Ilustracja przedstawia instrument strunowy, który ułożony jest w wiklinowym koszu i bęben ze skórzanym pasem umieszczony na skale.
Ilustracja przedstawia instrument strunowy, który ułożony jest w wiklinowym koszu i bęben ze skórzanym pasem umieszczony na skale.
Od harfy romańskiej do portatywu. Podróż przez średniowieczne instrumenty
Źródło: online-skills.
bg‑yellow
Ćwiczenia
R1R1X7FTBH59P
Ćwiczenie 1
Przyporządkuj źródło powstawania dźwięku do podanych grup instrumentów z klasyfikacji naukowej. Idiofony Możliwe odpowiedzi: 1. Drgająca struna, 2. Ciało stałe wprawione w drgania, 3. Drgająca membrana Chordofony Możliwe odpowiedzi: 1. Drgająca struna, 2. Ciało stałe wprawione w drgania, 3. Drgająca membrana Membranofony Możliwe odpowiedzi: 1. Drgająca struna, 2. Ciało stałe wprawione w drgania, 3. Drgająca membrana
Przyporządkuj źródło powstawania dźwięku do podanych grup instrumentów z klasyfikacji naukowej. Idiofony Możliwe odpowiedzi: 1. Drgająca struna, 2. Ciało stałe wprawione w drgania, 3. Drgająca membrana Chordofony Możliwe odpowiedzi: 1. Drgająca struna, 2. Ciało stałe wprawione w drgania, 3. Drgająca membrana Membranofony Możliwe odpowiedzi: 1. Drgająca struna, 2. Ciało stałe wprawione w drgania, 3. Drgająca membrana
R1J6R5FA31K6Q
Ćwiczenie 2
Zaznacz chordofony, które były popularne w muzyce średniowiecznej. Możliwe odpowiedzi: 1. Flety, 2. Organy, 3. Harfa, 4. Klawesyn
R1EABQJODKBQS
Ćwiczenie 3
Omów z kolegą budowę dulcymera.
Omów z kolegą budowę dulcymera.
R168ULM9JMGDR
Ćwiczenie 3
R1R7H8RJFQPGS
Ćwiczenie 4
Zaznacz zdania prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. Aerofony to grupa instrumentów inaczej określana strunowymi., 2. Klawesyn należy do grupy chordofonów., 3. Organy należą do grupy chordofonów., 4. Flety mają swój początek już w antyku.
RLJTENM5ZJO81
Ćwiczenie 5
Do podanych opisów, przyporządkuj nazwę instrumentu. Krzywuła Możliwe odpowiedzi: 1. Instrument podwójnostroikowy znany na terenach polskich. Początkowo była używana jako wojskowy instrument sygnałowy i w kapelach janczarskich, później znalazła swe zastosowanie także w muzyce dworskiej. Jego rura ma kształt koniczny, rozszerzony na końcu w czarę głosową, siedem otworów wierzchnich i jeden spodni, a stroik mógł być osadzony w metalowej rurce (tak jak w pomortach) albo bezpośrednio w instrumencie., 2. Jego konstrukcja jest prosta: w płytkiej skrzynce znajdują się umieszczone struny napięte zaczepami i kołkami. Kołki znajdują się na desce, zwanej strojnicą, przy niej umieszczona jest płyta rezonansowa. Z brzegu umieszczone są klawisze, na których zakończeniu przyczepione są metalowe obciążniki – tangenty, które po naciśnięciu klawisza uderzają w strunę od spodu. Dźwięk w ten sposób uderzonej struny jest cichy i delikatny., 3. Aerofon ustnikowy, pochodzenia perskiego, pojawił się w Europie w średniowieczu i zyskał wielką popularność jako instrument zastępujący w kapelach elitarną trąbkę. Jego brzmienie było jednak bardziej ciemne i matowe od trąbki, a gra trudniejsza. Był pierwotnie rogiem zwierzęcym z kilkoma otworami bocznymi, później wykonywano go z drewna, które odpowiednio wyginano, żłobiono, a następnie obciągano skórą., 4. Jest to aerofon stroikowy z podwójnym stroikiem umieszczonym – co szczególne – w zamkniętej cylindrycznej komorze, do której muzyk wdmuchuje powietrze, nie dotykając stroika ustami. Był to najstarszy europejski aerofon posiadający komorę stroikową. Te specyficzne instrumenty, złożone z zagiętej cylindrycznej rury drewnianej z 7 otworami bocznymi i zdejmowanej komory stroikowej, były budowane w różnych rozmiarach i łączone w wielogłosowe zespoły (konsorty). Cynk Możliwe odpowiedzi: 1. Instrument podwójnostroikowy znany na terenach polskich. Początkowo była używana jako wojskowy instrument sygnałowy i w kapelach janczarskich, później znalazła swe zastosowanie także w muzyce dworskiej. Jego rura ma kształt koniczny, rozszerzony na końcu w czarę głosową, siedem otworów wierzchnich i jeden spodni, a stroik mógł być osadzony w metalowej rurce (tak jak w pomortach) albo bezpośrednio w instrumencie., 2. Jego konstrukcja jest prosta: w płytkiej skrzynce znajdują się umieszczone struny napięte zaczepami i kołkami. Kołki znajdują się na desce, zwanej strojnicą, przy niej umieszczona jest płyta rezonansowa. Z brzegu umieszczone są klawisze, na których zakończeniu przyczepione są metalowe obciążniki – tangenty, które po naciśnięciu klawisza uderzają w strunę od spodu. Dźwięk w ten sposób uderzonej struny jest cichy i delikatny., 3. Aerofon ustnikowy, pochodzenia perskiego, pojawił się w Europie w średniowieczu i zyskał wielką popularność jako instrument zastępujący w kapelach elitarną trąbkę. Jego brzmienie było jednak bardziej ciemne i matowe od trąbki, a gra trudniejsza. Był pierwotnie rogiem zwierzęcym z kilkoma otworami bocznymi, później wykonywano go z drewna, które odpowiednio wyginano, żłobiono, a następnie obciągano skórą., 4. Jest to aerofon stroikowy z podwójnym stroikiem umieszczonym – co szczególne – w zamkniętej cylindrycznej komorze, do której muzyk wdmuchuje powietrze, nie dotykając stroika ustami. Był to najstarszy europejski aerofon posiadający komorę stroikową. Te specyficzne instrumenty, złożone z zagiętej cylindrycznej rury drewnianej z 7 otworami bocznymi i zdejmowanej komory stroikowej, były budowane w różnych rozmiarach i łączone w wielogłosowe zespoły (konsorty). Surma Możliwe odpowiedzi: 1. Instrument podwójnostroikowy znany na terenach polskich. Początkowo była używana jako wojskowy instrument sygnałowy i w kapelach janczarskich, później znalazła swe zastosowanie także w muzyce dworskiej. Jego rura ma kształt koniczny, rozszerzony na końcu w czarę głosową, siedem otworów wierzchnich i jeden spodni, a stroik mógł być osadzony w metalowej rurce (tak jak w pomortach) albo bezpośrednio w instrumencie., 2. Jego konstrukcja jest prosta: w płytkiej skrzynce znajdują się umieszczone struny napięte zaczepami i kołkami. Kołki znajdują się na desce, zwanej strojnicą, przy niej umieszczona jest płyta rezonansowa. Z brzegu umieszczone są klawisze, na których zakończeniu przyczepione są metalowe obciążniki – tangenty, które po naciśnięciu klawisza uderzają w strunę od spodu. Dźwięk w ten sposób uderzonej struny jest cichy i delikatny., 3. Aerofon ustnikowy, pochodzenia perskiego, pojawił się w Europie w średniowieczu i zyskał wielką popularność jako instrument zastępujący w kapelach elitarną trąbkę. Jego brzmienie było jednak bardziej ciemne i matowe od trąbki, a gra trudniejsza. Był pierwotnie rogiem zwierzęcym z kilkoma otworami bocznymi, później wykonywano go z drewna, które odpowiednio wyginano, żłobiono, a następnie obciągano skórą., 4. Jest to aerofon stroikowy z podwójnym stroikiem umieszczonym – co szczególne – w zamkniętej cylindrycznej komorze, do której muzyk wdmuchuje powietrze, nie dotykając stroika ustami. Był to najstarszy europejski aerofon posiadający komorę stroikową. Te specyficzne instrumenty, złożone z zagiętej cylindrycznej rury drewnianej z 7 otworami bocznymi i zdejmowanej komory stroikowej, były budowane w różnych rozmiarach i łączone w wielogłosowe zespoły (konsorty). Klawikord Możliwe odpowiedzi: 1. Instrument podwójnostroikowy znany na terenach polskich. Początkowo była używana jako wojskowy instrument sygnałowy i w kapelach janczarskich, później znalazła swe zastosowanie także w muzyce dworskiej. Jego rura ma kształt koniczny, rozszerzony na końcu w czarę głosową, siedem otworów wierzchnich i jeden spodni, a stroik mógł być osadzony w metalowej rurce (tak jak w pomortach) albo bezpośrednio w instrumencie., 2. Jego konstrukcja jest prosta: w płytkiej skrzynce znajdują się umieszczone struny napięte zaczepami i kołkami. Kołki znajdują się na desce, zwanej strojnicą, przy niej umieszczona jest płyta rezonansowa. Z brzegu umieszczone są klawisze, na których zakończeniu przyczepione są metalowe obciążniki – tangenty, które po naciśnięciu klawisza uderzają w strunę od spodu. Dźwięk w ten sposób uderzonej struny jest cichy i delikatny., 3. Aerofon ustnikowy, pochodzenia perskiego, pojawił się w Europie w średniowieczu i zyskał wielką popularność jako instrument zastępujący w kapelach elitarną trąbkę. Jego brzmienie było jednak bardziej ciemne i matowe od trąbki, a gra trudniejsza. Był pierwotnie rogiem zwierzęcym z kilkoma otworami bocznymi, później wykonywano go z drewna, które odpowiednio wyginano, żłobiono, a następnie obciągano skórą., 4. Jest to aerofon stroikowy z podwójnym stroikiem umieszczonym – co szczególne – w zamkniętej cylindrycznej komorze, do której muzyk wdmuchuje powietrze, nie dotykając stroika ustami. Był to najstarszy europejski aerofon posiadający komorę stroikową. Te specyficzne instrumenty, złożone z zagiętej cylindrycznej rury drewnianej z 7 otworami bocznymi i zdejmowanej komory stroikowej, były budowane w różnych rozmiarach i łączone w wielogłosowe zespoły (konsorty).
Do podanych opisów, przyporządkuj nazwę instrumentu. Krzywuła Możliwe odpowiedzi: 1. Instrument podwójnostroikowy znany na terenach polskich. Początkowo była używana jako wojskowy instrument sygnałowy i w kapelach janczarskich, później znalazła swe zastosowanie także w muzyce dworskiej. Jego rura ma kształt koniczny, rozszerzony na końcu w czarę głosową, siedem otworów wierzchnich i jeden spodni, a stroik mógł być osadzony w metalowej rurce (tak jak w pomortach) albo bezpośrednio w instrumencie., 2. Jego konstrukcja jest prosta: w płytkiej skrzynce znajdują się umieszczone struny napięte zaczepami i kołkami. Kołki znajdują się na desce, zwanej strojnicą, przy niej umieszczona jest płyta rezonansowa. Z brzegu umieszczone są klawisze, na których zakończeniu przyczepione są metalowe obciążniki – tangenty, które po naciśnięciu klawisza uderzają w strunę od spodu. Dźwięk w ten sposób uderzonej struny jest cichy i delikatny., 3. Aerofon ustnikowy, pochodzenia perskiego, pojawił się w Europie w średniowieczu i zyskał wielką popularność jako instrument zastępujący w kapelach elitarną trąbkę. Jego brzmienie było jednak bardziej ciemne i matowe od trąbki, a gra trudniejsza. Był pierwotnie rogiem zwierzęcym z kilkoma otworami bocznymi, później wykonywano go z drewna, które odpowiednio wyginano, żłobiono, a następnie obciągano skórą., 4. Jest to aerofon stroikowy z podwójnym stroikiem umieszczonym – co szczególne – w zamkniętej cylindrycznej komorze, do której muzyk wdmuchuje powietrze, nie dotykając stroika ustami. Był to najstarszy europejski aerofon posiadający komorę stroikową. Te specyficzne instrumenty, złożone z zagiętej cylindrycznej rury drewnianej z 7 otworami bocznymi i zdejmowanej komory stroikowej, były budowane w różnych rozmiarach i łączone w wielogłosowe zespoły (konsorty). Cynk Możliwe odpowiedzi: 1. Instrument podwójnostroikowy znany na terenach polskich. Początkowo była używana jako wojskowy instrument sygnałowy i w kapelach janczarskich, później znalazła swe zastosowanie także w muzyce dworskiej. Jego rura ma kształt koniczny, rozszerzony na końcu w czarę głosową, siedem otworów wierzchnich i jeden spodni, a stroik mógł być osadzony w metalowej rurce (tak jak w pomortach) albo bezpośrednio w instrumencie., 2. Jego konstrukcja jest prosta: w płytkiej skrzynce znajdują się umieszczone struny napięte zaczepami i kołkami. Kołki znajdują się na desce, zwanej strojnicą, przy niej umieszczona jest płyta rezonansowa. Z brzegu umieszczone są klawisze, na których zakończeniu przyczepione są metalowe obciążniki – tangenty, które po naciśnięciu klawisza uderzają w strunę od spodu. Dźwięk w ten sposób uderzonej struny jest cichy i delikatny., 3. Aerofon ustnikowy, pochodzenia perskiego, pojawił się w Europie w średniowieczu i zyskał wielką popularność jako instrument zastępujący w kapelach elitarną trąbkę. Jego brzmienie było jednak bardziej ciemne i matowe od trąbki, a gra trudniejsza. Był pierwotnie rogiem zwierzęcym z kilkoma otworami bocznymi, później wykonywano go z drewna, które odpowiednio wyginano, żłobiono, a następnie obciągano skórą., 4. Jest to aerofon stroikowy z podwójnym stroikiem umieszczonym – co szczególne – w zamkniętej cylindrycznej komorze, do której muzyk wdmuchuje powietrze, nie dotykając stroika ustami. Był to najstarszy europejski aerofon posiadający komorę stroikową. Te specyficzne instrumenty, złożone z zagiętej cylindrycznej rury drewnianej z 7 otworami bocznymi i zdejmowanej komory stroikowej, były budowane w różnych rozmiarach i łączone w wielogłosowe zespoły (konsorty). Surma Możliwe odpowiedzi: 1. Instrument podwójnostroikowy znany na terenach polskich. Początkowo była używana jako wojskowy instrument sygnałowy i w kapelach janczarskich, później znalazła swe zastosowanie także w muzyce dworskiej. Jego rura ma kształt koniczny, rozszerzony na końcu w czarę głosową, siedem otworów wierzchnich i jeden spodni, a stroik mógł być osadzony w metalowej rurce (tak jak w pomortach) albo bezpośrednio w instrumencie., 2. Jego konstrukcja jest prosta: w płytkiej skrzynce znajdują się umieszczone struny napięte zaczepami i kołkami. Kołki znajdują się na desce, zwanej strojnicą, przy niej umieszczona jest płyta rezonansowa. Z brzegu umieszczone są klawisze, na których zakończeniu przyczepione są metalowe obciążniki – tangenty, które po naciśnięciu klawisza uderzają w strunę od spodu. Dźwięk w ten sposób uderzonej struny jest cichy i delikatny., 3. Aerofon ustnikowy, pochodzenia perskiego, pojawił się w Europie w średniowieczu i zyskał wielką popularność jako instrument zastępujący w kapelach elitarną trąbkę. Jego brzmienie było jednak bardziej ciemne i matowe od trąbki, a gra trudniejsza. Był pierwotnie rogiem zwierzęcym z kilkoma otworami bocznymi, później wykonywano go z drewna, które odpowiednio wyginano, żłobiono, a następnie obciągano skórą., 4. Jest to aerofon stroikowy z podwójnym stroikiem umieszczonym – co szczególne – w zamkniętej cylindrycznej komorze, do której muzyk wdmuchuje powietrze, nie dotykając stroika ustami. Był to najstarszy europejski aerofon posiadający komorę stroikową. Te specyficzne instrumenty, złożone z zagiętej cylindrycznej rury drewnianej z 7 otworami bocznymi i zdejmowanej komory stroikowej, były budowane w różnych rozmiarach i łączone w wielogłosowe zespoły (konsorty). Klawikord Możliwe odpowiedzi: 1. Instrument podwójnostroikowy znany na terenach polskich. Początkowo była używana jako wojskowy instrument sygnałowy i w kapelach janczarskich, później znalazła swe zastosowanie także w muzyce dworskiej. Jego rura ma kształt koniczny, rozszerzony na końcu w czarę głosową, siedem otworów wierzchnich i jeden spodni, a stroik mógł być osadzony w metalowej rurce (tak jak w pomortach) albo bezpośrednio w instrumencie., 2. Jego konstrukcja jest prosta: w płytkiej skrzynce znajdują się umieszczone struny napięte zaczepami i kołkami. Kołki znajdują się na desce, zwanej strojnicą, przy niej umieszczona jest płyta rezonansowa. Z brzegu umieszczone są klawisze, na których zakończeniu przyczepione są metalowe obciążniki – tangenty, które po naciśnięciu klawisza uderzają w strunę od spodu. Dźwięk w ten sposób uderzonej struny jest cichy i delikatny., 3. Aerofon ustnikowy, pochodzenia perskiego, pojawił się w Europie w średniowieczu i zyskał wielką popularność jako instrument zastępujący w kapelach elitarną trąbkę. Jego brzmienie było jednak bardziej ciemne i matowe od trąbki, a gra trudniejsza. Był pierwotnie rogiem zwierzęcym z kilkoma otworami bocznymi, później wykonywano go z drewna, które odpowiednio wyginano, żłobiono, a następnie obciągano skórą., 4. Jest to aerofon stroikowy z podwójnym stroikiem umieszczonym – co szczególne – w zamkniętej cylindrycznej komorze, do której muzyk wdmuchuje powietrze, nie dotykając stroika ustami. Był to najstarszy europejski aerofon posiadający komorę stroikową. Te specyficzne instrumenty, złożone z zagiętej cylindrycznej rury drewnianej z 7 otworami bocznymi i zdejmowanej komory stroikowej, były budowane w różnych rozmiarach i łączone w wielogłosowe zespoły (konsorty).
RG75MS8L7N8U1
Ćwiczenie 6
Uporządkuj chronologicznie podane wydarzenia. Elementy do uszeregowania: 1. Rozpowszechniła się w Europie harfa gotycka, typ instrumentu bardziej smukły, większy i oferujący większe możliwości różnicowania brzmienia niż harfa romańska, 2. Organmistrz Jan Wanc z Żywca zbudował w tamtejszym kościele św. Małgorzaty organy z głosem pedałowym, 3. Pojawił się traktat teoretyka muzyki Henricusa Arnaulta o budowie klawikordu, zawierający dokładny rysunek instrumentu ze szczegółowym opisem jego elementów, 4. Powstanie regału, małego instrumentu spokrewnionego z organami, zwanego też pozytywem szkatulnym
Uporządkuj chronologicznie podane wydarzenia. Elementy do uszeregowania: 1. Rozpowszechniła się w Europie harfa gotycka, typ instrumentu bardziej smukły, większy i oferujący większe możliwości różnicowania brzmienia niż harfa romańska, 2. Organmistrz Jan Wanc z Żywca zbudował w tamtejszym kościele św. Małgorzaty organy z głosem pedałowym, 3. Pojawił się traktat teoretyka muzyki Henricusa Arnaulta o budowie klawikordu, zawierający dokładny rysunek instrumentu ze szczegółowym opisem jego elementów, 4. Powstanie regału, małego instrumentu spokrewnionego z organami, zwanego też pozytywem szkatulnym
RA7AEK2F5F41G
Ćwiczenie 7
Zaznacz, kto określał organy jako „króla instrumentów”. Możliwe odpowiedzi: 1. Guillaume de Machaut, 2. Jan Wanc z Żywca, 3. Henricus Arnault
R1K5RDRJ5ZTSN
Ćwiczenie 8
Wstaw w tekst. Zwróć uwagę, że nie wszystkie propozycje są poprawne.
Wstaw w tekst. Zwróć uwagę, że nie wszystkie propozycje są poprawne.
Ćwiczenie 9
Poniżej zamieszczono fragment miniatury z początku XIII w.