RmvV3m09imguV
Fotografia przedstawia otwarty notatnik o pustych kartach leżący na stole. Obok, z prawej strony leży otwarty cienkopis, ołówek, skuwka od pióra i dwie do połowy spalone zapałki. Przy cienkopisie leży malutki bukiecik kwiatu jabłoni. Po lewej stronie na serwetce leży drożdżówka z kruszonką.

Portret polskiego sarmaty. O Pamiętnikach Jana Chryzostoma Paska

Źródło: domena publiczna.

Dlaczego legenda o starożytnym plemieniu Sarmatów, zamieszkującym w pierwszych wiekach naszej ery ziemie położone między Dnieprem a Wisłą, stała się mitem założycielskim polskiej szlachty? Sarmatyzm miał ogromny wpływ na kulturę polską XVII wieku. Przejawiał się w każdej dziedzinie życia szlachty: politycznej, kulturalnej, religijnej i obyczajowej. Sarmacki światopogląd i styl życia złożyły się na niezwykle barwny i wyrazisty wizerunek polskiego szlachcica, którego rysy odnajdujemy u wielu niezapomnianych postaci literackich, np. u niektórych bohaterów Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, Cześnika z Zemsty Aleksandra Fredry czy Onufrego Zagłoby z Sienkiewiczowskiej Trylogii. Przekonanie o sarmackim pochodzeniu stanowiło źródło dumy polskiej szlachty i utwierdzało ją w przekonaniu o własnej wielkości.

Twoje cele
  • Poznasz genezę i kontekst społeczno‑historyczny polskiego sarmatyzmu.

  • Scharakteryzujesz polskiego sarmatę.

  • Poznasz fragmenty Pamiętników Paska zawierające sceny bitewne, scenę z życia codziennego polskiej szlachty.

  • Ocenisz znaczenie żywego, gawędziarskiego stylu Paska dla stworzenia autentycznego obrazu epoki.

  • Określisz cechy narracji pamiętnikarskiej.