice Paryża‑Verdun‑granica francusko‑niemiecka na południu;

• granica Austro‑Węgier z Serbią

Linie frontów z końca 1915 roku:

• Ryga‑Mińsk‑Łuck‑do granicy z Rumunią;

• w okolicach Trydentu na granicy Włoch z Austro‑Węgrami;

• na granicy Serbii z Czarnogórą, Księstwem Albanii i Królestwem Grecji;

Linie frontów z 1918 roku:

• granica Francji z Belgią i Niemcami;

• w okolicach Trydentu na granicy Włoch z Austro‑Węgrami.