Nawiązania
Zapoznaj się z fragmentem utworu Jacka Kaczmarskiego Elekcja. Wymień elementy kultury sarmackiej krytykowane przez autora.
ElekcjaRamiona do nieba wzniesione wzburzeniem,
Łacina spieniona na wargach.
Żył sznury na skroniach, przekrwione spojrzenie,
Przekleństwo, modlitwa lub skarga.
Pod nos podtykane i palce, i pięści,
Na racje, oracji trwa bitwa,
Szablastą polszczyzną tnie, świszcze i chrzęści
Przekleństwo, skarga, modlitwa.
[...]
Ten Prusom gardłuje, ten Wiednia partyzant,
Ów Ruskiej się chwyta sukienki,
A troską każdego szczęśliwa ojczyzna -
Stąd modły, przekleństwa i jęki.
Polityką zwie się ów spór Panów Braci,
W kolokwiach elekta z elektem;
Schlebiają szarakom złociści magnaci
Wśród jęków, modlitw i przekleństw.
[...]
Pojedziemy do stolicy,
Wszak Warszawa to nie Rzym.
Tam rabują przedawczycy,
Poświecimy im!
[...]Źródło: Jacek Kaczmarski, Elekcja, [w:] Teksty wszystkie, Gdańsk 2014, s. 127.
Zinterpretuj ostatnią strofę utworu Jacka Kaczmarskiego Elekcja.
ElekcjaCo czub i wąsiska - to wróż i historyk,
Niezbite też ma argumenta;
Lecz Wiednie Sobieskich i Pskowy Batorych
Dziś każdy inaczej pamięta!
Więc grunt to obyczaj, obyczaj - rzecz święta,
By Rzeczpospolita zakwitła.
Niech rządzi kto bądź - byle wolnych nie pęta,
W przekleństwach, skargach, modlitwach!Źródło: Jacek Kaczmarski, Elekcja, [w:] Teksty wszystkie, Gdańsk 2014, s. 127.
Wskaż dwa teksty, których bohaterowie noszą cechy szlachciców‑Sarmatów. Omów ich zachowanie i wskaż na te cechy, które wiążą się z ideami sarmatyzmu. Zwróć uwagę na konsekwencje działań omawianych postaci.
Wskaż dwa elementy kultury sarmackiej, które w twojej opinii warto kultywować współcześnie. Uzasadnij swoją odpowiedź.