Ilustracja przedstawia małe domki na zielonych wzgórzach. Z komina każdego domku unosi się smużka dymu. Domków jest cztery, wzgórza mają różne odcienie zieleni. Tło ilustracji ma jasnozielony kolor.
Mój dom - mój świat
Ilustracja przedstawia małe domki na zielonych wzgórzach. Z komina każdego domku unosi się smużka dymu. Domków jest cztery, wzgórza mają różne odcienie zieleni. Tło ilustracji ma jasnozielony kolor.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Warto wiedzieć!
Dom to oczywiście rzeczownik. Ale przecież nie o samo słowo chodzi, ale przede wszystkim o jego znaczenie. Czym jest dla nas dom? Z czym się wiąże to miejsce? Co kryje się za słowem ,,dom''?
Gra edukacyjna
Spróbujcie stworzyć łańcuch słów: należy zacząć od wyrazu DOM, następnie wymyślić wyraz rozpoczynający się na ostatnią literę poprzedniego wyrazu (czyli drugi wyraz musi rozpoczynać się na „M”).
Na wykonanie zadania macie TRZY minuty - wygrywa ten, kto ułoży najdłuższy wyrazowy łańcuch.
Ćwiczenie 1
Odszukaj i zaznacz wyrazy należące do rodziny wyrazu dom.
Rg5XBVfwMn0Uy
Zadanie interaktywne polega na zaznaczeniu w wykreślance wyrazów należących do rodziny wyrazów słowa „dom”.
Zadanie interaktywne polega na zaznaczeniu w wykreślance wyrazów należących do rodziny wyrazów słowa „dom”.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 1
Podaj co najmniej sześć wyrazów należących do rodziny wyrazu dom.
uzupełnij treść
Pamiętaj, że wyrazy należące do tej samej rodziny mają identyczny rdzeń, czyli taką samą cząstkę niepodzielną słowotwórczo.
Zastanów się i odpowiedz na pytania: Czym jest dla ciebie dom? Co dla ciebie znaczy to słowo? Co jest ważne w domu? Uzasadnij swoje odpowiedzi.
RaiePLgUYeEqh
(Uzupełnij).
R1VwASMMbObR0
Ćwiczenie 2
Zadanie interaktywne- uzupełnianie luk w zdaniach pasującymi słowami.
Zadanie interaktywne- uzupełnianie luk w zdaniach pasującymi słowami.
Źródło: opracowanie: ORE, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 3
ReyR8c7h837Nl
Zadanie interaktywne polega na połączeniu związków frazeologicznych lub przysłów z ich znaczeniami.
Zadanie interaktywne polega na połączeniu związków frazeologicznych lub przysłów z ich znaczeniami.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Wiktor Woroszylski19961927
Wiktor Woroszylski
- polski poeta, pisarz i recenzent filmowy; redaktor wielu czasopism kulturalnych i autor utworów dla dzieci i młodzieży; tłumacz literatury rosyjskiej.
Wysłuchaj lub przeczytaj dokładnie wiersz Wiktora Woroszylskiego pt. ,,Czas miłości”, a następnie wykonaj poniższe ćwiczenia.
Dom – to nie tapety, nie meble, nie kąt z żyrandolem, obrazem. Dom – to tam, gdzie choćby pod gołym niebem ludzie są razem.
Tam, gdzie jasno wieczorem ciemnym, tam, gdzie ciepło, choćby wicher dął. Starczy, że mocno chcemy – a zbudowaliśmy dom.
To, co różni, opada jak liście. Zostaje najdroższe, najbliższe.
Huragany murów nie ugną. Nie przekroczy progu nieufność.
I gdziekolwiek będziemy – wszędzie z tobą, ze mną – i dom nasz będzie.
w_1 Źródło: Wiktor Woroszylski, Czas miłości, [w:] tegoż, Drugi album poezji miłosnej, Warszawa 1971, s. 75.
Ćwiczenie 4
RkSVepP3ke6PF1
Zadanie interaktywne - uzupełnianie luk w tekście odpowiednimi wyrazami.
Zadanie interaktywne - uzupełnianie luk w tekście odpowiednimi wyrazami.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 5
Na podstawie wiersza wyjaśnij, dlaczego prawdziwego domu nie tworzą „tapety, meble czy żyrandol”.
RWwZJy8CZKq9b
Zastanów się, czy przedmioty materialne mogą dać szczęście i stworzyć atmosferę prawdziwego domu.
Podmiot liryczny z wiersza W. Woroszylskiego uważa, że prawdziwy dom tworzą kochający się ludzie, przedmioty materialne nie budują relacji między członkami rodziny. Prawdziwy dom nie jest zbudowany z cegieł, ale stanowi go kochająca się rodzina. Takiego domu nie sposób zburzyć, taki dom istnieje zawsze w sercach domowników.
Ćwiczenie 6
RFVyZBi8ypuCA1
Zadanie interaktywne - przyporządkowanie wyrazów do odpowiednich kategorii.
Zadanie interaktywne - przyporządkowanie wyrazów do odpowiednich kategorii.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 7
Dopasuj do środków stylistycznych odpowiednie fragmenty wiersza.
RWj8wfM9Uv34r
Zadanie interaktywne polega na przyporządkowaniu środkom stylistycznym odpowiednich fragmentów wiersza.
Zadanie interaktywne polega na przyporządkowaniu środkom stylistycznym odpowiednich fragmentów wiersza.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 8
Określ funkcję środków stylistycznych wskazanych w ćwiczeniu 7.
R17RK7rlg84uW
Zwróć uwagę, co podkreślają wskazane środki stylistyczne, jak wpływają na emocje czytelnika wiersza.
Wskazane środki stylistyczne podkreślają rolę domu w życiu każdego człowieka, podkreślają jego wartość .
Ćwiczenie 9
Najważniejsze dla stworzenia domu jest bycie razem z bliskimi, kochanymi ludźmi. Zastanów się, jak wyglądałby dom twoich marzeń - stań się na chwilę poetą i spróbuj napisać o nim wiersz, wykorzystując zamieszczone poniżej pytania i przykładowy tekst wiersza z lukami.
Korzystaj z pytań pomocniczych na temat domu. Redagując odpowiedzi, używaj różnych środków poetyckich.
Gdzie się znajduje?
Jak wygląda?
Jaki ma kolor?
Jak pachnie?
Jakimi dźwiękami „rozbrzmiewa”?
Czy jest trwały?
Jakimi uczuciami „jest wypełniony”?
Uzupełnij poniższy tekst.
R1PtQxXmA2yLd
Polecenie 2
Dom nierozerwalnie kojarzy się z chlebem, który jest podstawowym pożywieniem człowieka od czasów przedhistorycznych - każdy zna jego zapach i smak. Tradycja nakazuje szczególny szacunek wobec chleba - jako daru Boga - nie wyrzuca się go do śmieci, a upuszczony podnosi się z ziemi i całuje. Wymień skojarzenia, jakie budzi w tobie słowo „chleb”.
R19AQ93bDQWIB
Chleb w kulturze polskiej oznacza coś więcej niż pożywienie. Jeżeli w domu nie brakuje chleba, świadczy to o dobrobycie. Do dziś na weselach wita się państwa młodych chlebem i solą, co ma ukazać gościnność gospodarzy. Łamanie się chlebem symbolizujesymbolsymbolizuje z kolei zażyłość i przyjaźń.
symbol
symbol - znak lub przedmiot, który ma jedno znaczenie dosłowne i różną liczbę znaczeń ukrytych
Polecenie 3
Spośród wymienionych poniżej zwyczajów wskaż te, które kultywowane są w twoim domu/otoczeniu oraz te, które chciałbyś wprowadzić:
toczenie bochnów chleba przez młodą parę,
czynienie znaku krzyża na spodniej stronie chleba przed jego pokrojeniem,
łamanie się opłatkiem,
niekładzenie chleba spodem do góry,
święcenie chleba na Wielkanoc,
wnoszenie chleba do nowo wybudowanego domu,
niewyrzucanie chleba do śmieci.
RKv5oOdqj9eSl
Wielu z nas nie wyobraża sobie śniadania bez chleba z masłem i ulubionymi dodatkami. Chleb to jednak nie tylko jeden z podstawowych elementów codziennej diety. Posiada również bogatą symbolikę, gości w wielu przysłowiach i powiedzeniach, a także jest elementem różnych tradycji.
Ćwiczenie 10
RluXHjHrL0ZY8
Zadanie interaktywne polega na dobraniu do sformułowań z kolumny lewej ich objaśnień z kolumny prawej.
Zadanie interaktywne polega na dobraniu do sformułowań z kolumny lewej ich objaśnień z kolumny prawej.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 11
Połącz w pary rodzaje pieczywa i ich opisy.
RtL6RkNqa4aly
Zadanie interaktywne polega na połączeniu w pary rodzajów pieczywa z jego opisem.
Zadanie interaktywne polega na połączeniu w pary rodzajów pieczywa z jego opisem.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 12
Odszyfruj określenia chleba oraz jego rodzaje, zmieniając kolejność sylab.
R1AtaZxYoUUQO1
Zadanie interaktywne polega na zamianie kolejności sylab w wyrazach tak, aby odszyfrować określenia chleba.
Zadanie interaktywne polega na zamianie kolejności sylab w wyrazach tak, aby odszyfrować określenia chleba.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 13
RFXLdZuWF0XNt1
Zadanie interaktywne polega na uzupełnieniu słownictwa związanego z chlebem.
Zadanie interaktywne polega na uzupełnieniu słownictwa związanego z chlebem.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 14
Dopasuj wyjaśnienia do poniższych określeń chleba.
RV5U2k9tYwgsW
Zadanie interaktywne polega na dopasowaniu określeń chleba i jego znaczeń.
Zadanie interaktywne polega na dopasowaniu określeń chleba i jego znaczeń.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 15
Przyjrzyj się poniższym ilustracjom różnych rodzajów pieczywa i wyjaśnij, jakie jest jego przeznaczenie. Jeśli nie wiesz, skorzystaj ze słownika języka polskiego lub słownika wyrazów obcych.
RjPjchvTAtyMV
Fotografia przedstawia kołacz.
Kołacz
Źródło: Władimir Łobaczow, licencja: CC BY 3.0.
RLkXaPgoCGdtb
Fotografia przedstawia opłatki w koszyczku.
Opłatki
Źródło: a. nn., domena publiczna.
RA0kZGhME1WWk
Fotografia przedstawia macę.
Maca
Źródło: Yoninah, licencja: CC BY 3.0.
RVHspSEccQXgg
Fotografia przedstawia kajzerkę.
Kajzerka
Źródło: Kobako, licencja: CC BY 3.0.
RobtEOeq2msES
Fotografia przedstawia pumpernikiel.
Pumpernikiel
Źródło: Tiia Monto, licencja: CC BY 3.0.
RP42AOxVBjW8x
Fotografia przedstawia croissanta na białym talerzu. Za nim stoi biały kubek, a po lewej stronie leży gazeta.
Croissant
Źródło: Petr Kratochvil, licencja: CC BY 3.0.
R4lLh8f3JhCN5
Fotografia przedstawia ciabattę.
Ciabatta
Źródło: licencja: CC BY 3.0.
R11SAwMYsiIbq
Podczas korzystania ze słownika pamiętaj, że zgromadzone w nim hasła ułożone są alfabetycznie.
kołacz - ciasto weselne;
opłatek - bardzo cienki biały płatek chlebowy używany w liturgii chrześcijańskiej i przy wieczerzy wigilijnej;
maca - cienki placek z niekwaszonego ciasta spożywany przez Żydów w czasie święta Paschy;
kajzerka - drobna bułka pszenna, o podstawie owalnej bądź okrągłej, powierzchni kopulastej z wyraźnymi pięcioma nacięciami (rozetką);
pumpernikiel - rodzaj chleba razowego z ziarna żytniego z pełnego przemiału;
croissant [czyt. krłasą]- rodzaj rogalika z ciasta francuskiego;
ciabatta [czyt. cziabbatta]- włoski chleb pszenny.
Sprawdź, czy umiesz!
Ćwiczenie 16
Popraw błędy w poniższych przysłowiach.
R1SssziYSNwyn1
Zadanie interaktywne polega na poprawieniu błędów w przysłowiach.
Zadanie interaktywne polega na poprawieniu błędów w przysłowiach.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 17
Wyobraź sobie, że jesteś właścicielem piekarni i chcesz przekonać klientów do skosztowania i kupienia wybranego gatunku pieczywa. Sformułuj krótki tekst reklamowy. Uwzględnij: wielkość, kolor, kształt, smak, zapach, najlepsze dodatki oraz cenę produktu.
R1Gkr3uMoafdb
Pamiętaj, że tekst reklamowy ma być zachętą do kupna konkretnego towaru.
Przykładowa odpowiedź:
Piekarnia Ziarenko - najlepsze chleby w Twojej okolicy! Naturalny zakwas i mąka od lokalnych dostawców to gwarancja jakości i smaku. Złocista chrupiąca skórka i puszysty miąższ z różnorodnymi dodatkami uwiodą każdego chlebowego łasucha. A to wszystko jedynie 3,50 zł za mały chlebuś i 5 zł za duży bochen!
Polecenie 4
Odwołując się materiału poznanego na lekcji - wiersza W. Woroszylskiego „Czas miłości” oraz informacji na temat symboliki i znaczenia chleba w naszej kulturze, wykonaj dowolną techniką plakat przedstawiający twoje wyobrażenie domu. Możesz skorzystać z poniższego szkicownika.
RmW0CthzRnO5x
Źródło: opracowanie: ORE, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 4
Odwołując się materiału poznanego na lekcji - wiersza W. Woroszylskiego „Czas miłości” oraz informacji na temat symboliki i znaczenia chleba w naszej kulturze, opisz dom swoich marzeń.
